Travma (tıp) - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Kaynakça
  • 2 Ayrıca bakınız

Travma (tıp)

  • العربية
  • Asturianu
  • Azərbaycanca
  • Беларуская
  • Беларуская (тарашкевіца)
  • Български
  • Bosanski
  • Català
  • Čeština
  • Dansk
  • Deutsch
  • Ελληνικά
  • English
  • Esperanto
  • Español
  • Eesti
  • Euskara
  • فارسی
  • Suomi
  • Français
  • Kriyòl gwiyannen
  • Galego
  • עברית
  • हिन्दी
  • Hrvatski
  • Հայերեն
  • İnterlingua
  • Bahasa Indonesia
  • Ido
  • Íslenska
  • İtaliano
  • 日本語
  • ქართული
  • Tyap
  • Қазақша
  • 한국어
  • Кыргызча
  • Latina
  • Lietuvių
  • Latviešu
  • Македонски
  • മലയാളം
  • Монгол
  • Bahasa Melayu
  • Nederlands
  • Polski
  • Português
  • Română
  • Русский
  • Саха тыла
  • Srpskohrvatski / српскохрватски
  • Simple English
  • Soomaaliga
  • Српски / srpski
  • Sunda
  • Svenska
  • ไทย
  • Татарча / tatarça
  • Українська
  • اردو
  • Oʻzbekcha / ўзбекча
  • 中文
  • 粵語
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Başlığın diğer anlamları için Travma sayfasına bakınız.

Travma ya da örselenme, canlı üzerinde beden ve ruh açısından önemli ve etkili yaralanma belirtileri bırakan ağrı, bir doku ya da organın yapısını ya da biçimini bozan ve dıştan mekanik bir etki sonucu oluşan yerel yara olarak tanımlanmaktadır. Bir travma kasıtlı veya kasıtsız olarak meydana gelebilir.[1] En yaygın türlerine künt travma, penetran travma, kemik kırığı, eklem çıkığı, burkulma, incinme, yanık, kanama, soğuk ısırması, güneş yanığı, toksin maruziyet, zehirlenme, boğulma, asfiksi, psikolojik travma, beyin travması ve diğerleri aittir. Yaralanmalar vücudun herhangi bir yerinde meydana gelebilir ve farklı yaralanmalar farklı semptomlarla ilişkilendirilir.

Psikolojide daha çok; bireyin gerektiği gibi bir tepki gösteremediği, üzerinde durduğu halde çözüme kavuşturamadığı, dolayısıyla bilincin dışına ittiği yaşantı ve sarsıntıdır.[2]

Bilinçdışından bireyin ruhsal yapısı üzerindeki etkisini sürekli hissettirir, birey sanki hep söz konusu yaşantıyla yüz yüze geliyormuş gibi bir duygunun içinde bulunur. Travma seyrek olarak, örneğin savaş nevrozunda olduğu gibi tamamen dış nedenlerle bağlantılıdır. Daha çok içgüdüsel gerilimler, hoş olmayan cinsel yaşantılar travmaya neden olur.[3]

Ruhsal travma kapsamında (Sarsıntı) fiziksel ve duygusal tacizler (dövülme, gasp olayları, çocukluk çağından beri süregelen sevgisiz ortam, sağlık, eğitim, barınma ve beslenme gereksinmelerinin karşılanamaması gibi), cinsel tacizler, doğal afetler (deprem, sel, fırtına, gibi), yangınlar, trafik kazaları, savaşlar, çatışmalardan etkilenebilir.[4]

Ruhsal bir travmayı izleyerek bazı kişilerde önce stres bozukluğu, bazı kişilerde de bunun sonrasında travma sonrası stres bozukluğu ya da diğer adı ile post travmatik stres bozukluğu denilen bir durum gelişebilmektedir.

Birçok olay böyle bir etki gösterebilir. Bu, bir yangın, kaza, hırsızlık, saldırı, ölüm gibi travmatik bir olaya tanık olmak veya birçok insanı kapsayan bir felaket veya kişiyi, arkadaşlarını veya ailesini kapsayan kişisel bir olay olabilir.[5] Bazı yazarlar, doğum travmasından da söz eder. Travma tedavisiyle hastanelerin Ortopedi ve Travmatoloji anabilim dalı bölümleri ilgilenir.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2023. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2023. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2023. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2023. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2023. 

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Fiziksel tıp ve rehabilitasyon
  • Travma merkezi
  • Travmada sonografi ile odaklanmış değerlendirme
  • Travma tetiklenmesi
  • Acil tıp
  • Yoğun bakım
  • İlk yardım


  • g
  • t
  • d
Kemik kırığı
Yönetim
  • Avulsiyon kırığı
  • Tebeşir çubuğu kırığı
  • Greenstick kırığı
  • Açık kırık
  • Patolojik kırık
  • Spiral kırılma
  • Eklem kıkırdağı hasarı
Kafa
  • Baziler kafatası kırığı
  • Orbital patlama kırığı
  • Çene kırığı
  • Burun kırığı
  • Le Fort kafatası kırığı
  • Zygomaticomaxiller kompleks kırığı
  • Zygoma kırığı
Omurga kırığı
  • Rahim kemiği kırığı
    • Jefferson kırığı
    • Asma kırığı
    • Fleksiyon gözyaşı kırığı
    • Kil kürekleyici kırığı
  • Patlama kırılması
  • Vertebral kompresyon kırığı
  • Şans kırılması
  • Holdsworth kırığı
Kaburga
  • Kaburga kırığı
  • Sternal kırık
Omuz
  • Klavikula
  • Skapular
Kol
Humerus kırığı
  • Proksimal
  • Suprakondiler
  • Holstein-Lewis kırığı
Önkol
  • Ulna kırığı
    • Monteggia kırığı
    • Hume kırığı
  • Radius kırığı/Distal radius
    • Galeazzi
    • Colles'
    • Smith
    • Barton
    • Essex-Lopresti kırığı
El kırığı
  • Skafoid
  • Rolando
  • Bennett
  • Boksör kırığı
  • Busch's
  • Kırık parmak
Pelvik kırığı
  • Duverney kırığı
  • Femur başı kırığı
Bacak
Tibia kırığı
  • Tampon kırılması
  • İkinci kırılma
  • Gosselin kırığı
  • Toddler kırığı
  • Pilon kırığı
    • Plafond kırığı
  • Tillaux kırığı
Fibular kırığı
  • Maisonneuve kırığı
  • Le Fort ayak bileği kırığı
  • Bosworth kırığı
Tibia ve fibula kırığı
  • Trimalleolar kırık
  • Bialleolar kırık
  • Pott kırığı
Crus kırığı
  • Patella kırığı
Femur kırığı
  • Kalça kırığı
Ayak kırığı
  • Lisfranc
  • Jones
  • Mart
  • Kalkaneal
  • Kırık parmak
İlgili
  • Travma merkezi
  • Burkulma
  • Sargı bezi
  • Ortopedik alçı
  • Ortopedik plaka
  • Splint
  • g
  • t
  • d
Çıkık/sublüksasyonlar, burkulmalar ve incinmeler
Eklemler ve
ligamentler
Baş ve boyun
  • Çene çıkığı
  • Kırbaç
Omuz ve üst kol
  • GH (Omuz çıkığı)
  • AC (Ayrılmış omuz)
  • ALPSA lezyonu
  • SLAP yırtığı
  • Bankart lezyonu
Dirsek ve ön kol
  • Dirsek çekilmesi
  • Başparmağın ulnar kollateral bağ yaralanması
Kalça ve but
  • Kalça çıkığı
Diz ve bacak
  • Menisküs yırtığı
  • Ön çapraz bağ yaralanması
  • Mutsuz üçlü
  • Patellar çıkığı
  • Diz çıkığı
Ayak bileği ve ayak
  • Bilek burkulması (Yüksek ayak bileği burkulması)
  • Çim ayak parmağı
Kaslar ve
tendonlar
Omuz ve üst kol
  • Döndürücü manşet yırtığı
Kalça ve but
  • Arka kirişi çekilmesi
Diz ve bacak
  • Patellar tendon kopması
  • Aşil tendonu kopması
  • Kanal atelleri
İlgili
  • Omurga hastalığı
  • Osteokondropati
  • Osteokondrodisplazi
  • Miyopati
  • Müsküler distrofi
  • Gelişimsel diş hastalığı
  • Dentofasiyal anomaliler ve çene hastalığı
  • Kas-iskelet sistemindeki konjenital malformasyonlar ve deformasyonlar
  • Artropatiler ve ilgili durumlar
  • Edinilmiş diş hastalığı
  • Edinilmiş kas-iskelet sistemi deformiteleri
  • g
  • t
  • d
Travma
Prensipler
  • Politravma
  • Yaralanma
  • Travmatoloji
  • Triyaj
  • Canlandırma
  • Ölümün travma üçlüsü
Değerlendirme
Klinik tahmin kuralı
  • Kısaltılmış Yaralanma Ölçeği
  • Yaralanma Önem Skoru
  • NACA puanı
  • Gözden Geçirilmiş Travma Skoru
Soruşturmalar
  • Tanısal periton lavajı
  • Travmada sonografi ile odaklanmış değerlendirme
Yönetme
Prensipler
  • İleri travma yaşam desteği
  • Hasar kontrol ameliyatı
  • Erken uygun bakım
  • Travma merkezi
  • Travma ameliyatı
  • Travma ekibi
Prosedürler
  • Resüsitatif torakotomi
Patofizyoloji
Türler
  • MSK
    • Kemik kırığı
    • Degloving
    • Eklem çıkığı
    • Yumuşak doku yaralanması
  • Yanıt
    • Diyafram yırtılması
    • Yengeç sandık
    • Hemotoraks
    • Pnömotoraks
    • Akciğer kontüzyonu
  • Kardiyo
    • Kardiyak tamponad
    • İç kanama
    • Torasik aort yaralanması
  • GI
    • Künt böbrek travması
    • Dalak yaralanması
  • Nöro
    • Beyin kanaması
    • Pennetran kafa yaralanması
    • Travmatik beyin hasarı
Mekanizma
  • Patlama yaralanması
  • Künt travma
  • Yanık
  • Ezilme yaralanması
  • Elektriğe maruz kalma
  • Kurşun yarası
  • Pennetran travma
  • Bıçak yarası
Bölge
  • Abdominal travma
  • Göğüs yaralanması
  • Yüz travması
  • Kafa travması
  • Omurilik yaralanması
  • Psikolojik travma
Demografik
  • Geriatrik travma
  • Pediatrik travma
Komplikasyonlar
  • Akut solunum sıkıntısı sendromu
  • Kronik travmatik ensefalopati
  • Bölme sendromu
  • Sözleşme
    • Volkmann'ın sözleşmesi
  • Crush sendromu
    • Rabdomiyoliz
  • Emboli
    • hava
    • yağ
  • Travma sonrası stres bozukluğu
  • Cilt altı amfizem
  • Yara iyileşmesi
  • g
  • t
  • d
Genel yaralar ve yaralanmalar
Aşınmalar
  • Abrazyon
    • Avulsiyon
Kabarcık
  • Kan kabarcığı
  • Koma kabarcığı
  • Gecikmeli kabarcık
  • Ödem kabarcığı
  • Kırılma kabarcığı
  • Sürtünme kabarcığı
  • Emme kabarcığı
Ekimoz
  • Hematom
    • Mastoid ekimoz
    • Rakun gözleri
    • Periorbital hematom
    • Subungual hematom
    • Cullen işareti
    • Grey Turner işareti
    • Retroperitoneal kanama
Isırma
  • Hayvan ısırığı
  • Böcek
  • Örümcek
  • Yılan
Diğer
  • Kırıklar
  • Yaralanma
  • Kurşun yarası
  • Bıçak yarası
  • Yatak yarası
  • Kıymık
  • Künt travma/yüzeysel/kapalı
  • Pennetran travma/açık
  • Aerosol yanığı
  • Yanık/Korozyon/Kimyasal yanık
  • Soğuk ısırması
  • İş kazası
  • Travmatik ampütasyon
  • İyileşme
  • Travma merkezi
Vücut
  • El yaralanması
  • Kafa travması
  • Göğüs travması
  • Abdominal travma
  • g
  • t
  • d
Ağrı
Türler
Kafa ve boyun
  • Göz yorgunluğu
  • Baş ağrısı
  • Boyun
  • Odinofaji
  • Diş ağrısı
Solunum sistemi
  • Boğaz ağrısı
  • Pleurodynia
Kas-iskelet sistemi
  • Artralji
  • Kemik ağrısı
  • Miyalji
  • Akut
  • Gecikmeli-başlangıçlı
Nöroloji
  • Nevralji
  • Acı asembolisi
  • Ağrı bozukluğu
  • Paroksismal aşırı ağrı bozukluğu sendromu
  • Allodinia
  • Kronik ağrı
  • Hiperaljezi
  • Hipoaljezi
  • Hiperpati
  • Hayalet ağrı
  • Refere ağrı
  • Ağrıya doğuştan duyarsızlık
    • anhidrosis ile ağrıya doğuştan duyarsızlık
    • kalıtsal duyusal ve otonom nöropati
Diğer
  • Pelvik ağrısı
  • Proktalji
  • Sırt
  • Bel ağrısı
Ölçüm ve test
  • Ağrı ölçeği
  • Soğuk basınç testi
  • Dolorimetre
  • Yüz buruşturma ölçeği
  • Sıcak plaka testi
  • Kuyruk sallama testi
  • Görsel analog Ölçeği
Patofizyoloji
  • Nosisepsiyon
  • Anterolateral sistem
  • Posteromarjinal çekirdek
  • Madde P
Yönetim
  • Analjezi
  • Anestezi
  • Kordotomi
  • Acının ortadan kaldırılması
  • Travma merkezi
İlgili
  • Ağrı eşiği
  • Ağrı toleransı
  • Azap
  • SOCRATES
  • Acı felsefesi
  • Kanser ağrısı
  • Uyuşturucu arama davranışı
Sınıflandırma
D
  • MeSH: D014947


Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin
  • GND: 4060748-3
  • LCCN: sh85148589
  • LNB: 000059168
  • NDL: 00562152
  • NLI: 987007529639605171
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Travma_(tıp)&oldid=33727825" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Tıbbi acil durumlar
  • Akut ağrı
  • Ölüm nedenleri
  • Yaralanmalar
  • Travmatoloji
  • Travma türleri
  • Ağrı (tıp)
Gizli kategoriler:
  • GND tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LCCN tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • LNB tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NDL tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • NLI tanımlayıcısı olan Vikipedi maddeleri
  • Sayfa en son 06.56, 30 Ağustos 2024 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Travma (tıp)
Konu ekle