Sancak Köprüsü
Sancak Köprüsü Diyarbakır il sınırları içerisinde bulunan tarihi köprü. Roma döneminde yapıldığı düşünülmektedir. Köprü iki gözlü olup 1.70 metre uzunluğunda olup menfez biçimindedir. Bazalt taşından yapılmıştır. Köprü Diyarbakır-Ergani karayolunda, Kara Köprü'den itibaren devam eden antik yolun ilerisinde yer alan ve Roma dönemine tarihlendirilen bir tarihi taş köprüdür.[1][2][3]
Mimari özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Köprü, iki gözlü ve menfez biçimindedir.
- Uzunluğu 1,70 metre olup, küçük ölçekli bir yapıdır.
- Yapımında Pliyo-Kuvaterner yaşlı bazalt taşları kullanılmıştır. Bu taş grubu, Diyarbakır'daki birçok tarihi köprüde tercih edilmiştir. Bölgedeki bazalt taşlarının dayanıklılığı ve kolay ulaşılabilir olması, inşaatta tercih edilme nedenleri arasındadır.
- Köprü, bulunduğu köy ile aynı adı taşımaktadır ve Karasu Köprüsü (Karaköprü) ile benzer dönemde inşa edildiği tahmin edilmektedir.
- Köprü, günümüzde terk edilmiş bir yol güzergâhı üzerinde yer almakta ve aktif olarak kullanılmamaktadır.[4]
Tarihsel ve kültürel önemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Roma döneminde inşa edilen köprü, bölgedeki en eski ulaşım yapılarından biridir.[1] Diyarbakır ve çevresinde, özellikle Roma ve sonrasındaki dönemlerde, nehir ve dere geçişlerini kolaylaştırmak için çok sayıda taş köprü inşa edilmiştir. Bu köprüler, yalnızca iki yakayı birbirine bağlamakla kalmamış, ticaretin, kültürel etkileşimin ve askeri hareketliliğin de anahtarı olmuştur. Sancak Köprüsü, Diyarbakır'daki diğer tarihi köprülerle birlikte, bölgenin antik yol ağı içinde önemli bir bağlantı noktasıydı.[2]
Diyarbakır’daki diğer tarihi köprülerle karşılaştırma
[değiştir | kaynağı değiştir]| Köprü Adı | Dönemi | Göz Sayısı | Malzeme | Uzunluk | Konumu |
|---|---|---|---|---|---|
| Sancak Köprüsü | Roma | 2 | Bazalt taşı | 1,70 m | Diyarbakır-Ergani yolu |
| Karasu Köprüsü | Roma | 7 | Bazalt taşı | 101,2 m | Diyarbakır |
| On Gözlü Köprü | Mervaniler | 10 | Bazalt taşı | 178 m | Dicle Nehri |
| Malabadi Köprüsü | Artuklular | 5 | Kalker taşı | 281,67 m | Batman Çayı |
Koruma durumu ve günümüz
[değiştir | kaynağı değiştir]Sancak Köprüsü, kullanılmayan, terk edilmiş bir yolun üzerinde yer aldığı için, günümüzde aktif olarak kullanılmamaktadır.[4] Diyarbakır'daki tarihi köprülerin korunması, bölgenin kültürel mirasının yaşatılması açısından büyük önem taşımaktadır. Sancak Köprüsü de bu mirasın bir parçasıdır. Sancak Köprüsü hakkında detaylı kitabe veya yazılı belge bulunmamaktadır. Yapının tarihçesi ve mimarisi, arkeolojik ve mimari gözlemler ile bölgesel karşılaştırmalar üzerinden değerlendirilmektedir. Bölgedeki antik yol ağının bir parçası olan bu köprü, Roma döneminden günümüze ulaşan ender yapılardan biridir.[4]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Sancak Köprüsü | Diyarbakır Valiliği Kültür Turizm Proje Birimi". diyarbakirkulturturizm.org. 6 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ a b "Diyarbakır Tarihi Yerler | Diyarbakır Valiliği Kültür Turizm Proje Birimi". diyarbakirkulturturizm.org. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ Editor, Kuzey24 (23 Temmuz 2024). "Diyarbakır'ın tarihi köprüleri". Kuzey24. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
- ^ a b c F. Meral Halifeoğlu, Z. Fuat Toprak, Orhan Kavak. "Tarihi Diyarbakır Köprülerinin Mimari, Hidrolojik Ve Jeolojik Açıdan Değerlendirilmesi" (PDF). 6 Temmuz 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Temmuz 2025.
Diyarbakır'daki tarihî köprüler | ||
|---|---|---|
| Roma dönemi |  | |
| Mervânîler dönemi | ||
| Artuklular dönemi | ||
| Osmanlılar dönemi | ||