Vatandaşlar (İspanyol siyasi parti)
Vatandaşlar Ciudadanos | |
|---|---|
| Kısaltma | CS |
| Genel sekreter | Carlos Pérez-Nievas |
| Kurucu | Albert Rivera |
| Kuruluş tarihi | 9 Temmuz 2006 |
| İdeoloji | Liberalizm |
| Uluslararası üyelik | Alliance of Liberals and Democrats for Europe |
| Slogan(lar) | El partido liberal de España (İspanya'nın Liberal Partisi) |
| İnternet sitesi | |
| ciudadanos-cs.org | |
Vatandaşlar, (İspanyolca: Ciudadanos; Katalanca: Ciutadans); İspanya'da kurulan bir siyasi partidir. Resmi adı, Ciudadanos–Partido de la Ciudadanía (Cs - Vatandaşlar–Vatandaşlık Partisi) olan ve 2006 yılında kurulan parti, siyasal çizgi olarak merkez-sağ ve liberal düşünceye yakındır.[1][2]
Partinin kuruluş süreci, Katalan bölgesindeki bağımsızlık ve milliyetçilik tartışmaları içinde şekillenmiştir. Ayrılıkçı Katalan milliyetçiliğine muhalefet ederek güçlenen Vatandaşlar partisinin siyasal çizgisini netleştirmesi zaman almıştır. Başlangıçta merkez sol, sosyal demokrat ve ilerici liberal pozisyonlar alsa da Şubat 2017'den sonra resmi açıklama ve metinlerinde sosyal demokrasiye ilişkin her türlü ifadeyi kaldırarak siyasi merkeze yaklaşmıştır. 2018 yılına gelindiğinde, İspanya sağının önde gelen partisi olan Halk Partisi (PP) ile rekabet etmeye başlamasıyla, soldan daha da uzaklaşarak merkez sağı şekillendirme yarışına girmiştir.[3] Partinin İspanyol parti sistemine etkisi, ülkede merkez solu dönüştürmeye çalışan Podemos ile karşılaştırılmaktadır.[4][5]
2015 yılındaki genel seçimlerde dördüncü sırada Meclis'e giren parti, 2017 yılında Katalonya Parlamentosu'nun en büyük partisi haline geldi.[6] Vatandaşlar, Nisan 2019 genel seçimlerinde yükselişe geçti ve ülkedeki en büyük üçüncü parti haline geldi. Ancak bu popülerlik uzun sürmedi. Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ile koalisyon kurmayı reddettikten sonra, o yılın Kasım ayında yapılan erken seçimlerde Vatandaşlar 47 sandalye kaybetti ve ülkenin en küçük ulusal partisi haline geldi; bu da lider Albert Rivera'nın istifasına ve siyasetten ayrılmasına neden oldu. Bu durum, partiyi neredeyse tamamen siyasi çöküşe sürükleyecek bir dizi seçim yenilgisinin ilki oldu.
Kuruluş süreci
[değiştir | kaynağı değiştir]Vatandaşlar partisi'nin öncülü, bir grup akademisyen, yazar ve Katalan toplumunun önemli isimlerinden oluşan ve 7 Haziran 2005 tarihinde kurulan Ciutadans de Catalunya (Katalonya Vatandaşları) isimli platformdu. Grup yaptığı çağrıda, “Katalonya vatandaşlarını, gerçekçiliğin yeniden tesis edilmesine katkıda bulunacak bir siyasi parti talep etmeye” davet etti ve hükümetin “halkın karşı karşıya olduğu gerçek sorunları ele alma” konusunda kendilerine güven vermediğini ifade etti. Bu manifestoda, homojen bir varlık olarak kabul edilen Katalonya ulusunun, aslında bir çeşitlilik gösterdiği vurgulandı ve Katalonya'daki çeşitli iktidar çevrelerinin dayattığı ve “zorunlu milliyetçilik” olarak nitelendirdikleri Katalan milliyetçiliğine karşı çıktıklarını açıkladılar. Çeşitli toplantıların ardından derneğin İkinci Manifestosu ve aynı zamanda yeni partinin kuruluş süreci, 4 Mart 2006 tarihinde Barselona'daki Tívoli Tiyatrosu'nda, kültür, eğitim ve siyaset alanından çeşitli şahsiyetlerin katılımı ve desteğiyle tanıtıldı.
Kuruluş konferansı Barselona'da yapıldı ve parti, Ciudadanos–Partido de la Ciudadanía adıyla resmi olarak siyasi parti olarak kuruldu. O zamanlar 26 yaşında olan Albert Rivera, partinin ilk lideri seçildi.[7]
Seçim sonuçları
[değiştir | kaynağı değiştir]Genel Meclis (Cortes Generales)
[değiştir | kaynağı değiştir]| Seçim | Lider | Kongre | Senato | Hükümet | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oy | % | Sandalye | Oy | % | Sandalye | |||
| 2008 | Albert Rivera | 46,313 | 0.2 (#14) | 0 / 350
|
200,242 | 0.3 (#11) | 0 / 208
|
— |
| 2011 | Katılmadı | — | ||||||
| 2015 | 3,514,528 | 13.9 (#4) | 40 / 350
|
7,417,388 | 11.2 (#4) | 0 / 208
|
— | |
| 2016 | 3,141,570 | 13.1 (#4) | 32 / 350
|
6,894,853 | 10.6 (#4) | 0 / 208
|
| |
| Nisan 2019 | 4,155,665 | 15.9 (#3) | 57 / 350
|
10,665,627 | 14.9 (#3) | 4 / 208
|
— | |
| Kasım 2019 | 1,650,318 | 6.8 (#5) | 10 / 350
|
4,951,350 | 7.8 (#4) | 0 / 208
|
| |
| 2023 | Patricia Guasp | Katılmadı | — | |||||
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Ciudadanos in crisis: How Spain's center couldn't hold". POLITICO (İngilizce). 26 Nisan 2021. Erişim tarihi: 5 Kasım 2025.
- ^ "Lessons from Ciudadanos: How liberal parties struggle to deal with the radical-right". EUROPP - European Politics and Policy. lse.ac.uk. 5 Temmuz 2019. Erişim tarihi: 6 Kasım 2025.
- ^ "All-out war on the Spanish right". POLITICO (İngilizce). 5 Mart 2018. Erişim tarihi: 5 Kasım 2025.
- ^ Kassam, Ashifa (13 Mart 2015). "Ciudadanos, the 'Podemos of the right', emerges as political force in Spain". The Guardian (İngilizce). Erişim tarihi: 5 Kasım 2025.
- ^ Rodon, Toni; Hierro, María José (2016). "Podemos and Ciudadanos Shake up the Spanish Party System: The 2015 Local and Regional Elections". South European Society and Politics. 21 (3): 339–357. doi:10.1080/13608746.2016.1151127. ISSN 1360-8746.
- ^ "Vatandaşlar Partisi: Katalonya'da seçimin İspanya yanlısı galibi". BBC News Türkçe. 23 Aralık 2017. Erişim tarihi: 6 Kasım 2025.
- ^ "Vatandaşlar (Ciudadanos) lideri Albert Rivera kimdir?". euronews. 18 Aralık 2015. Erişim tarihi: 6 Kasım 2025.
