U-559

U-559 II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası Deniz Kuvvetleri Kriegsmarine tarafından kullanılmış olan VIIC-sınıfı U-bot. 30 Ekim 1942 günü Kraliyet Donanması gemileri tarafından batırılırken ele geçen belge ve ekipman sayesinde Enigma makinesinin şifrelerinin kırılmasında önemli adımlar atılmıştır.

Hizmet tarihçesi

U-559, 1Şubat 1940 günü Hamburg'daki Blohm + Voss tesislerinde kızağa konulmuştur. 8 Ocak 1941 tarihinde denize inen denizaltı 27 Şubat itibarıyla hizmete girmiştir. Denizaltının komutanı Yüzbaşı Hans Heidtmann idi. 4 Haziran 1941 tarihinde Kiel'den ayrılan U-559 görevi gereği Büyük Okyanus'ta Grönland ve İzlanda arasında konum almıştır. Toplamda 10 kez göreve çıkan U-559 dört ticari gemiyi, bir savaş gemisini batırmıştır.

Batırılışı ve önemli belgelerin ele geçirilişi

30 Ekim 1942 günü Kraliyet Hava Kuvvetlerine bağlı bir Short Sunderland uçağı tarafından Nil Deltasının kuzeyinde 31°47′K 33°24′D noktasında tespit edilir. Bölgedeki destroyer HMS Hero derhal olay yerine sevk edilirken Port Said'de bulunan destroyerler HMS Petard, Pakenham, Dulverton ve Hurworth yola koyulur. Keşif uçakları tarafından da tespit edilen U-559 sualtı bombası saldırı sonucunda ağır hasar aldıktan sonra yüzeye çıkmak zorunda kalır. Personeli tarafından terk edilen ve batırılan denizaltıya, batmaktayken HMS Petard bünyesindeki bir grup İngiliz değerli evraka el koynak için girer. Francis Anthony Blair Fasson, Colin Grazier ve Tommy Brown çok önemli Engima kodlarını ele geçirirler ancak Enigma makinesi batan denizaltıdan çıkartılamaz. Harekât sırasında 8 Alman ve 2 İngiliz denizci hayatını kaybeder, 37 Alman denizci tutsak alınır.

Konuyla ilgili yazılmış olan eser

• Stephen Harper, Capturing Enigma, 1999

Ayrıca bakınız

• Enigma şifrelemesinin analizi