Vilnius
| Vilnius | |
|---|---|
.png) | |
 Bayrak  Arma | |
Takma adlar: Kuzey Kudüs, Litvanya'nın Atinası | |
  Vilnius Vilnius'un Litvanya'daki konumu | |
| Ülke |  Litvanya |
| İl | Vilnius |
| Belediye | Vilnius |
| Alt idari birimler | |
| İdare | |
| • Belediye başkanı | Valdas Benkunskas (TS-LKD) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 401 km² |
| Rakım | 112 m |
| Nüfus (2025)[1] | |
| • Toplam | 607.667 |
| • Yoğunluk | 1,515/km² |
| Zaman dilimi | UTC+02.00 (DAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+03.00 (DAYS) |
| Posta kodu | 01001–14191 |
| Alan kodu | (+370) 5 |
Resmî site vilnius.lt | |
Vilnius, Litvanya’nın başkenti ve en büyük kenti olup Baltık ülkeleri arasındaki en kalabalık şehirdir. Ocak 2025 itibarıyla şehir merkezinin nüfusu yaklaşık 607.667 iken,[1] şehir sınırlarının ötesine uzanan Vilnius kentsel alanında yaşayanların sayısı 747.864 civarındadır.[2]
Vilnius, Avrupa’nın en büyük ve en iyi korunmuş eski kentlerinden biri olarak kabul edilen tarihi merkezinin mimarisiyle ön plana çıkar. Şehir, bu özelliği sayesinde 1994 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.[3] “Vilnius Baroğu” olarak adlandırılan mimari üslup da adını bu şehirden alır. Vilnius, Barok kentler arasında en doğuda yer alan ve Alpler’in kuzeyindeki en büyük Barok şehirdir.[4]
Şehir, Polonya-Litvanya Birliği döneminde çok kültürlü nüfusuyla dikkat çekmiş, dönemin kaynaklarında Babil’e benzetilmiştir. II. Dünya Savaşı ve Holokost öncesinde Vilnius, Avrupa’nın en önemli Yahudi merkezlerinden biriydi. Napolyon 1812’de buradan geçtiğinde kente “Kuzeyin Kudüsü” adını vermiştir.[5]
Vilnius, 2009 yılında Avusturya’nın Linz kentiyle birlikte Avrupa Kültür Başkenti seçilmiştir.[6] 2021’de ise fDi tarafından “Geleceğin En İyi 25 Küresel Şehri” arasında gösterilmiştir. Şehir, küresel ölçekte 76'ncı, Avrupa'da ise 29'uncu sırada yer alan önemli bir finans merkezidir ve özellikle uluslararası fintech sektörü için kritik bir konuma sahiptir. Şehir 2023 yılında NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapmış, 2025 yılında da Yeşil Avrupa Başkenti unvanını almıştır.[7][8] Ayrıca Vilnius, Eurocities ağı ile Avrupa Birliği Başkentleri Birliği'nin (UCEU) üyesidir.
Spor
[değiştir | kaynağı değiştir]Kardeş kentler
[değiştir | kaynağı değiştir]Vilnius'un kardeş şehirleri;
Aalborg, Danimarka
Almatı, Kazakistan- Astana, Kazakistan
Chicago, Amerika Birleşik Devletleri
Dnipro, Ukrayna- Donetsk, Ukrayna
Duisburg, Almanya- Erfurt, Almanya
Gdańsk, Polonya (1998)[9]
Guangzhou, Çin
Joensuu, Finlandiya- Kiev, Ukrayna
- Kraków, Polonya
- Łódź, Polonya
- Madison, Amerika Birleşik Devletleri
Pavia, İtalya
Reykjavík, İzlanda
Riga, Letonya
Salzburg, Avusturya
Taipei, Tayvan
Tallinn, Estonya
Tiflis, Gürcistan- Varşova, Polonya
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Nuolatinių gyventojų skaičius apskrityse ir savivaldybėse metų pradžioje" [Resident population by county and municipality at the beginning of the year]. osp.stat.gov.lt (Litvanca). State Data Agency. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2025.
- ^ "Eurostat". eurostat.ec.europa.eu.
- ^ "Lithuania". UNESCO World Heritage Centre. 14 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Baroque Vilnius". VisitWorldHeritage.com. 12 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2023.
- ^ Steele, Jonathan (19 Haziran 2008). "In the Jerusalem of the North, the Jewish story is forgotten". The Guardian. 14 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2018.
- ^ "Ex-Post Evaluation of 2009 European Capitals of Culture" (PDF). ECOTEC Research and Consulting Ltd. 14 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
- ^ "Opening Ceremony of Vilnius as European Green Capital 2025 and Networking Meeting". European Union. 23 Ocak 2025.
- ^ "Vilnius kicks off European Green Capital 2025 events". LRT. 22 Ocak 2025.
- ^ "Vilniaus ir Gdansko draugystė tęsiasi – vienuoliktąjį kartą vyks kultūros mainų festivalis "Gdanskas Vilniuje"" (Litvanca). Vilnius City Municipality. 14 Eylül 2022. Erişim tarihi: 6 Ekim 2022.
| İlçe belediyeleri |
|  |
|---|---|---|
| Şehir belediyeleri | ||
| Diğer belediyeler | ||
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin başkentleri | ||
|---|---|---|
 | ||
