William Labov
Profesör William Labov | |
|---|---|
| Doğum | 4 Aralık 1927 Passaic, New Jersey, Amerika |
| Ölüm | 17 Aralık 2024 Philadelphia, Pensilvanya, Amerika |
| Uğraş | Endüstriyel kimyager (1949–1960) Dilbilim profesörü (1960-2024) |
| Tanınma nedeni | Değişkenci toplumdilbilim |
| Evlilik | Teresa Gnasso Gillian Sankoff (e. 1993) |
| Çocuk(lar) | Alice Goffmann dahil olmak üzere 7 |
| Akademik geçmişi | |
| Alma mater | Harvard Üniversitesi (lisans) Columbia Üniversitesi (yüksek lisans, doktora) |
| Doktora danışmanı | Uriel Weinreich |
| Akademik çalışmaları | |
| Kurumları | Columbia Üniversitesi Pensilvanya Üniversitesi |
| Ana ilgi alanı | Toplumdilbilim |
William David Labov, İngilizce telaffuz: /ləˈboʊv/,[1][2] varyasyoncu toplumdilbilim disiplininin kurucusu olarak kabul edilen Amerikalı bir dilbilimciydi.[3][4] Toplumdilbilimin “metodolojisinin büyük bir kısmını yaratan son derece özgün ve etkili bir figür” ve “20. ve 21. yüzyılların en etkili dilbilimcilerinden biri” olarak tanımlanmıştır.
Labov, Philadelphia'daki Pensilvanya Üniversitesinde profesörlük yapmaktaydı. Toplumdilbilim, dil değişimi ve diyalektoloji alanlarında çalışmalar yaptı. 2015'te emekli oldu ancak 2024 yılındaki ölümüne dek yayınlarına devam etti.[5]
Erken yılları ve eğitimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Labov, New Jersey'deki Passaic kasabasında doğdu ve 12 yaşında taşındığı Rutherford'da, Fort Lee'de büyüdü. Labov'un dediğine göre doğumunu yapan doktor William Carlos Williams'dır.[6] Harvard Üniversitesinde, İngilizce, felsefe ve kimya okumuştur.[7]
Kariyeri
[değiştir | kaynağı değiştir]1949,'ta Harvard'dan mezun olduktan sonra Labov, 1961 yılına kadar ailesinin şirketinde endüstriyel kimyager olarak çalıştı. Ardından dilbilime dönen Labov,[7] 1963'te yüksek lisans tezinin Martha's Vineyard adasındaki lehçe değişimi üzerine yazdı ve bu tezini Linguistic Society of America'ya sundu.[5] Doktora derecesini 1964 yılında Uriel Weinreich'in danışmanlığıyla Columbia Üniversitesinden aldı. 1964 yılından 1970 yılına kadar Columbia Üniversitesinde doktor öğretim üyesi olarak, Pensilvanya Üniversitesinde 1971 yılında doçent olarak, ardından da profesör olarak çalıştı.[3] 1976'da üniversitenin Dilbilim Laboratuvarının direktörlüğü görevini üstlendi.[8]
Dilbilim araştırmaları
[değiştir | kaynağı değiştir]Labov'un New York'taki İngilizce varyasyonlarını araştırdığı, The Social Stratification of English in New York City (1960) çev. 'New York'ta İngilizce'nin Sosyal Tabakalaşması' başlıklı çalışması sosyal diyalektoloji çalışmalarında etkili oldu. 1960'ların sonunda ve 70'lerin başında Afrikalı Amerikan Yerel İngilizcesinin (AAVE) dilbilimsel özelliklerini araştırdığı çalışmaları da alanda etkili oldu.[5] Labov, AAVE'nin kusurlu ve standart altı görülmemesi gerektiğini, İngilizcenin kendi gramer kurallarına sahip bir varyasyonu olarak kabul edilmesi gerektiğini savundu.[9][10]
Kendisi ayrıca gönderimsel belirsizlik alanında da çalışmalar yaptı.[11] Sıradan insanların kendi hayatlarının anlatı hikayelerini nasıl yapılandırdığına dair çalışmalarıyla öne çıktı.[12][13][14] Derslerinin birçoğu sosyal hizmete dayalıydı, öğrenciler genç çocuklara ders vermeye yardımcı olmak için Batı Philadelphia'ya giderken, aynı zamanda AAVE gibi farklı lehçelerden dilbilimsel özelliklerini öğreniyorlardı.[15]
İlerleyen yıllarda Labov, İngilizcenin fonolojisindeki değişimleri çalıştı.[16] Atlas of North American English başlıklı eserinde kendisi ve eserin diğer yazarları, günümüz Kuzey Amerikasında İngilizcenin geçirdiği üç farklı değişimi keşfetti.[16]
Labov'un öğrencileri arasında dilbilimde kayda değer çalışmalar yapmış olan Charles Boberg, Anne H. Charity Hudley, Penelope Eckert, Gregory Guy, Robert A. Leonard, Geoffrey Nunberg, Shana Poplack ve John R. Rickford gibi isimler yer alır. Labov'un metotları ayrıca 1972'de Peter Trudgill'in Norwich İngilizcesi çalışmasında ve K. M. Petyt'in Batı Yorkshire İngilizcesi çalışmasında kullanılmıştır. İngiltere'deki akademik tatilindeyken, J. K. Chambers, Trudgill'in Sociolinguistic Patterns başlıklı kitabının yıpranmış bir kopyasını okuduktan kısa bir süre sonra teorik dilbilim çalışmalarını bırakıp bir toplumdilbilimci olmuştur.[17]
Labov'un önemli çalışmaları arasında The Study of Nonstandard English (1969), Language in the Inner City: Studies in Black English Vernacular (1972), Sociolinguistic Patterns (1972),[18] Principles of Linguistic Change (vol.I Internal Factors, 1994; vol.II Social Factors, 2001, vol.III Cognitive and Cultural factors, 2010),[19] ve Sharon Ash ve Charles Boberg ile yazmış olduğu The Atlas of North American English (2006) bulunmaktadır.[20]
Franklin Enstitüsü, 2013 yılında Labov'a Bilgisayar ve Bilişsel Bilim alanında "dil verilerinin titiz analiziyle dilbilimsel varyasyonun ve değişimin bilişsel temelini oluşturduğu ve önemli sosyal ve kültürel etkileri olan standart olmayan lehçelerin incelenmesindeki katkıları için" Benjamin Franklin Madalyası vermiştir.[21][22]
Özel hayatı ve ölümü
[değiştir | kaynağı değiştir]Labov'un Teresa Gnasso Labov ile gerçekliştirdiği ilk evliliğinden Susannah Page, Sarah Labov, Simon Labov, Joanna Labov ve Jessie Labov isminde 5 çocuğu vardır. 1993'te başka bir toplumdilbilimci olan Gillian Sankoff ile evlenmiş, Rebbeca Labov ve Alice Goffman adında iki çocukları olmuştur.[23] Sosyolog Alice Goffman, (Sankoff'un ölmüş eşi Erving Goffman'den olan kızı) Labov tarafından evlat edinilmiştir.[24]
Labov, Parkinson hastalığından ötürü[25][26] Philadelphia'daki evinde 17 Aralık 2024 tarihinde 97 yaşında ölmüştür.[27][28]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Sage Journals: Discover world-class research". Sage Journals (İngilizce). doi:10.1177/0075424206294308. Erişim tarihi: 14 Mart 2026.
- ^ Writer, Tom Avril, Inquirer Staff (22 Ekim 2012). "Penn linguist Labov wins Franklin Institute award". Inquirer.com (İngilizce). Erişim tarihi: 14 Mart 2026.
- ^ a b "Pioneering Sociolinguist William Labov Receiving Social Science Prize | American Academy of Arts and Sciences". www.amacad.org (İngilizce). 29 Ocak 2020. Erişim tarihi: 14 Mart 2026.
- ^ Chambers, J.K.; Schilling, Natalie, (Ed.) (19 Ağustos 2013). The Handbook of Language Variation and Change. 1 (İngilizce). Wiley. doi:10.1002/9781118335598. ISBN 978-0-470-65994-6.
- ^ a b c Chambers, Jack (14 Ocak 2017). "William Labov: An Appreciation". Annual Review of Linguistics (İngilizce). 3 (Volume 3, 2017): 1-23. doi:10.1146/annurev-linguistics-051216-040225. ISSN 2333-9683.
- ^ Labov, William; Sankoff, Gillian (2023). Conversations with strangers. Elements in sociolinguistics. Cambridge, United Kingdom ; New York, NY, USA: Cambridge University Press. ISBN 978-1-009-34093-9.
- ^ a b "How I got into Linguistics". www.ling.upenn.edu. Erişim tarihi: 14 Mart 2026.
- ^ "Department of English". www.english.upenn.edu. Erişim tarihi: 14 Mart 2026.
- ^ Wheeler, Rebecca (14 Ocak 2016). ""So Much Research, So Little Change": Teaching Standard English in African American Classrooms". Annual Review of Linguistics (İngilizce). 2 (Volume 2, 2016): 367-390. doi:10.1146/annurev-linguistics-011415-040434. ISSN 2333-9683.
- ^ "Academic Ignorance and Black Intelligence - 72.06". www.theatlantic.com. Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Picht, Heribert; Antia, Bassey Edem, (Ed.) (2007). Indeterminacy in terminology and LSP: studies in honour of Heribert Picht. Terminology and lexicography research and practice. Amsterdam ; Philadelphia: John Benjamins Pub. ISBN 978-90-272-2332-6.
- ^ PhD, Gavin Lamb (26 Şubat 2021). "The Linguistics Of Narrating Personal Experience". Wild Ones (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Johnstone, Barbara (Eylül 2016). "'Oral versions of personal experience': Labovian narrative analysis and its uptake". Journal of Sociolinguistics (İngilizce). 20 (4): 542-560. doi:10.1111/josl.12192. ISSN 1360-6441.
- ^ Wang, Yue (1 Eylül 2020). "Narrative Structure Analysis: A Story from "Hannah Gadsby: Nanette"". Journal of Language Teaching and Research. 11 (5): 682. doi:10.17507/jltr.1105.03. ISSN 1798-4769.
- ^ Benson, Lee; Harkavy, Ira; Puckett, John (1 Mart 2000). "An Implementation Revolution as a Strategy for Fulfilling the Democratic Promise of University-Community Partnerships: Penn-West Philadelphia as an Experiment in Progress". Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly (İngilizce). 29 (1): 24-45. doi:10.1177/0899764000291003. ISSN 0899-7640.
- ^ a b Armstrong, Eric (Ocak 2007). "Book Review The Atlas of North American English: Phonetics, Phonology and Sound Change by William Labov, Sharon Ash, & Charles Boberg". Voice and Speech Review (İngilizce). 5 (1): 394-395. doi:10.1080/23268263.2007.10769800. ISSN 2326-8263.
- ^ Chambers, J. K. (11 Mart 2017). "Sociolinguistic Theory". The Handbook of Linguistics: 505-518. doi:10.1002/9781119072256.ch24.
- ^ Attinasi, John J. (1974). Labov, William (Ed.). "The Sociolinguistics of William Labov". Bilingual Review / La Revista Bilingüe. 1 (3): 279-304. ISSN 0094-5366.
- ^ Milroy, James (Eylül 1995). "William Labov, Principles of linguistic change. Volume I: Internal factors (Language in Society 20). Oxford: Blackwell, 1994. Pp. xix + 641". Journal of Linguistics (İngilizce). 31 (2): 435-439. doi:10.1017/S0022226700015693. ISSN 1469-7742.
- ^ "LSA". www.lsadc.org. Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Writer, Tom Avril, Inquirer Staff (22 Ekim 2012). "Penn linguist Labov wins Franklin Institute award". Inquirer.com (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ ameyers (5 Eylül 2014). "William Labov | The Franklin Institute". fi.edu (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Sankoff, Gillian; Meyerhoff, Miriam; Nagy, Naomi, (Ed.) (2008). Social lives in language--sociolinguistics and multilingual speech communities: celebrating the work of Gillian Sankoff. Impact, studies in language and society. Amsterdam ; Philadelphia: John Benjamins. ISBN 978-90-272-1863-6.
- ^ Lewis-Kraus, Gideon (12 Ocak 2016). "The Trials of Alice Goffman". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Conde, Ximena (23 Aralık 2024). "William Labov, 'father of sociolinguistics' who studied the Philadelphia accent, dies at 97". Inquirer.com (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ Risen, Clay (24 Aralık 2024). "William Labov, Who Studied How Society Shapes Language, Dies at 97". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ "Language Log » Bill Labov". Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
- ^ "William "Bill" Labov Obituary December 17, 2024". Goldsteins Funeral (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2026.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- William Labov'un websitesi
- Journal of English Linguistics'teki röportaj
- Toplumdilbilim: William Labov ile bir röportaj
- Amerikalı dilbilimciler
- Toplumdilbilim
- New Jersey doğumlu bilim insanları
- Harvard Üniversitesinde öğrenim görenler
- Columbia Üniversitesinde öğrenim görenler
- Columbia Üniversitesi öğretim üyeleri
- Pensilvanya Üniversitesi öğretim üyeleri
- Kimyagerler
- 1927 doğumlular
- 2024'te ölenler
- Parkinson hastalığından ölenler
- Philadelphia'da ölenler