Veitch göknarı
| Veitch göknarı | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||||
| Korunma durumu | |||||||||||||||||
 Asgari endişe altında (IUCN 3.1) | |||||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||||
| |||||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||||
| Abies veitchii Lindl., Gard. Chron. 1861: 23 (1861).
| |||||||||||||||||
Veitch göknarı (Abies veitchii), çamgiller familyasından bir ibreli ağaç türüdür.
25 metreden fazla büyüyebilen, dik, dar piramidal taçlı büyük kozalaklı ağaçtır. Tacın düzgün bir şekli vardır. Genç dallar kırmızımsı kahverengi ila kahverengimsi yeşil renktedir ve kabuk gri ve pürüzsüzdür. İğneler yumuşaktır, 1,5 ila 3 cm uzunluğundadır, üstte parlak koyu yeşildir. İğnelerin alt tarafında iki saf beyaz stomatal şerit görünür. İğneler, dalın üst tarafının etrafına fırça gibi tutturulur ve hepsi ileriye bakar. Dar silindirik koniler mavimsi mordur. Tür adı, ünlü Veitch ağaç fidanlığını kuran John Gould Veitch'e atıfta bulunur. Parklar ve geniş bahçeler için uygun, yoğun yeşil iğne rengine sahip zarif kozalaklı ağaçtır nötr ila hafif asidik olan her verimli, iyi drene edilmiş toprakta yetişir.[1]
Veitch göknarının yüksek rakımlarla sınırlı olmasına rağmen, dağılımı ve yenilenmesi bu türün hayatta kalmasını garanti ediyor gibi görünmektedir. Bu nedenle IUCN kırmızı listesinde Asgari Endişe olarak listelenmiştir. Bu tür Japonya'da, Honshu ve Shikoku'da bulunur. Orta Honshu'daki çekirdek alanda büyük bireyler ve geniş dağılıma sahip yüksek dağlarda saf ormanlar yapar. Ancak, Ohdaigahara gibi bazı düşük rakımlı dağlarda, nüfus boyutu küçüktür ve azalmaktadır.[2] Bu türün "tipik" varyetesi, yüksek dağlarda 1.200 m ile 2.800 m arasındaki rakımlarda büyür.[3]
Topraklar genellikle volkanik kökenlidir, podzoliktir ve iyi drene edilmiştir. İklim serin ve yağışlı, yıllık yağış miktarı 1.000 mm ile 2.500 mm arasında, kışları soğuk ve karlı; sık tayfunlar, 250 ila 300 yaşına gelmeden önce çoğu yerde ormanın yok olmasına neden olur.[4]
Veitch göknarı, esas olarak kağıt hamuru üretiminde kullanılan düşük kaliteli kereste veren nispeten küçük bir ağaçtır. Parklarda ve bahçelerde ve koleksiyonlarda (arboreta) bir süs ağacı olarak yetiştirmede oldukça yaygındır. Bu tür, çeşitli koruma alanlarından bilinmektedir.[2]
Veitch göknarının iki varyetesi bilinmektedir.
- Abies veitchii var. sikokiana.[5] Japonya (Shikoku).
- Abies veitchii var. veitchii.[6] Japonya (Honshu, Shikoku).
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Abies veitchii". Van Den Berk. 4 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.
- ^ a b Katsuki, T., Rushforth, K. & Zhang, D. (2011). "Abies veitchii". IUCN Red List of Threatened Species. 1 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ (Wilson, 1916)
- ^ (Franklin ve diğerleri, 1979)
- ^ Govaerts, R.; ve diğerleri. (2021). "Abies veitchii var. sikokiana". in World Checklist of Selected Plant Families. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. 14 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.
- ^ Govaerts, R.; ve diğerleri. (2021). "Abies veitchii var. veitchii". World Checklist of Selected Plant Families. 6 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.