Tartışma:1509 Konstantinopolis depremi

Başlıksız

BU ŞEHRİN ADI; İSTANBUL…

Arakadaşlar telif hakkı ihlali yoktur. Tuncay taymazın bilim ve teknikdeki makalesinden alıntıdır. Telif hakkı olarakda sabah gazetesi gösterilmiştir bu yanlıştır.Ayrıca Olay tarihi verileri kapsamaktadır. --Frank 21:10, 20 Ekim 2006 (UTC)

Bilim ve Teknikte ki yazıların telif hakkı saklı ise, oradan almak da ihlaldir. --Özgür 21:36, 20 Ekim 2006 (UTC)

Kaynak

Bu maddede bir sürü tarihi bilgi verilmiş fakat bunların kaynağı yazılmamış. Bunları yaşayanlar mı yazmış yoksa?Apolas Lermi 21:47, 9 Haziran 2009 (UTC)

Madde adı

"Büyük İstanbul Depremi" denilecekse "d" büyük olmalı, özel bir isim oluyor zira. Yok eğer "d" küçük olacaksa "büyük" kısmı kaldırılmalı. "İstanbul" demek ne kadar doğru, o da soru işareti.--Nanahuatl^Efendim? 08.24, 10 Ocak 2021 (UTC)

Özellikle İstanbul ve çevresindeki tarihi depremlerde “büyük” sıfatı tercih edilmiş. Taşıma işlemleri ise hiçbir neden yapılmaksızın yapılmış. Şu anda hiçbir standart yok. 10 Mayıs 1556 Marmara Denizi depremi mesela. Tam tarihin yazılı olduğu başka herhangibir madde adı görmedim deprem maddelerinde. 1556 yılında Marmara Denizinde benzer bir deprem de yokki anlam ayrımı oluştu diyelim. 557 Konstantinopolis depremini de en son ben taşımıştım açan kullanıcıya danışarak. Çünkü olması gereken bu. İstanbul adı bile cumhuriyetin ilanından sonra yerleşmiş bir isim. Depremlerin olduğu dönemlerde İstanbul adında bir şehir yoktu ki. Gerek bu madde gerekse, 1766 Büyük İstanbul depremi ve 1894 Büyük İstanbul depremi maddeleri şehrin o dönemki adı olan “Konstantinopolis” olarak revize edilmeli, önündeki büyük sıfatı da hepsinde kesinlikle kaldırılmalı. Bu sıfat çok göreceli. Zaten büyük bir deprem olmasalar maddeye çıkmazdı hiçbiri. Halk arasında eğer büyük sıfatı kullanılmış ise bu girişte kalın punto ile belirtilir ayrıca. Burada başka kullanıcıların katılımı ile bir karar verip standart oluşturmamız gerekiyor ki gelişigüzel taşıma işlemlerinde konuşulanlar referans olarak gösterilsin. Görüş bildirmesi için @Yzkoc ve @Jelican9’u pingliyorum. --Maurice Flesier ^message 12.36, 10 Ocak 2021 (UTC)

Açıkçası bu tür durumlarda ben de ne yapacağımı bilemiyorum. Bu yüzden diğer sürümlerdeki başlıklara bakıyorum. --Jelican9 ^💬 12.44, 10 Ocak 2021 (UTC)

osmanlı imparatorluğu döneminde kostantiniyye ismi resmi olarak kullanılmaktaydı. aslında istanbul daha medeni bir isim ama

kostantiniyye olması gerekiyor kostantinopolis adı 1453 te istanbulun fethi ile bir nevi eski isim olarak anılmaktaydı bugün de öyle.

yani bu isim istanbulun o serin ve kadim sularına gömüldü desek yanlış demiş olmayız M.A.K quantum mechanic (mesaj) 20.10, 20 Ağustos 2022 (UTC)

Soru işareti olacak bir husu söz konusu değil. İstambul adının kullanılması gerekir. https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0stanbul%27un_isimleri tulliana (mesaj) 15.00, 26 Nisan 2025 (UTC)

1509 Konstantinopolis depreminin büyüklüğü

Bu konuda bir çok araştırma yapılmış, makaleler yazılıp çizilmiştir. Ancak net bir değer asla verememekteyiz. Depremin M_s 8.0 değerlerinde olabileceğini tartışmak için kaynaklarla beraber yorumlarınızı beklemekteyim. Ayrıca 8 yıldır Jeofizikle uğraşan birisi olarak, bu depremin M_s 8.0 civarlarında olduğu hakkında kişisel araştırmalarım vardır. İsteyenle yazılı yorum olarakta paylaşabilirim. Sadece hasar vb. şeylere bakmayayıp güncel olarak fayın yapabileceği maksimum ve ortalama deprem değerlerini, Prof. Dr. Cenk Yaltırak hocamızın verilerindende yararlanarak hesaplamış bulunmaktayım. Herkese iyi günler dilerim.

Deprem Bilimi (mesaj) 18.25, 2 Mart 2023 (UTC)

Merhaba @Deprem Bilimi,

Sayfayı en son ben geniş çaplı düzenledim ve güncelledim. Bu süreçte gerek Türkçe gerekse birçok yabancı dildeki kaynakları inceledim ve çevirdim. Açıkçası birçoğu da bir iki tanesine atıf yapmış tekrar araştırmalardan ibaret. Ölçüm yöntemlerinin daha keşfedilmemesinden dolayı bu kaynaklarda tahminler üzerine veriler sunulmuş. 7.2'den başlayıp maksimum 8.0'a kadar bir dizi rakam çıkıyor karşımıza. Mesela hatırlıyorum bir kaynak isabetli bir tahmin yaptığını öne sürerek 7.5 büyüklüğünü tek gerçek olarak sunmuş. Ama ben birden fazla büyüklük olduğunu görünce 7.2 Ms (± 0.8) yazarak +/- olabileceğini okuyucuya göstermenin daha ansiklopedik olacağını düşündüm. Bilgi kutusunda da 7.2 M_s ~ 8.0 Ms yazarak minimum 7.2 maksimum ise 8.0 olabileceğini net biçimde belirtmiştik.

Siz şimdi "veya 8.0 M_s civarı" ekleyerek aslında aynı noktanın altını çizmiş oluyorsunuz ve aynı bilgiyi iki kere ardı ardına tekrarlamış oluyoruz. verilen kaynakta "..the wave height was most probably more than 6.0 m and the magnitude of the earthquake was close to 8.0" yazıyor. Yani kesin olarak 8.0 değil, 8'e yakın yazıyor. Bence farklı kaynaklardaki farklı büyüklükleri madde içindeki "Deprem ve etkileri" başlığına eklemek daha doğru olacaktır. Böylece okuyucunun kafasının karışması engellenmiş olur. --Adem ^message 11.54, 14 Mart 2023 (UTC)

ChatGPT'ye bu soruyu sordum ve kaynak istedim. Verdiği linkler bozuktu ancak verdiği makale adlarına göre depremin Ms 8.0-8.3 olarak tahmin eden kaynaklar var. Bunları geniş çaplı olarak araştıracağım ve bulmak için çabalayacağım. Bu büyüklükte bir depremin tahmin edildiği kaynağı bulursam burada da paylaşırım. Ayrıca öznel olarak belirtmem gerekirse, ben uzman olmayan ancak 8 yıldır amatör deprem araştırmacısı olan birisiyim. Şuana kadar Cenk Yaltırak hocanın bahsettiği Doğu Marmara fayı'nın Marmara Denizine uzanan kolunda M8+ deprem olabileceğini ve bu sebeple de 1509 depreminin Ms 8.0-8.3 olduğunu hem hasara hemde fayın yapısına bakarak olduğunu dÿşünüyorum. Hala araştırma içerisindeyim ve bunlardan bahseden bir makale olduğunu biliyorum ancak derin araştırmayla bulmam gerekecek. Bulduğum zaman hemen paylaşacağım, iyi günler dilerim. Deprem Bilimi (mesaj) 12.30, 14 Mart 2023 (UTC)

Madde adı (2)

Osmanlı döneminde İstanbul'da meydana gelen depremlerle ilgili diğer tüm maddelerin adlandırılmasında İstanbul yazılmaktadır, Konstantinopolis değil. Maddelerin isimlendirilmelerinde tutarlılık önemlidir ve bu nedenlerle sayfanın "1509 İstanbul depremi" veya "1509 Büyük İstanbul depremi" olarak adlandırılmasını talep ediyorum. @Can Kedi @Kadı @Nanahuatl görüşünüz nedir? Zenzyyx (mesaj) 17.51, 24 Nisan 2025 (UTC)

Şehrin o dönemdeki adı olduğundan doğru olanın bu olduğu kanaatindeyim. Nanahuatl^? 18.41, 24 Nisan 2025 (UTC)

Döneminin adıyla kalması uygundur. O dönemde şehrin adı İstanbul değildi, @Zenzyyx. Kadı Mesaj 18.57, 25 Nisan 2025 (UTC)

@Kadı O zaman sizce Konstantinopolis yerine Konstantiniyye olarak adlandırılması daha uygun olmaz mı, zira Osmanlı Türkçesinde Konstantinopolis'in eş anlamlısıdır ve Osmanlı döneminde daha yaygın olarak kullanıldığı aşikardır. Zenzyyx (mesaj) 19.04, 25 Nisan 2025 (UTC)

@Zenzyyx, evet bu öneri yerinde. Kostantiniyye olarak kullanılabilir. Dediğiniz gibi Konstantinopolis Doğu Roma İmparatorluğu'nda kullanılan adı. Kadı Mesaj 19.07, 25 Nisan 2025 (UTC)

@Nanahuatl bu öneri sizin için de uygun mudur? Zenzyyx (mesaj) 19.11, 25 Nisan 2025 (UTC)

• Yorum Konstantiniyye veya Konstantinopolis..ikisi birbirinin eş enlamlısı veya birbirinin alternatifi değildir. Konstantiniyye, Konstantinopolis’in Arapça halidir, zaten İstanbul'un isimleri'nde bu belirtilmiştir. Cumhuriyet’in ilanına kadar hatta bazı kaynaklarda cumhuriyetin ilanından sonra bile Konstantinopolis/Konstanniyye adlarının kullanılmaya devam edildiğini göstermektedir. Konstantiniyye'nin Konstantinopolis’e yönlendirildiğini zaten yazmama bile gerek yok. Bu maddenin bu hale gelmesi için uzun zamanlar harcadım, birçok kaynağı inceledim hatta gittim İstanbul Üniversitesi kütüphanesinde kaynak tarattım. Birkaç istisna hariç Konstantinopolis adı ile depremin kayıtlarının tutulduğunu teyit edebilirim. Yoksa bana göre de İstanbul olsun der geçerdim ama biz ansiklopedik yaklaşımı göz önünde bulundurarak bunu tercih etmemeliyiz. IP kullanıcıların ve etimolojik geçmişten habersiz kullanıcıların milliyetçi bakış açısının bu adlandırma konusuna takılıp kaldığını görüyorum uzun süredir. Bunu aşmak için hatta bolt ile “Konstanniyye” ve “Büyük İstanbul” adlandırmalarını bile başa iliştirdim ki belki objektif bakış açısı görünür olur diye ama maalesef hala başarılı olamadığımı gözlemliyorum. Mevcut halinde bir eksiklik ve yanlışlık göremediğinden dolayı herhangibir taşıma işlemini doğru bulmuyorum. Ek olarak diğer İstanbul merkezli sarsıntıların adlandırılmaları burası işe ilgisizdir, her bir adlandırma kendi içerisinde konuşulur. Hangisinin hangisine emsal oluşturacağı belirli tartışmalar sonucu karar verilir. --Adem ^message 23.04, 25 Nisan 2025 (UTC)

  Merhaba @Adem. Öncelikle araştırmalarınız ve emeğiniz takdire şayan. Bunun için teşekkür etmek istiyorum. Ancak bazı argümanlarınıza katılamıyorum. Konstantiniyye, Arapça kökenli bir adaptasyon olabilir ancak bu terim Osmanlı döneminde en yaygın olarak kullanılan addır. Konstantinopolis ise daha çok Batılı kaynaklarda ve Bizans dönemine atıfta tercih edilen bir isimdir. 16. yüzyıl Osmanlı kaynaklarında (özellikle Türkçe ve resmî belgelerde) Konstantiniyye'nin öne çıkması aşikârdır.

  Bu nedenlerle "birkaç istisna hariç Konstantinopolis adı ile depremin kayıtlarının tutulduğu" şaşırtıcıdır. Bunlar resmî, birincil yoksa ikincil kaynaklar mı? Zira yaptığım araştırmalarda söz konusu depremle ilgili Türkçe birincil ve ikincil kaynaklarının büyük çoğunluğunun şehirden İstanbul veya Konstantiniyye/Kostantiniyye olarak bahsettiği tespit edilebilir. Konstantinopolis kullanımı ise nispeten daha az karşılaşılan ve önceden belirttiğim gibi, başlıca yabancıların kullandığı bir terimdir. Cevabınızı merakla bekliyorum. Saygılarımla. Zenzyyx (mesaj) 11.14, 26 Nisan 2025 (UTC)

  Selam. Benim baktığım kaynaklar birincil ana kaynaklar, birçoğu da dijitalleştirilmemiş İstanbul tarihi ile ilgili kitaplardı. Açıkçası bu taşıma argümanı Konstantinopolis maddesi ile ilgilidir, orada Konstantiniyye olarak fikir birliği ile taşınırsa burada da VP:ADK kapsamında da sık sık başvurulan "ana madde adına uyum" kapsamında taşınması gündeme gelebilir. Geçmişteki d.ö'ler, aşağıdaki ve yukarıdaki bazı yorumlar.. hala 29 Mayıs 1453'ün gecesi bir günde şehrin adının İstanbul olarak değiştirildiğini zenneden, buna inanan ve bu iddiasını maddelere dayatmaya çalışan insanlar var. Tek hayal kırıklığı duyduğum nokta bu, ne kadar bağlantılarla yönlendirme yapsak da bir işe yaramıyor. Ama burada kurallar net. -->VP:TBA --Adem ^message 13.58, 28 Nisan 2025 (UTC)

  Merhaba @Adem. Şehri "Konstantinopolis" olarak bahseden birincil kaynaklarınızı paylaşabilir misiniz? Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Hristiyanların bu ismi kullanması normal olduğundan Müslüman kökenli kaynaklardan (ve en önemlisi , eğer varsa, resmî kaynaklardan) örnekler sunmanız daha ikna edici olacaktır. Vakit bulursam, ben de birincil kaynakları incelemeye çalışacağım. Lâkin ikincil kaynaklar da önemlidir ve göz ardı edilmesi doğru olmayacaktır.

  Ayrıca "Konstantinopolis" maddesinin adını "Konstantiniyye" olarak değiştirmek de doğru olmayacaktır. "Konstantinopolis" Hristiyan kullanımını yansıtırken, "Konstantiniyye" şehrin Osmanlı dönemindeki adıydı. "Konstantiniyye" için ayrı madde açmaya da gerek yok. Bu ayrımdan daha önce bahsetmiştim zaten. Zenzyyx (mesaj) 13.45, 29 Nisan 2025 (UTC)

  Merhaba @Adem, neredeyse 2 hafta olacak ama cevap alamadım. İlgilenmenizi rica ediyorum. Saygılarımla. Zenzyyx (mesaj) 01.28, 11 Mayıs 2025 (UTC)

  Merhaba,

  Önceki mesajımda dediğim gibi bunların bir kısmı dijitalleştirilmemiş basılı kaynaklardandı. 2021 yılında birkaç kütüphaneye gidip araştırdıktan sonra bu maddeyi düzenlemiştim ve aradan 4 yıl geçmiş, bunları hatırlamam mümkün değil. Not aldığım defterimde sadece Elizabeth Zachariadou'nun "Natural Disasters in the Ottoman Empire, Crete University Press-Foundation for Research &Tecnology ,1999" yazmışım. Bu konu Konstantinopolis maddesi ile ilgili bir husus, Müslümanların Konstantiniyye olarak adlandırması açıkçası beni aşan bir durum. Ben Tarihçi veya etimolog değilim. Belki bu konuda bize @Tarih hocamız, @Basak ve kaynaklar konusunda deneyimli olduğunu ispatlayan @Satirdan kahraman bir şeyler eklemek isterler. --Adem ^message 10.56, 12 Mayıs 2025 (UTC)

İstanbul

İki farklı telefondan bu sayfayı açıyorum,birinde Osmanlı imparatorluğu'nun başkenti İstanbul diğerinde Konstantiniyye olarak geçiyor. Bu kabul edilemez! Aycaann (mesaj) 06.44, 28 Nisan 2025 (UTC)

Şehrin Adi İstanbul

Bu şehrin adı konstantinopolis değil İstanbul. Smyrna değil İzmir. Dardanel değil Çanakkale. Siz bu psikopatinizi yenin artık. Türk Topraklarında sizin isimleriniz kullanılırsa, 3 kıtada pek vok yerin isimleri Türkçeleşir. 2001:930:11A:FB1:B4B5:3BBA:D74A:3A3B 00.54, 7 Mayıs 2025 (UTC)