Tartışma:İbn Haldun

Nesnellik

Bir ansiklopedi maddesinde "peygamber efendimiz" şeklinde ifadeler bulunması son derece tuhaf. Daha nesnel ifadeler kullanalım lütfen.

• Sosyoloji, Mimarî ve tarih ilimlerinin gerçek kurucusu olmasi en büyük basarilarindandir. --> gercek kurucu ne demek? bana tarafli bir anlatim olarak geldi, (bu yuzden cikardim) bu tarz bilimlerin "gercek" kuruculari olmaz kumulatif bir dusunce dunyasinin urunudurler.
• her türlü pratik düşünceyi bir yana bırakarak --> nasil yani? burada pratikle kastedilen ne oluyor, ben okurken anlam ve kavram kargasi yasadigim icin bu kismi cikardim.. Daha anlamli bir halde tekrar eklemek isteyen ona gore tekrar duzenlerse iyi olur.
• Tarihlerin cogu hicri takcimle verilmis, bunlarin kullandigimiz takvime gore karsiliklarinin verilmesi iyi olur, okura yardimci olur.
• Bilgi eksikligi cok, seyahatlerinde ozellikle tarihler eksik.. Bu sekilde cok rastgele bilgi tadinda bir madde oluyor.
• 3 tane farkli ibn haldun makalesi var ibn'i haldun, ibn haldun, ibni haldun... daha arasam cikar mi acaba, bunlari birlestirmek lazim. Tabii bir de isimin yazilisinda bir karar kilinmali, daha dogrusu tek madde haline gelince maddenin girisinde butun bu farkli yazilislara yer verilmeli. Brecht 22:35, 20 Şubat 2007 (UTC)

baslik

maddenin basliginin degismesi gerek. baslik İbni Haldun, İbn Haldun, ya da İbn-i Haldun olabilir, ama böyle apastrofla ayrilan bir sekilde olanina hic rastlamadim. maddede ayrica analasilirligi zorlayan ifadeler var, genel bir sekilde göz attim.iceriklerin tamamini okuduktan sonra birlestirme konusunda calisabiliriz.

--alibaz^mesaj 11:08, 21 Şubat 2007 (UTC)

Az önce baktım 3 adet farklı isimle zaten madde var hangisi daha iyi bir içeriğe ve dile sahipse o kalsın ve diğerleri birleştirilip silinsin/yönlendirilsin.--Etrüsk 11:14, 21 Şubat 2007 (UTC)

İngilizce Wikipedia, ibn ve bin gibi Arapça önekleri için nasıl bir latin transkriptisyonu uygulanmalı sorununu bayağı bir tartışmıştı. Benzer bir zaman kaybının bizde de yaşanmasının bir an evvel önlenmesi gelecek makaleler için elzemdir kanaatindeyim. Bildiğim kadarıyla Türkçe kaynaklarda ibn-i şekli en yaygın kullanılış.Dirimemat 09:26, 26 Şubat 2007 (UTC)

Başlık İbn Haldun olmalı. Cemil Meriç'in Umrandan Uygarlığa adlı yapıtında ayrıntılı açıklama mevcut. Google Fight'tan bakınca da İnternet üzerinde kullanım şekliyle ilgili şu istatistik çıkıyor:

4 yıl sosyoloji eğitimi alıyoruz ama ibni haldun hiç yok eğitimde. eski doğuya üsten bakma olayı kaldırılmalı ve bu sosyal bilimci derslerde okutulmalıdır(176.55.212.252 21:01, 4 Eylül 2012 (UTC)) Ibn'i Haldun 52.300
Ibn-i Haldun 82.400
Ibn Haldun 118.000
Ibn Khaldun 378.000 (İngilizcesi) Barisozel

Belleten

Belleten'de yayınlanan faydalı bir yazı. İçinden, maddeye eklenecek bilgiler çıkabilir belki.--Rapsar^Efendim? 17:31, 27 Şubat 2013 (UTC)

{{fact}} etiketleri

Maddeye 5 adet {{fact}} etiketi konulduğunu gördüm. Bu yüzden yazma ihtiyacı duydum.

Öncelikle şunu söyleyeyim İbn-i Haldun konusunda ne Türkçe'de ne diğer dillerde herhangi bir kaynak sıkıntısı yok. Hakkında yazılmış onlarca kitap ve yüzlerce makale var. Madde bunların önemli bir kısmına kullanıcının ulaşmasını sağlıyor zaten. Bu kaynakların bir kısmı online olarak da var. Diğer önemli metinlerden ise bahsedilmiş durumda. Maddeyle 2-2.5 ay kadar uğraşan biri olarak İbn-i Haldun konusunda herbiri 10 ile 30 sayfa arasında 20'den fazla makale, 3 kitaptan hacimli bölümler ve Mukaddime'nin kendisinin bir bölümünü ve metnin tercümesini yapan Zakir Kadiri Ugan'ın uzun önsözünü okudum. Dolayısıyla kaynak konusunda doyurucu cevap verebileceğimi tahmin ediyorum. Ha bir de Haldun'un hayatı ile ilgili kısmı yazarken kaliteli madde olan Almancasından ve aslında bence daha da doyurucu olan İngilizce maddesinden yararlandım.

{{fact}} etiketi konulan 5 yerde ise dikkat edilirse kaynaklar aslında metnin içinde var. Sanırım konuyla yakından ilgili bir kullanıcı bu konularda da bir kaynak konusunda bir sıkıntı olmadığını farkedecektir.

1. fact etiketi: Ben-i Haldun ailesi, birkaç kuşak boyunca Endülüs'ün Carmona ve Sevilla bölgelerinde yaşamıştır.

Bu cümle Almanca metinden çevrildi. Almanca metinde kaynak olarak "Ali 'Abd al-Wahid Wafi, Muqaddimat Ibn Chaldun. Cilt I, sayfa 40 (Kahire 1965)" olarak verdiğim 7 nolu kaynak gösterilmiş. Bu kaynak türkçe metinde de iki önceki cümlenin kaynağı olarak gösterilmiş. Ancak araya sonradan 4 nolu başka bir kaynak (Süngü) girdiği için bu cümle kaynaksız gibi görünüyor. Gerekli görünüyorsa eklenebilir tabii.

2. fact etiketi: Enan, aynı zamanda bazı Berberi grupların da kendilerini Arap bir ecdada dayamak için aldatıcı ve abartılı bir çabaya girdiklerini ayrıntılı şekilde belgeler. Bu çabanın altında yatan nedenin politik ve sosyal nüfuz elde etme arzusu olduğunu belirtir

Bu cümlenin hemen öncesinde Enan'dan bir alıntı var zaten. Kaynak şu: "A., Ibn Khaldun: His life and Works for Mohammad Enan" Zaten bir önceki cümle Buna karşın biyografi yazarı Muhammed Abdullah Enan bu iddiayı sorgular ve İbn-i Haldun'un ailesinin o dönemde sosyal statü kazanabilmek için Arap kabilelerinden olduğunu iddia eden Muladilerden olabileceğini öne sürer şeklinde ve bu kaynak verilmiş. Ardından da Enan, aynı zamanda.. diyerek devam ediliyor. Yani kaynak aynı yer. Bu kısım İngilizce maddeden alındı. Orda da aynı biçimde yazılmış. Ayrıca maddenin sonunda Enan'ın kitabının İngilizce linkini de vermiştim. Kitabın tamamına online ulaşılabilir durumda.

3. fact etiketi: Babası Muhammed Vâbili kendini islami ilimler ve edebiyata adamış birisi idi.

Burda da arka arkaya iki cümle var. Bu cümlelerdeki bilgi aynı kaynaktan alınmış olduğu için her cümlenin sonuna değil, iki cümle verildikten sonra kaynak ekledim. Bilimsel çalışmalarda kaynak verilmesinde her cümleye bir kaynak gösterilmesi esas alınmaz. Bazen bir cümlenin parçalarına bile birçok kaynak verilirken (ki örneğin maddenin Toplum biçimleri altbaşlığında bir cümlede 6 kaynak var.), bazen uzunca bir bölüm için tek kaynak verilir. Burda esas biçimde değil içeriktedir. Burdaki kaynak 4 nolu (Süngü 2009)'dur. Kaynak online olarak internette var. Şöyle diyor: "İbn Haldûn’un babası Muhammed Vâbili, siyasete girmeyip kendini İslâmî ilimlere ve edebiyata adamış değerli bir bilim adamıdır"

4. fact etiketi: Ailesinin konumu sayesinde Tunus'taki en iyi öğretmenlerden eğitim alma olanağına kavuştu.

Aslında dedesi vezir, babası bilim adamı olan ve hali vakti yerinde bir aile çocuğunun en iyi öğretmenlerden eğitim aldığını tahmin etmek zor değil. Buna kaynak verme ihtiyacı duymamıştım. Ama biraz önce verdiğim kaynak olan Süngü'ye bakabilirsin. Orda "O, oğlu İbn Haldûn’un, yaşadığı dönemdeki Tunus’un cami ve okullarında ders veren en iyi âlimlerden ders almasına özen göstermiştir." deniyor. Ayrıca bu bilgi onlarca kaynakta daha var, ama bence bu cümleye kaynak göstermek tamamen gereksiz.

5. fact etiketi: 17 yaşında iken üç kıtayı ve bu arada Tunus şehrini de etkisi altına alan Büyük Veba Salgınında ailesini kaybetti.

Bu bilgi de Haldun'un hayat hikayesini anlatan onlarca kaynakta var. Hiç araştırmaya falan girmeden Süngü'nün pdf dosyası hala açıksa oraya bakabilirsin. Birçok maddede paragraf sonlarına birer kaynak koyarak, sanki tüm paragraftaki argümanlar kaynaklandırılmış gibi bir görüntü veriliyor, ben bunu okuyucuyu kandırmaca gibi görüyorum. Bu kısmın geçtiği paragrafta ise 8 yerde kaynak gönderisi zaten var. Ve okuyucu o konuda hangi kaynakların kullanıldığını görmüş durumda. Yine de son cümlede kaynak verilse ve böylece paragraf kapatılırken bir kaynakla bitmiş olsaydı maddeye şeklen bakan kişilere de doyurucu gelecekti. Bu eksiklik giderilebilir.

Mukaddime^ileti 09:04, 28 Şubat 2013 (UTC)

Açıklamaya istinaden etiketler kaldırıldı. --esc2003 (mesaj) 09:18, 28 Şubat 2013 (UTC)

Detaylı açıklama için teşekkürler. Aynı konunun devamı niteliğindeki iki farklı cümleye tek kaynak eklemek yeterliyken, farklı konulara ait iki cümlenin sonunda tek bir kaynak olunca, insan ister istemez acaba diyor. İlgili yerlere ilgili kaynakları ekleyebilir misin? Benim gibi, konu hakkında bilgisi kısıtlı olanlar bu noktaları kaynaksız olarak sanmasınlar.--Rapsar^Efendim? 09:19, 28 Şubat 2013 (UTC)

Talebin üzerine fact etiketlerinin yerine belirttiğim kaynakları ekledim. Ben de senden bir ricada bulunayım. Kırmızılaştırdığın linkleri sanırım diğer dillerden de taradın, ingilizce ya da diğer dillerdeki karşılıkları ile birlikte Vikipedi:Madde istekleri kısmına ekleyebilir misin? Belki yardımcı olmak isteyenler olur. Teşekkürler. Mukaddime^ileti 16:32, 1 Mart 2013 (UTC)

Teşekkürler, ekledim istekler kısmına.--Rapsar^Efendim? 16:55, 1 Mart 2013 (UTC)

Bir de bazı noktalar için kaynak istememin nedeni şuydu: Ailesinin konumu sayesinde Tunus'taki en iyi öğretmenlerden eğitim alma olanağına kavuştu. cümlesi mesela. Kime göre en iyi öğretmenler? Bu bizim yorumumuz mu yoksa kaynağın yazarının yorumu mu?--Rapsar^Efendim? 09:22, 28 Şubat 2013 (UTC)

Kaynağın yorumu. 4. fact etiketi paragrafında kaynağın metnini verdim zaten. Mukaddime^ileti 10:10, 28 Şubat 2013 (UTC)

İngilizce

Diğer diller arasında İngilizce yok. Nasıl eklenecek bulamadım: http://en.wikipedia.org/wiki/Ibn_Khaldun

eklendi, teşekkürler. kibele 06:05, 25 Ekim 2013 (UTC)

adil kullanım resmi

Bu seçkin maddede Ibnhaldun.jpg adlı adil kullanım dosyası kullanılmış. Dosya sayfasında gerekçe zaten yok. Bu adil kullanım dosyası olan posta pulu resminin burada yer almasını gerektirecek bir durum görmüyorum (adil kullanımsa, 'gerektirmesi' lazım). Seçkin maddeden çıkarılma nedeni olarak kalmasın diye resmi silelim. Söz konusu pul, bu maddede tanıtılmalık değil, zaten metin içinde bile görebildiğim kadarı ile atıf yapılmamış. --Deniz (mesaj) 07:44, 25 Ocak 2017 (UTC)

• Deniz, commons'ta aynısı var:commons:File:Ibn Khaldon Tribute Tunisia Stamp.jpg. Commons resmi ile değiştirildi, buradaki resim de çift kopya nedeniyle silindi. Zaten telif hakları kalkmış. --Mskyrider ^ileti 08:33, 25 Ocak 2017 (UTC)

Bazı eklemeler yapılabilir

İbn Haldun, bir Eş'ari kelamcısıdır ve ekolün en önemli isimlerinden olan Fahreddin Razi'nin el-Muhassal isimli eserine yazdığı bir şerh var. Esere İbn Haldun'un yazdığı şerhin Türkçeye çevrilmiş olmasının yanı sıra, eserden açıkça anlaşıldığı gibi İbn Haldun bir Eş'aridir. Makaledeki bilgi kutusuna mezhebi olan Eş'arilik eklenebilir. Aynı zamanda etkilendiği isimlere Fahreddin Razi ile İmam Eş'ari eklenebilir. An İshraki (mesaj) 16.21, 16 Mart 2024 (UTC)