Yüzen ada (tatlı)
| Yüzen ada | |
|---|---|
 | |
| Alternatif isim | Île flottante (orijinal adı) |
| Ülke(ler) | Fransa |
| Türü | Tatlı |
| Servis şekli | Ilık veya soğuk |
| Ana malzemeler | Beze (yumurta beyazı, şeker ve vanilya), krem anglez (yumurta sarısı, vanilya, süt ve şeker) |
Yüzen ada veya Île flottante, krem anglez adı verilen kremanın üzerine konulan yumuşak bezeden oluşan bir Fransız tatlısıdır. Tatlının ismi, bezenin kremanın üzerine konulması ve yüzen bir ada gibi görünmesi neticesinde ortaya çıkmıştır.[1][2] Oda sıcaklığında veya soğuk olarak servis edilebilir. Tatlı aynı zamanda İngiliz mutfağında "floating island" olarak da isimlendirilir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]
Tatlıya dair İngilizce'deki en eski kaynak, 1747 yılında İngiliz aşçı Hannah Glasse tarafından yazılan "The Art of Cookery Made Plain and Easy" adlı kitaptır. "The Flooting Island" başlıklı tarife göre tatlı, tatlandırılmış koyu krema, sack şarabı ve limon kabuğunun çırpılarak köpürtülmesiyle hazırlanır. Bu köpük ince dilimlenmiş ekmekler ve jöle katmanlarıyla üst üste dizilir ve üzerlerine krema eklenir. Tatlının çevresi ise meyveler ve şekerlemelerle süslenir. Tatlı masanın ortasına bir süs gibi yerleştirilir ve tatlının etrafına mumlar yerleştirilir.[3] Amerika'nın kurucusu olarak kabul edilen Benjamin Franklin'in 1771 tarihli bir mektubunda akşam yemeğinde yüzen ada yediği belirtilmiştir.[4] Bu tatlı, 1847 tarihli Amerikan yemek kitabında 4 Temmuz Bağımsızlık Günü kutlamaları için önerilen bir tatlı olarak sınıflandırılmıştır.[5] Tatlının İngiltere ve Fransa'daki versiyonları birbirlerinden oldukça farklıdır. Tatlı Fransa'da Île Flottante olarak biliniyordu. Bazı araştırmacılar tatlının günümüzdeki versiyonunun İngiliz mutfağındaki jöle ve kek katmanlarıyla yapılan varyantından çok, 18. yüzyıl Fransız tatlısı olan Île Flottante'ye benzediğini belirtir.[6] Ancak bazı erken dönem Fransız versiyonlarında beze kullanılmadan, likörle ıslatılmış pandispanya veya broşun krema sosu veya meyve püresiyle servis edildiği ifade edilir.[7] Larousse Gastronomique ansiklopedisinde 1938 yılında kaydedilen versiyona göre tatlı, ince dilimlenmiş bayat savoy bisküvilerinin kirsh ve maraschino kikörüne batırılmasıyla hazırlanır. Katmanlar, kayısı marmelatıyla kaplanır ve üzerlerine kıyılmış badem ve kuş üzümü serpilirdi. Bu katmanların her biri üst üste dizilerek bir kek formu oluşturulur ve tatlının tamamı krem şanti ile kaplanırdı. Son olarak ise üzerine muhallebi veya meyve püresi dökülerek servis edilirdi. Tatlının bu formu günümüzdeki formundan çok bir pasta görüntüsündedir.[8]
Hazırlanışı
[değiştir | kaynağı değiştir]Tatlı genel olarak muhallebi sosunun üzerinde yüzen bezeden oluşur. Bazı varyasyonlarında ise bezenin üzerine koyu kıvamlı bir sos eklenir. Beze yapmak için yumurta beyazları şekerle çırpılır ve karamelize şekerle kaplanmış olan bir kalıba dökülür.[9] Daha sonra benmari usulü buharda pişirilir. Beze pişip soğuduktan sonra sos tabağa dökülür ve beze kalıptan çıkartılarak bu sosun üzerine konularak yüzen bir görüntü kazanması sağlanır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Pépin, Jacques (2012). Jacques Pépin New Complete Techniques.
- ^ Irma S. Rombauer, Marion Rombauer Becker, Ethan Becker, Maria Guarnaschelli, The Joy of Cooking, 1997, 0684818701, p. 1035
- ^ Glasse, Hannah (1747). The Art of Cookery. s. 147.
- ^ Ayto, John (2010). The Diner's Dictionary: Word Origins of Food and Drink. Oxford University Press.
- ^ "What do Americans eat on July 4th?". 4 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2025.
- ^ Grossman, Anne Chotzinoff (2000). Lobscouse & Spotted Dog: Which It's a Gastronomic Companion to the Aubrey/Maturin Novels. s. 78.
- ^ Sax, Richard (2010). Classic Home Desserts: A Treasury of Heirloom and Contemporary Recipes. 2010. s. 152.
- ^ Turgeon, Charlotte. The New Larousse Gastronomique. s. 379.
- ^ Perrin-Chattard, Brigitte; Jean-Pierre Perrin-Chattard (2000). Toute la cuisine. Jean-paul Gisserot. s. 544. ISBN 978-2-87747-443-6.