Temrük Muharebesi
| Temrük Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Osmanlı-Kazak Savaşları | |||||||
 Osmanlı Donanmasının Karadeniz'de Kazaklarla mücadelesi | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Osmanlı İmparatorluğu |
 Kazaklar | ||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
|
Piyale Kethüda Yusuf Paşa (Kefe Valisi) |
?? | ||||||
| Güçler | |||||||
|
1.000-1.500 asker kadırgalar ve tombazlar |
1.700 asker 24 şayka | ||||||
| Kayıplar | |||||||
| Yok denecek kadar az |
24 şayka esir 1.200 ölü 500 esir | ||||||
Temrük Muharebesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kazaklarla askerî mücadelelerinde evre.
Osmanlı İmparatorluğu'nun Azak Kalesini geri almaya matuf keşif harekâtı sırasında Piyale Kethüda komutasındaki Osmanlı donanması Kazakları 19 Ağustos 1638'de Temrük'te (bugün Rusya'da) kesin bir yenilgiye uğrattı.
Muharebe öncesi
[değiştir | kaynağı değiştir]Kazaklar'ın 1637 yılında bir baskınla işgal ettikleri Azak Kalesi'ni geri almak amacıyla Osmanlı İmparatorluğu hazırlıklara başladı.
1638 yılında Osmanlı Padişahı IV. Murad 1623'ten beri Safevî işgali altındaki Bağdat'ı kurtarmak için sefere çıkarken, Piyale Kethüda komutasındaki 32 parçalık donanmanın Karadeniz'e çıkmasını emretti[1] ve Kırım Hanı I. Bahadır Giray'dan ise Nogaylarla birlikte karadan Azak’a yürümesini istedi. Bahadır Giray'ın Nisan ayında Kazak şeflerine gönderdiği elçinin kaleyi teslim etme teklifinin reddedilmesi üzerine, keşif harekâtı fiilen başladı. Osmanlı donanması yaz başlarında Taman Yarımadası açıklarına ulaştı.
Piyale Kethüda komutasındaki Osmanlı donanması Kazakları 26-28 Temmuz'da 1638'de Çoçka Burnu'nda (bugün Rusya'da Коsa Çuşka) büyük bir yenilgiye uğrattı.
Muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Piyale Kethüda yaklaşık 20 tombaz, Kazaklardan esir alınan 5 şayka ve birçok sandalı alabildikleri kadar top ve askerle doldurarak 15 Ağustos’ta yeniden Kazakların üzerine gitti.
Kazaklar bu hazırlıktan haberdar olmakla birlikte, kaçmaları mümkün olmadığından Temrük'e akan çayın sazlıklarına sığındılar. Piyale Kethüda büyük tombazlarla çayın ağzını sıkıca kapattı. 19 Ağustos’ta Pişter Boğazı'nda sıkışan Kazakların 24 şaykası Osmanlılarca ele geçirilirken karaya çıkan 1.700 Kazağın 1.200'ü öldürülüp, 500'ü esir alındı. Piyale Kethüda ele geçirdiği 30 şayka ve esirlerin 250'siyle İstanbul'a döndü.[2]