Timsah (oyun)
| Timsah | |
|---|---|
| Yazar | Haldun Taner |
| Karakterler | İvan, Elena, Dureşka, Aleksey, Abulof |
| Ülke |  Türkiye |
| Orijinal dil | Türkçe |
Timsah, Haldun Taner'in 1960 yılında yazdığı tiyatro oyunu.
147'ler olayında askeri yönetim tarafından üniversitelerinden uzaklaştırılan öğretim üyelerinin haklarını savunmak için kaleme alındı. Dostoyevski'nin 1860'ta yazamaya başladığı ancak tamamlamadığı "Timsah" adlı öyküsünden esinlenerek kurgulandı.
Oyun, sıradan bir memur olan İvan İvanoviç'in başından geçen sıra dışı olaylar yoluyla insanların çıkarları olmazsa haksızlığa uğrayanlara yardım eli uzatmaktan nasıl kaçındıklarını mizahi bir şekilde anlatır.
Yazıldığı dönemde sahnelenmeyen eser, bir kere radyoda seslendirildi.[1]
Metni kaybolan oyun, radyo kaydından yola çıkarak 2008 yılında "Haldun Taner’in Timsahı" adıyla kitaplaştırıldı.[1] Eser, kitaplaştırıldıktan sonra "Tiyatro Kulübesi" adlı tiyatro topluluğu tarafından sahnelenmiştir.[2]
Selçuk Erez, bu oyundan yola çıkarak Timsah'ın Midesindeki Adam adlı oyunu kaleme almıştır.[3]
Konusu
[değiştir | kaynağı değiştir]Bir devlet memuru olan İvan, yıllarca çalışarak biriktirdiği parayla yıllardır hayalini kurduğu dünya turunu çıkmadan bir gün önce karısı Elena, kızı Dureşka, kızının talibi Abulof ve en yakın arkadaşı Aleksey ile birlikte gezmeye çıkar. Şehre sergilenmek üzere getirilmiş canlı bir timsahı görmeye giderler. İvan'ın merakı ve heyecanı kendisini timsahın midesinde bulmasına neden olur. Timsahın midesindeyken dışarıdaki konuşmaları ve sesleri duyan İvan, timsahın midesinde oluşu nedeniyle büyük ilgi çekip bir anda büyük bir şöhrete kavuştuğunu fark eder. Ziyaretçilerin kimi İvan'a kimi timsaha acır, kimileri İvan'ın bu durumundan faydalanmaya çalışır.
Haldun Taner'in oyununda, timsahın midesindeki bu adam 147'ler olayında mağdur duruma düşen öğretim üyelerini temsil eder. Bu durumdan faydalanmaya çalışan kişiler de ihraç edilen öğretim üyelerinin geri dönmesini sağlayacak çalışmalara kendilerince bazı gerekçeler öne sürerek kayıtsız kalan akademisyenleri temsil etmektedir.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b ÖĞÜNÇ, Pınar (23 Şubat 2008). "Bir 'Timsah'ın midesi". Radikal. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2012.
- ^ "Tiyatro Kulübesi Haldun Taner'in Timsah oyunuyla 16 Eylülde sahnedeydi…". tiyatrokulubesi.com. 20 Eylül 2011. 12 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2012.
- ^ a b KOCA, Gönül (7 Mart 2008). "'Timsah'ın midesindekiler". Radikal. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2012.