Soğuksu, Murgul
Soğuksu, tarihi Klarceti bölgesinde, Murgul Vadisi sınırları içinde eski bir yerleşim yeridir.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Soğuksu'nun eski adı Hahuri (Gürcüce: ხახური), Tortum ilçesindeki Bağbaşı köyünün eski adı olan Hahuli gibi, ipek kozası için “temizlenmiş”, tahıl için “ayıklanmış” anlamına gelen “hahi” (ხახი) kelimesine “-ur-i” (-ურ-ი) soneki getirilerek türetilmiştir.[1][2][3]
Hahuri, eski kayıtlarda yer almamıştır. Nigali Vadisi üzerine araştırmalarıyla tanından Eteri Beridze, Hahuri'nin (ხახური) Kura köyünde bir mezra olduğunu yazar.[4] Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze de "Mezre" (მეზრე) şeklinde yazdığı yerleşim yerini 1893 yılında, Murgul Vadisi'nin köyleri arasında saymıştır. Çiçinadze'nin verdiği bilgiye göre, Osmanlı Devleti'nin 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Ruslara terk ettiği Murgul Vadisi'ndeki köyden Rus idaresi sırasında 30 hane Osmanlı ülkesine göç etmiştir.[5] Köye sonradan Soğuksu adı verilmiştir.[6]
Hahuri adı bölgede eski bir imece şarkısında da geçer. Halkın verdiği bilgiye göre, Hahuri'yi geçince ormanda bir kilise (kalıntısı) bulunmaktadır.[7]
Soğuksu köyünde her yıl "Murgul Soğuksu Kültür, Sanat ve Boğa Güreşleri Festivali" düzenlenmektedir.[8]
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]Soğuksu köyünün nüfusu 2023 yılında 98 kişiden, 2024 yılında 56 kişiden oluşuyordu.[9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "ხახი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5
- ^ 2015 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2015 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2016, s. 183 6 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9123-9-9
- ^ Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 613 9 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-8969-5
- ^ Eter Beridze, Nigali (ნიგალი), Tiflis, 2009, s. 313 24 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-409-02-8
- ^ "Zakaria Çiçinadze, Müslüman Gürcülerin Osmanlı Ülkesine Göçü (ქართველ მაჰმადიანთ გადასახლება ოსმალეთში), Tiflis, 1912, s. 134". 7 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2023.
- ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 130 ISBN 978-605-5708-85-6.
- ^ Klarceti (კლარჯეთი), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Şota Mamuladze, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Cemal Karalidze, Batum, 2016, s. 705 9 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-8969-5
- ^ "Murgul’da Boğa Güreşi Heyecanı Başladı" - Gündem Artvin
- ^ "Artvin Murgul Soğuksu Köyünün Nüfusu" -nufusune.com