TBMM Kütüphanesi
 | |
| Ülke | Türkiye |
|---|---|
| Kuruluş | 28 Eylül 1920 |
| Konum | Çankaya, Ankara |
| Koleksiyon | |
| Toplanan öğeler | |
| Boyut | 257.000 (İnternet kataloğu) |
| Erişim ve kullanım | |
| Hizmet verdiği nüfus | Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Araştırmacılar |
| Diğer bilgiler | |
| Müdür | Azmi GÜLER |
| Kadro | 105 |
| Website | Resmî site |
Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesi; kuruluş tarihi 1908'e dayanan bir parlamento kütüphanesidir.
Meclis ana binası içinde yer alır. Mevcut kütüphane, 21 Aralık 1960 tarihinde hizmete açılmıştır.[1] Koleksiyonun geçmişi Meclis-i Ayan ve Meclis-i Mebusan'a kadar uzanır. Temel amacı kurum içinde çalışan üyelere hizmet vermektir ancak TBMM Kütüphanesi'nde bulunma koşuluyla tüm ülkeye açıktır.
Kütüphane, kapalı raf sistemi ile çalışır. EuroVoc'tan türetilmiş, kendine özgü konu başlığı listesini kullanmaktadır. Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu (IFLA) üyesidir.
Koleksiyon
[değiştir | kaynağı değiştir]Kütüphane koleksiyonunda yaklaşık 450.000 eser bulunmaktadır. Koleksiyonun geçmişi, 1908-1920 Osmanlı dönemi Meclis-i Mebusan'ına dayanır.[2] 1 Ocak 2025 tarihi itibarıyla kütüphane kataloğunda bulunan eser künye sayısı 257.619'dur.[3]
Yazma eserler
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesinde 112 adet yazma eser bulunmaktadır.[4] Bunlardan en ilgi çekenler arasında Krasnoyarsk tutsaklar kampında 1915-1918 yılları arasında tek çizgili deftere yazılmış Vaveyla[5] adlı gazete ve Kurtuluş Savaşı sırasında Buhara Halk Şurası Cumhuriyeti tarafından TBMM Kütüphanesine hediye edilen Kur'anı Kerim[6] bulunmaktadır.
Açık erişim sistemi
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesi kurumsal politikası doğrultusunda uygun gördüğü eserleri TBMM Açık Erişim Sistemi aracılığı ile tüm kullanıcılarına sunmaktadır.[7] Açık erişim sistemi içerisinde siyasi parti yayınları, kurumsal yayınlar, Osmanlıca yazılmış nadir eserler, çeşitli araştırma raporları gibi eserler içeren yaklaşık 2bin eser bulunmaktadır.[8]
Veritabanları
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesi okuyucuları için tasarlanmış ve kütüphane kaynaklarını baz alan kurum içi kullanıma uygun bilgi sistemlerine sahiptir.
Gazete Dokümantasyon veritabanı
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesi 1920 - 2025 arasını kapsayan tam metin yönelimli olarak düzenlenmiş bir gazete veritabanına sahiptir. Bu veritabanı sadece kütüphane içerisinde hizmet vermektedir.
Dergi Dokümantasyon veritabanı
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesi abone olduğu yerel dergilerin makalelerini konu, yazar vb. ipuçlarından tarayabilecek kendi ürünü olan bir dergi veritabanına sahiptir. Bu veritabanı sadece kütüphane içerisinde hizmet vermektedir.
Bina
[değiştir | kaynağı değiştir]Koleksiyon, 1908'den itibaren sırasıyla Çırağan Sarayı, Çifte Saraylar, 1. TBMM Binası, 2. TBMM Binası son olarak da 3. TBMM Binası'nda hizmet vermiştir. Mevcut bina, 21 Aralık 1960'ta hizmete açılmıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi binası, daha önceki iki meclis binasından farklı olarak, başlangıç aşamasında parlamento binası olarak planlanmış; bu planlama çerçevesinde Kütüphane için de özel bir hizmet alanı olarak bugün kütüphanenin hizmet verdiği alan düşünülmüştür.
2.550 m² kullanım alanında hizmet vermekte olan Kütüphane, son derece yerinde bir karar sonucu olarak, Meclis ana binasında parlamenterlere en yakın konumda bulunmaktadır.
Kütüphane girişinin hemen sağında ve solunda stenograflar görev yapmaktadır. Giriş koridorunun devamında, yönetici odaları ve çalışma ofisleriyle, ödünç verme ve fotokopi birimleri yer almakta, koridorun sonunda ise, Büyük Okuma Salonu bulunmaktadır. Parlamento üyelerinin faydalanması için yerli ve yabancı gazeteler ve dergiler de burada hizmete sunulmaktadır.
Büyük Okuma Salonu'nda, bilgiyi bünyesinde bulunduran danışma / referans kaynakları hizmete sunulurken, kütüphane koleksiyonunun büyük bölümünü oluşturan diğer kitaplar ile gazete ve dergilerin eski sayıları salonun altında yer alan dört katlı depoda muhafaza edilmektedir.
Kütüphanenin giriş katında ve bir alt katında hizmet veren teknik hizmet ofislerinin yanı sıra, Halkla İlişkiler Binasının hemen yanında yer alan bir okuma salonu da özellikle milletvekili danışmanlarına hizmet vermektedir.[1]
Birimler
[değiştir | kaynağı değiştir]Kütüphanede bulunan birimler şunlardır.
- Kataloglama birimi
- Süreli yayınlar ve sağlama birimi
- Ödünç verme birimi
- Dijital Dönüşüm birimi
- Mikrofilm birimi
- Danışma birimi
Kütüphaneden yararlanma
[değiştir | kaynağı değiştir]TBMM Kütüphanesi sadece kurum içinde çalışan üyelerine hizmet vermekle birlikte, araştırmacıların ihtiyaç duyduğu kaynakların sadece TBMM Kütüphanesi'nde bulunması koşuluyla tüm ülkeye açıktır.
Kütüphaneden dış araştırmacı olarak faydalanmak için resmi internet sayfasında bulunan e-posta adreslerine başvuruda bulunmak gerekmektedir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2020.
- ^ "404 bin yayınlık kütüphane". www.aa.com.tr. Erişim tarihi: 24 Aralık 2025.
- ^ https://kutuphane.tbmm.gov.tr/vufind/Search/Results?lookfor=&type=AllFields[ölü/kırık bağlantı]
- ^ https://kutuphane.tbmm.gov.tr/cgi-bin/koha/opac-search.pl?idx=callnum&q=yz&limit=branch%3AMAIN&offset=100&sort_by=relevance_dsc [ölü/kırık bağlantı]
- ^ https://acikerisim.tbmm.gov.tr/handle/11543/1738 28 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [yalın URL]
- ^ "Kur'an-ı Kerim". TBMM web sitesi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2020.
- ^ "TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Sistemi". 11 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2020.
- ^ Aktaş, Yıldız (17 Aralık 2017). "Meclis arşivini dijital dünyaya bağladı". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 2025-12-26.