Tualang ağacı
Tualang ağacı (Koompassia excelsa), Sumatra, Borneo, Güney Tayland ve Malezya Yarımadası'nda bulunan bir ağaç türü. Baklagiller veya fasulye ailesindendir.[1]
Dünyanın en uzun ağaçlarındandır. 80 metreden daha fazla yüksekliğe ulaşabilir. Bu büyüklükteki örnekler, Borneo'da, özellikle Sabah'ta bulunur.
Büyük bir gövdesi, geniş tacı, gri ve beyazımsı kabuğu vardır. Çoğunlukla ova ormanlarında bulunur. Deniz seviyesinden 500 metreden daha yüksek rakımlarda bulunmaz.
Ahşabı serttir, ancak işlenmediği takdirde hızlıca çürür. Bu nedenle ticari değeri yüksek değildir. Ancak, kerestecilik faaliyetleri sonucu kerestesi daha değerli olan ağaçlar yok edildiğinden, günümüzde tualang ağaçlarının kerestesi de kullanılmaktadır.
Tualang ağaçları, dallarının altından dev büyüklükte bal peteklerinin sarkmasıyla ünlüdür.[2] Petekler 30.000'e kadar arı barındırabilecek büyüklüktedir. Bir tualang ağacı 100'den fazla arı yuvası barındırabilir. Bu ağaca yuva yapanlar, Asya Dev Bal Arılarıdır. Pürüzsüz kabuğundan ötürü bu ağaçlara güneş ayısı gibi yırtıcıların tırmanması zor olduğundan, arılar yuva yapmak için tualang ağaçlarını seçer.
Tualang balı, çok değerli bir bal olarak kabul edilir çünkü arılar bu balı ormandaki birçok farklı çiçek türünden yapar. Perak ve Kelantan'ın kuzeyinde, yerliler bal hasadı için bu ağaçlara tahta merdivenler çakarak tırmanmak suretiyle arı yuvalarına ulaşırlar. Bal hasadı, İslami ve Hindu ritüelleriyle gerçekleştirir.[2] Arıları kandırmak, büyülemek ve sakinleştirmek için şarkıcılar tarafından dualar söylenir. Şubat ve Mart aylarının ayışığı olmayan gecelerinde, bal avcıları tualang ağaçlarına meşalelerle tırmanır ve yuvaların üzerindeki dallara bu yanan meşalelerle vurarak ateş yağmuru yaratırlar. Ateş nedeniyle arılar yuvalarından çıkarlar, uçuşan közlerin peşinden giderek yönlerini kaybederler. Yuvalarına şafak vaktinde geri dönerler ve onlar dönene kadar bal avcıları hasatlarını tamamlar.
İsimlendirme
[değiştir | kaynağı değiştir]Tualang adı Malayca tua (yaşlı) ve helang (kartal) kelimelerinden oluşur.
Malezya Yarımadası'nda Tualang, Endonezya'da Sialang, Brunei ve Sabah'ta Mengari ve Saravak'ta Tapang adıyla bilinir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "The Tualang tree or Koompassia excelsa - Rainforest Journal". www.rainforestjournal.com (İngilizce). 27 Temmuz 2011. 24 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2025.
- ^ a b "Blue Planet Biomes - Tualang". www.blueplanetbiomes.org. 25 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2025.