Yıldırım Gürses
| Yıldırım Gürses | |
|---|---|
 Yıldırım Gürses ve yaşamında 38 yıllık hayat arkadaşı Ayla Gürses | |
| Genel bilgiler | |
| Doğum | 21 Ocak 1938 Bursa, Türkiye |
| Ölüm | 18 Kasım 2000 (62 yaşında) İstanbul, Türkiye |
| Başladığı yer | Türk |
| Tarzlar | Türk Sanat Müziği |
| Meslekler | Müzisyen, Tenor, Bestekâr |
| Eş | Ayla Gürses (e. 1962; ö. 2000) |
Yıldırım Gürses (21 Ocak 1938, Bursa - 18 Kasım 2000, İstanbul), Türk sanatçı, oyuncu ve besteci. Yaşamı boyunca 400'ü aşkın besteye imza atmıştır. [1] Türkiye'de ilk kez bestekâr ve söz yazarlarının haklarını koruyan "Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği" (MASEM)'i kurmuştur.[2]
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Bursa'da Ziraat Bankası memurlarından Nasuhi Bey ile Müeyyet Cevriye Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Ud çalan babası ve ablası Cahide Hanım'ın sayesinde müzikle erken yaşlarda tanışmıştır.[3] Çelebi Mehmet Ortaokulu ve Bursa Ticaret Lisesi (Erkek Lisesi)'nden mezun olduktan sonra, lise yıllarında hocası Faruk Üsküdari rehberliğinde Türk musikisi çalışmalarını geliştirdi, Türk ve Batı müziği üzerine eğitim aldı.
Liseyi Bursa Erkek Lisesi'nde okudu ve Ankara İktisadi ve Ticari Bilimler Akademisi'ni kazanarak üniversite eğitimine devam etti. Yirmi yaşında 1959 yılında Ankara Devlet Operası imtihanına girdi[4] ve Türkiye birincisi oldu. Opera'da 7-8 ay çalıştıktan sonra ayrıldı ve TRT Ankara Radyosu sınavını yine üstün başarıyla birincilikle kazanarak[5] çalışmalarına burada devam etti, 1961 yılında üniversiteden mezun oldu. Bu yıllarda kendi bestelerini "Kazablanka Gazinosu"'nun sahnelerinde seslendiriyordu.
Müzik kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]1965 yılında Hürriyet Gazetesi'nin Altın Mikrofon Yarışması'na sözü, müziği kendisine ait Gençliğe Veda isimli plağı ile yirmi kişiye yakın Türk ve batı müziğinden oluşan orkestrası eşliğinde katılarak birinciliği kazandı ve böylece Klasik Türk müziğinde çok sesliliğe geçiş dönemini başlatmış oldu.
Altın Mikrofon'daki bu başarının ardından Yıldırım Gürses, albüm, konser ve müzik çalışmalarına hız verdi. Sanatçı popüler müziğin önemli isimlerinden biri haline geldi. "Son Mektup", "Mazideki Aşk", "Bir Kırık Kalp", "Bir Garip Yolcu", "Sonbahar Rüzgârları", "Gençliğe Veda" parçaları ile başarı yakaladı. Bu öyle bir başarıydı ki müzik hayatında otuza yakın albüm yaptı. Ayrıca Yıldırım Gürses film müziklerinde de besteleri kullanılan en başarılı sanatçılardan biriydi. Türk Sanat Müziği sanatçısı Onur Akay, Yıldırım Gürses'le 15 sene önce yaptığı ve hiçbir yerde yayınlanmayan söyleşiyi, 2015 yılında Aydınlık Gazetesi'nde yayınladı. Söyleşide, Yıldırım Gürses'in ilk bestesinin, "İçime Hep Hüzün Doluyor" olmadığı ortaya çıktı.[6]
80'li yıllar
[değiştir | kaynağı değiştir]Seksenli yılların başında Ajda Pekkan ile birlikte Affetmem Asla Seni ile yeni bir hamle yaptı. Aynı albümde yer alan "Dertliyim Arkadaş" ve daha sonra çıkan "Eller Eller" ile "Gül Dudaklım" sanatçının ses getiren şarkıları oldu. Sanatçının diğer önemli şarkılarından bazıları "Mevsimler Yas Tutup Çöller Ağlasın", "Liseli Kız", "Çal Kanunum Çal" olmuştur.[7] Aynı zamanda Arif Nihat Asya'nın "Fetih Marşı" isimli şiirinin sanatçı tarafından yapılan yorumu çok beğenilmiştir. Yıldırım Gürses'in önemli bestelerinden biri "İçime Hep Hüzün Doluyor" sözleriyle başlayan rast makamındaki şarkısıdır. Yine seksenli yıllarda Hoş Sada Albümü ile Türkiye'de en çok satan albümler arasında yer aldı ve çok başarılı konserler verdi, ayrıca sanatçı Emel Sayın ile birlikte "Neşe-i Muhabbet" müzikalini gerçekleştirdi, müzikal Yıldırım Gürses'in bestelerinden oluşmaktaydı, müzik direktörü de Yıldırım Gürses'ti. Bu müzikal de yine Türkiye'de yıllarca izlenme rekorları kırmıştır.
Yıldırım Gürses'e ait 350 beste bulunmakta olup 1986 yılında bizzat Yıldırım Gürses kurucusu ve başkanı olmak üzere ekibi ile birlikte MESAM'ı kurdu ve böylece Türkiye'de ilk kez bestekâr ve söz yazarlarının haklarını koruyan "Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği" adı altında bir meslek birliği kurmuş oldu. Yaşamında 45'likler dahil otuza yakın albüm yapan sanatçının ölümünden önce son olarak da 1999 yılında marşlardan oluşan Yelkenler Biçilecek ve sevilen şarkılarından oluşan Anılarla Yıldırım albümü piyasaya çıktı.
Ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]
Yıldırım Gürses 18 Kasım 2000 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu 62 yaşında hayatını kaybetti.[8]
Özel hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1962 yılında kendisi gibi TRT ses sanatçısı[9] olan Ayla Gürses'le evlendi. Bu evlilikten Beyazıt adını verdiği[10] bir oğlu dünyaya geldi.
Diskografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Stüdyo albümleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Gençliğe Veda (1978)
- Takvim Yaprakları (1979)
- Hoş Sada (1983)
- Hoş Sada 2 (1984)
- Çoban Yıldızı (1985)
- Sil Baştan (1992)
- Yelkenler Biçilecek (1999)
- Anılarla Yıldırım (1999)
Filmografi
[değiştir | kaynağı değiştir]| Oyuncu Olarak | |||
|---|---|---|---|
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1972 | Zehra | Yıldırım Gürses | |
| 1965 | Gençliğe Veda | Yıldırım | |
| Film Müziği Söz Yazarı Olarak | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1983 | Yaktı Beni | ||
| 1972 | Tophaneli Murat | ||
| Müzik Yönetmeni Olarak | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1974 | Garip Kuş | ||
| 1972 | Falcı | ||
| 1972 | Zehra | ||
| 1971 | On Küçük Şeytan | ||
| 1970 | Pamuk Prenses Ve 7 Cüceler | ||
| Tüm Müziklerini Yaptığı Filmler | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1970 | Yarım Kalan Saadet | ||
| Bestesini Yaptığı Filmler | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1987 | Kader Utansın | ||
| 1972 | Yalan Dünya | ||
| 1972 | Süreyya | ||
| 1970 | Beyaz Güller | ||
| 1970 | Sürtük | ||
| 1970 | Kıskanırım Seni | ||
| 1969 | Aşk Mabudesi | ||
| 1969 | Dağlar Kızı Reyhan | ||
| 1969 | Sonbahar Rüzgarları | ||
| 1969 | Sen Bir Meleksin | ||
| 1968 | Sabah Yıldızı | ||
| Müziğini Yaptığı Filmler | |||
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 1982 | Bizim Mahalle | ||
| 1974 | Garip Kuş | ||
| 1972 | Zehra | ||
| 1971 | Ayşecik Ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde | ||
| 1970 | Pamuk Prenses Ve 7 Cüceler | ||
| 1969 | Sonbahar Rüzgarları | ||
| 1969 | Sen Bir Meleksin | ||
Ödülleri ve adaylıkları
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Ödül veren organizasyon | Kategori | Notlar |
|---|---|---|---|
| 1951 | "Bursa Ses Kralı"[1] | ||
| 1959 | "Üniversitelerarası Ses Kralı" | ||
| 1965 | Altın Mikrofon Ödülleri | En İyi Sanatçı Ödülü | "Altın Mikrofon ödülünü" ilk kazanan sanatçı olmuştur. |
- Dipnot: Yıldırım Gürses kariyeri boyunca 500'ü aşkın ödül almıştır. Bu tabloda en bilinenleri listelenmiştir. [1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c Özlem Limon (17 Kasım 2025). "Türk müziğine 400'e yakın beste kazandıran sanatçı: Yıldırım Gürses". Anadolu Ajansı.
- ^ "Yıldırım Gürses Kimdir?". Kral Müzik. Erişim tarihi: 15 Aralık 2025.
- ^ Gülsen Ünlütabak (17 Kasım 2023). "500 Ödüllü Usta Besteci: Yıldırım Gürses'in Müzik Serüveni". Kütahya Ekspres.
- ^ "Yıldırım Gürses öldü". Hürriyet. 18 Kasım 2000. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2015.
- ^ "Yıldırım Gürses, doğumunun 76. yılında anılacak". Star. 18 Ocak 2014. 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2015.
- ^ "Büyük sanatçılar gezekten yetişti". Aydınlık Gazetesi. 25 Ocak 2015. 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2016.
- ^ Türk müziğinin ‘Gürses’iydi 6 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Gazete Star (23 Ocak 2014)
- ^ "Son yaprak da düştü". Aksiyon. 25 Kasım 2000. 6 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2015.
- ^ "Ses sanatçısı Ayla Gürses vefat etti". Hürriyet. 7 Ocak 2015. 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2016.
- ^ "'Ayla çok hastayım'". Zaman. 29 Kasım 2000. 9 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2015.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Discogs'ta Yıldırım Gürses diskografisi
- Resmî site