Tolgomuri
Tolgomuri (Gürcüce: თოლგომური), tarihsel Gürcü coğrafyasına özgü bir zeytin cinsidir. Adını Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Salkımlı köyünün eski adı olan Tolgomi'den alır ve bu türün bu civarda yetiştiği isminden anlaşılmaktadır.[1]
Gürcü araştırmacı M. Ğlonti'nin 1960 yılında yayımlanan kitabında saydığı Gürcü zeytin cinslerinden biri Tolgomuri'dir.[1] Artvin vilayeti üzerine çalışmasıyla tanınan Muvaddid Zeki 1927 yılında Artvin bölgesinde yetişen zeytin çeşitleri olarak Gorvala, Butko ("Putko"), Oturi ("Otur") ve Tbilisuri'yi ("Tiflis") saymış, ancak Tolgomuri'den söz etmemiştir.[2]
Tolgomuri ağacı ortalama bir boya sahiptir. Meyvesinden nitelikli zeytinyağı elde edilir. Ayrıca konserve olarak da tüketilir. Meyvesi yumurta formuna benzer. Orta büyüklükteki taneler bazen irice olur. Uzunluğu 2,4-3 santimetre arasında değişir. Çapı 2-2,3 santimetredir. Ortalama ağırlığı 3,5-8 gramdır. Görece büyük ve oval çekirdeğe sahip olup çekirdeğinin uzunluğu 0,8-0,9 santimetredir. Sivri bir uca sahip olan çekirdeğinin ağırlığı 0,65 gram civarındadır. Meyvesi olgunlaşınca siyahlaşır. Etli kısmı yüzde 63 oranında yağ içerir.[1]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c "M. Ğlonti, Zeytin (ზეთისხილი), Tiflis, 1960, s. 31". 5 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2023.
- ^ "Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 1927, s. 30". 29 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2021.