Vektörkardiyografi

Vektörkardiyografi
D014672
Normal bir vektörkardiyogram
ICD-9-CM	89.53
MeSH	D014672
[Vikiveri'de düzenle]

Vektörkardiyografi (VKG), kalbin elektriksel aktivitesinin büyüklüğünü ve yönünü sürekli bir vektör serisi hâlinde kaydeden tanısal bir yöntemdir. Bu vektörler merkezi bir nokta etrafında eğri çizgiler oluşturur. VKG, elektrokardiyogramın (EKG) sağladığı bilgilere ek olarak, kalbin elektriksel aktivitesinin üç boyutlu bir görünümünü sunar.

Temel ilkeler

Vektörkardiyografi, kalbin her anki elektriksel aktivitesini bir vektörle temsil eder. Bu vektörün yönü elektriksel kuvvetin yönünü, büyüklüğü ise şiddetini gösterir. VKG, bu anlık vektörlerin zaman içindeki değişimini kaydederek döngüsel şekiller (loop) oluşturur. Bu döngüler, kalp döngüsünün farklı evrelerindeki elektriksel aktiviteyi yansıtır. Kayıtlar genellikle üç düzlemde (frontal, horizontal ve sagittal) alınır ve her düzlemdeki vektör döngüleri ayrı ayrı değerlendirilir.

Klinik uygulama alanları

Vektörkardiyografi, bazı özel klinik durumlarda EKG’ye kıyasla daha ayrıntılı bilgiler sunabilir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Aritmi ve ileti bozukluklarının tanısı: VKG, bazı karmaşık aritmilerin ve ileti defektlerinin mekanizmasını ve yerini belirlemede yararlı olabilir.
• Miyokard infarktüsü ve iskeminin değerlendirilmesi: Özellikle inferior duvar enfarktüslerinde VKG, EKG’ye göre daha duyarlı olabilir.
• Ventrikül hipertrofisinin değerlendirilmesi: Sağ ventrikül hipertrofisi gibi durumlarda VKG, EKG’ye ek bilgiler sağlayabilir.
• Kardiyak yapı ve fonksiyonun değerlendirilmesi: Elektriksel aktivite değişimleri üzerinden yapısal ya da fonksiyonel bozukluklar hakkında ipuçları verir.
• Kardiyak cihaz tedavisinin izlenmesi: Kalp pili ve implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör (ICD) gibi cihazların etkinliği VKG ile değerlendirilebilir.
• Ani kardiyak ölüm riski değerlendirmesi: Bazı VKG parametrelerinin ani kardiyak ölüm riski ile ilişkili olabileceği yönünde araştırmalar bulunmaktadır.

VKG’nin EKG’ye göre avantaj ve dezavantajları

Avantajları

• Kalbin elektriksel aktivitesini üç boyutlu olarak gösterir.
• Bazı durumlarda (örneğin inferior miyokard enfarktüsü, sağ ventrikül hipertrofisi) daha hassas sonuçlar verebilir.
• Elektriksel aktivitenin yönü ve şiddeti hakkında daha ayrıntılı bilgi sunar.

Dezavantajları

• EKG kadar yaygın olarak kullanılmaz; birçok sağlık merkezinde rutin bir inceleme yöntemi değildir.
• Uygulaması ve yorumlanması EKG’ye göre daha karmaşıktır.
• Dalga morfolojilerini farklı biçimde sunması nedeniyle alışkanlık gerektirir.
• Ek elektrot yerleşimi gerektirebilir. Ancak, günümüzde EKG verilerinden matematiksel olarak VKG elde eden sistemler de mevcuttur.

Değerlendirme

Vektörkardiyografi, kalbin elektriksel aktivitesini üç boyutlu biçimde inceleyen tanısal bir yöntemdir. Her ne kadar EKG kadar yaygın olmasa da, belirli klinik durumlarda değerli ek bilgiler sağlayabilir ve kardiyoloji alanındaki araştırmalarda önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca bakınız

• Elektrokardiyografi