Bu madde, Vikipedi'deki Felsefe maddelerini geliştirmek amacıyla oluşturulan Vikiproje Felsefe kapsamındadır. Eğer projeye katılmak isterseniz, bu sayfaya bağlı değişiklikler yapabilir veya katılabileceğiniz ve tartışabileceğiniz proje sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Bu madde, Vikipedi'deki Dilbilim maddelerini geliştirmek amacıyla oluşturulan Vikiproje Dilbilim kapsamındadır. Eğer projeye katılmak isterseniz, bu sayfaya bağlı değişiklikler yapabilir veya katılabileceğiniz ve tartışabileceğiniz proje sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Bu kavram, Almanca Mehrdeutigkeit ya da Ambiguität, İngilizce Ambiguity kelimelerine karşılık olarak teklif edilmiş Türkçe bir mefhum. Ancak bulanıklık Türkçe'de olumsuz bir anlam ifade eder ve bulanık, karışık, belirsiz, muğlak ve tam olarak tarif edilemeyen gibi türlü mânâlara gelir.
Hâlbukî Ambiguität kavramı Almanca'da bir olumsuzluktan ziyade, muğlaklığı ve belirsizliği ifade eder şekilde, çok güzel bir ifade ile Mehrdeutigkeit kavramı ile karşılanmıştır.
Felsefî ve bilimsel bir kavramın, dolayısıyla Vikipedi maddesinin olumsuz mânâlara gelmeyecek şekilde, çokanlamlılık şeklinde değiştirilmesini teklif ediyorum. Nedim Gâyet Bir (mesaj) 10.03, 10 Nisan 2021 (UTC)Yanıtla
Tanıl Bora, Ambiguität kavramını 2019 tarihli ve Müphemlik Kültürü ve İslâm, Farklı Bir İslâm Tarihi Okuması başlıklı tercümesinde (https://iletisim.com.tr/kitap/muphemlik-kulturu-ve-islam/9812)müphemlik kelimesiyle karşılamış. Elbette konunun ve alanın uzmanı ve işinin ehli bir bilimadamı olarak Tanıl Bora'nın tercümesi çok değerlidir. Kavramın genelgeler bir karşılığa kavuşması ve Türkçe'de kavram karmaşasının önüne geçilmesi için müphemlik kalimesinde de uzlaşılabilir. Nedim Gâyet Bir (mesaj) 10.23, 10 Nisan 2021 (UTC)Yanıtla
Kaynakla da gösterildiği üzere Bulanıklık olarak oturmuş bir dilbilim terimi.
Merhaba, bu yeteri kadar kuvvetli bir gerekçe değil. Bir terimin "oturmuş" olduğuna karar verilebilmesi için, terimin kullanılıyor olması gerekir. Oysa ki, bu terim "müphemlik" şeklinde daha çok kullanılıyor. Dolayısıyla "Müphemlik" tâbiri "daha çok" oturmuş bir terimdir. Bunu literatür listesinde verdiğimiz örneklerle de destekleyebiliriz. Kezâ Aytül Kasapoğlu da "müphemlik" tâbirini tercih ediyor. (Bkz: Uygulamalı İlişkisel Sosyoloji) Yine, konuyla alâkalı "müphemlik hoşgörüsü" maddesinde de "bulanıklık" değil, "müphemlik" tercih edilmiş. Bu maddenin yazarı @Saitcank'yı ve tartışmaya dahil olan @Dr. Coal'u konu hakkında fikirlerini almak amacıyla tartışmaya davet ediyorum. Nedim Gâyet Bir (mesaj) 11.57, 19 Mayıs 2021 (UTC)Yanıtla
Selamlar, ben müphemlik hoşgörüsü maddesini Tanıl Bora'ya sadık kalarak bu şekilde isimlendirdim. Ambiguity kavramının Türkçe'de farklı alanlarda yerleşmiş olarak nasıl kullanıldığına dair elimde malesef herhangi bir kaynak yok. Ancak anlamsal olarak beni öneride bulunulan çokanlamlılık, müphemlik ya da bulanıklık kavramları rahatsız etmiyorlar. Dahası sözlüğe bakıldığında çiftanlamlılık, ikirciklik, belirsizlik, anlaşmazlık, muğlaklık, anlam karmaşası, şüpheli oluş, iltibas gibi çok farklı denk ifadeler ile de karşılaşılıyor. Belki de madde içerisine bu mefhumun Türkçe'deki zengin adlandırmasına yönelik ek bir bölüm yazılmalı. Ya da bahsi geçen adlandırmalar dilbilim ya da hukuk gibi belirli alanlara özel oturmuş terminoloji iseler, bunları bir anlam ayrımı sayfasında ayırıp, özel maddelerinde kaynakları ile net bir biçimde etraflıca yazmak gerekir. Ben şimdilik bu kadarıyla tartışmaya katkı sunmuş olayım, size kolaylıklar. Saitcank (mesaj) 13.59, 19 Mayıs 2021 (UTC)Yanıtla
Teşekkür ederiz @Saitcank. Bu konuda uzlaşmaya varılması gereken husus, sözkonusu mefhumu, çoğunluk tarafından kabul görmüş, çoğunluk tarafından tercih edilerek kullanılan bir tâbir ile tanımlamaktır. Kavramın, kelime olarak içerdiği mânâlar müstakil bir bölümde ele alınabilir. Belki de bu bölüm için Vikisözlük'ü kullanabiliriz. Dikkat edilmesi gerekenler; kavramın anlamlı ve güzel olması, aranıldığında kolay bulunabilmesi. Bir kavramın kolayca bulunabilmesi için, çoğunluk tarafından kabul görmesi, tercih edilmesi ve kullanılması ve dolayısıyla bilimsel anlamda "tutarlı" bir kavram olması önemlidir. Burada mühim olan hepsi olabilecek karşılıklar arasında ideal olanı, en güzelini tercih ve kabul ederek kullanmaktır. Bu bağlamda; "bulanıklık" çirkin ya da kötü bir ifade olduğu için itiraza konu olmadı. Ama "müphemlik" daha güzel bir kelime, daha zengin bir ifade ve görüldüğü kadarıyla konunun uzmanları tarafından daha çok tercih edilmiş ve daha fazla kullanılan bir karşılık olduğu için teklif edilmektedir. Nedim Gâyet Bir (mesaj) 10.38, 20 Mayıs 2021 (UTC)Yanıtla
