Salyan (rayon)
.JPG) | |
 Rayonun Azerbaycan'daki konumu | |
| Merkez | Salyan |
|---|---|
| Başkan | Sevindik Hatemov |
| Alan | 1792 (km2) |
| Nüfus | 135.600[1] |
| Plaka kodu | 52 |
| Telefon kodu | 255 |
| Posta kodu | AZ 5200 |
| Web sitesi | http://salyan-ih.gov.az/ |
Salyan - (Azerice: Salyan rayonu), Azerbaycan'da rayon. Merkezi Salyan şehridir.[2] Şirvan-Salyan Ekonomik Bölgesi'ne dahildir.
Anlamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1880 yılında Salyan'ı ziyaret eden Rus araştırmacı K. Sadovsky, Salyan kelimesinin Farsça "sal"-il veya "salyane" kelimesinden türediğini ve yıllık vergi anlamına geldiğini iddia etmiştir. "Coğrafi İsimler" kitabının yazarı Nabi Nabiyev, Salyan kelimesinin anlamını "salların kıyıya yanaştığı yer" veya Sal kabilesinin adıyla ilişkilendirmiştir. Sal kabilesi, Azerbaycan'da yaşamış Türkçe konuşan bir kabilenin adıdır. Dünyaca ünlü Türkolog Murad Acı da Salyan kelimesinin Sal kabilesinin adıyla ilişkili olduğunu iddia etmektedir. Dilbilimci K. Ramazanov, bu coğrafi ismin sal-bera kelimesinden oluştuğunu ve "salların demirlediği yer" anlamına geldiğini düşünüyor.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Salyan şehri yüzyıllarca Şirvanşahlar Devletinin bir parçasıydı. Bakü valiliğine bağlı olan bu şehir, zamanının en önemli şehirlerinden biriydi. Burada bir gemi yapım atölyesi vardı. Şehre gemiyle ulaşım mümkündü ve burada balık yetiştiriliyordu.[3] Daha sonra Cavad Hanlığı'nın parçası oldu.
Salyan, Kuba Hanlığı'na bağımlıydı ve Nadir Şah tarafından geri alındı. 18. yüzyılın ortalarında Salyan, İbrahim Rudbari tarafından ele geçirildi. Yönetiminden memnun olmayan Salyanlılar, yardım için Guba Hanlığı'na başvurdular. 1757'de Fatali Han komutasındaki birlikler Salyan'ı ele geçirdi, İbrahim Rudbari'yi kovdu ve şehri Guba Hanlığı'na ilhak etti.
1729'dan 1782'ye kadar Salyan Sultanlığı'nın başkentiydi.
1799'da Şamahı Hanı Mustafa Han, Salyan'ı ele geçirdi ve onu vali olarak atadı.
1916'dan beri Salyan, Bakü Guberniyası'nın Cavad Uyezdi'nin idari merkeziydi. 1916'da şehir statüsü kazandı.[4]
1929-1930 yılları arasında Muğan Bölgesi'nin merkeziydi ve 1930'dan beri bağımsız rayondur. 1959'da Neftçala Rayonuyla birleştirilmiş, 1973 yılında yeniden bağımsız rayon olmuştur.
Ekonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]Rayonda halkın çoğunluğu balıkçılık ve tarımla uğraşır. Halk içinde gelirleri yüksek olan kesim hayvancılıkla uğraşır.[5]
Pamuk tarlalarında çalışmak ve sebze-yeşillik ekmek tarım alanında yaygındır.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]
İlçe toprakları, Muğan ve Güneydoğu Şirvan ovalarındaki Kur-Araz Ovasında yer almaktadır. İlçede 16 yerleşim yeri bulunmaktadır.
İlçe, doğuda küçük bir alanda Hazar Denizi ile sınır komşusudur. Babazanlı, Khidirli, Bandovan vb. sırtlar ve tepeler bulunmaktadır. Bölgenin büyük bir kısmı deniz seviyesinin 28 metre altında yer almaktadır. Neojen ve antropojenik tortullar yaygındır. Kursangi, Galmas, Khidirli, Babazanlı vb. çamur volkanları bulunmaktadır. İlçe toprakları petrol ve doğalgaz yatakları bakımından zengindir. Gri-kahverengi, gri-çayır, çayır-bataklık, tuzlu topraklar yaygındır. Neojen ve antropojenik tortullar yaygındır.[6] Şirvan Millî Parkı Salyanda bulunuyor.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]Hava sıcaklıkları kışın çok düşük yazın da çok yüksektir. Bölgede tipik karasal iklim hakimdir.
Kültür
[değiştir | kaynağı değiştir]Azerî geleneklerine çok bağlı olan halk içinde her şey geleneklere bağlı olarak yapılır.
Düğünler de bütün Türk adet ve gelenekleri uygulanır.
Rayonun en meşhur yemeği balık dolmasıdır Azerbaycan'da sadece bu rayona ait bir yemektir. Balık dolması balığın yaklaşık 2-3 ay tuzlu su da veya su da bekletildikten sonra içine domates, nane ve çeşitli baharatları doldurulmasıyla yapılır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsi". 29 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2009.
- ^ Azərbaycan Respublikasının inzibati–ərazi vahidləri. — Kənd rayonları, səhifə 870. // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. 25 cilddə. Məsul katib akademik T. M. Nağıyev. "Azərbaycan" cildi. Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi, 2007, 884 səhifə. ISBN 9789952441017
- ^ Qədim və müasir Salyan
- ^ Qədim Salyanın yeni növrağı
- ^ "Salyan iqtisadiyyatı". 26 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2026.
- ^ Salyan coğrafi mövqeyi
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]
 | Azerbaycan'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |