Uluslararası insancıl hukuk
Uluslararası insancıl hukuk ya da silahlı çatışma hukuku, silahlı çatışma sırasında temel insan haklarının korunmasıyla ilgilenen uluslararası hukuk dalıdır.[1][2] Amacı, silahlı çatışmaların etkilerini sınırlandırmaktır. Bu çerçevede çatışmaya katılmayan sivilleri ve korunması gereken kişileri güvence altına alır. Aynı zamanda savaşan tarafların kullanabileceği araç ve yöntemleri sınırlar ve düzenler. Uluslararası hukukun özel bir dalı olarak insani kaygıları merkeze alır.
Uluslararası insancul hukuk, insanlık düşüncesi ve insan acılarını hafifletme anlayışından doğmuştur. Silahlı çatışmalardan etkilenen ya da etkilenme riski bulunan kişileri ve mülkleri korumayı amaçlayan bu hukuk dalı, antlaşmalar ve uluslararası teamül yoluyla oluşturulmuş kurallar bütününden oluşur. Aynı zamanda çatışmanın taraflarının savaş yöntem ve araçlarını serbestçe seçme hakkını sınırlar. Kaynakları arasında başta Cenevre Sözleşmeleri olmak üzere uluslararası anlaşmalar, uluslararası teamül hukuku, hukukun genel ilkeleri ve yargı içtihatları yer alır.[3] Uluslararası insancıl hukuk, savaşan devletlerin, tarafsız devletlerin ve silahlı çatışmaya katılan bireylerin birbirlerine ve özellikle korunması gereken savaşçı olmayan kişilere karşı davranışlarını ve sorumluluklarını düzenler. İnsani kaygılar ile askerî gereklilik arasında bir denge kurmayı hedefler. Savaşın yıkıcı etkilerini sınırlayarak insanlık acılarını azaltmayı ve çatışmaları hukukun üstünlüğüne tabi kılmayı amaçlar.[4] Bu kuralların ağır ihlalleri ise savaş suçu olarak nitelendirilir.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Çeçen, Anıl (2013). "İnsan Hakları ve İnsancıl Hukuk" (PDF). Yaşar Üniversitesi Elektronik Dergisi. 8. cilt (Özel sayı). Yaşar Üniversitesi. s. 824. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)2 Ağustos 2015.
- ^ Law of Armed Conflict Deskbook (PDF). Charlottesville, VA: The United States Army Judge Advocate General's Legal Center and School. 2016. 22 Mart 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2019.
- ^ The law of armed conflict : an operational approach. Corn, Geoffrey S. New York: Wolters Kluwer Law & Business. 2012. ISBN 9781454806905. OCLC 779607396.
- ^ "Topic Guide Archive". GSDRC (İngilizce). 27 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2019.
.svg){kind=small} | Uluslararası hukuk ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
