Sahte Dijital İmza Soruşturması
Sahte Elektronik İmza ve Diploma Soruşturması, Türkiye'de 2024–2025 yılları arasında yürütülen ve sahte nitelikli elektronik sertifika (e-imza) üreterek devlet sistemlerine yetkisiz erişim sağlayan organize bir suç şebekesine yönelik adli süreçtir. Soruşturma kapsamında 44 kamu görevlisine ait sahte e-imza oluşturulduğu, bu e-imzalarla başta üniversite diploması olmak üzere çeşitli resmi belgelerin usulsüz şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.[1]
Türkiye’de nitelikli elektronik sertifika (NES), resmi işlemlerde elektronik imza kullanımı için zorunlu dijital kimlik doğrulama aracıdır.[2] Yetkisiz kişilerin sahte NES üretmesi, kamu sistemlerine izinsiz erişim ve belge sahteciliği suçunu oluşturmaktadır.
Olayların gelişimi
[değiştir | kaynağı değiştir]Olayın ortaya çıkışı (Ağustos–Eylül 2024) Süreç, Gazi Üniversitesi Bilgi İşlem Daire Başkanlığı tarafından sistem günlüklerinde olağandışı erişim kayıtlarının fark edilmesiyle başladı. Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı’nın yaptığı incelemelerde bazı diploma ve sınav belgelerine yetkisiz erişim sağlandığı, erişimlerde sahte kimlik ve e-imzalar kullanıldığı belirlendi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi (USOM), ilk etapta 35, devam eden çalışmalarda 9 olmak üzere toplam 44 sahte e-imza tespit ederek iptal etti.[3]
9 Ağustos 2024’te Gazi Üniversitesi, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Savcılık, TÜRKTRUST ve E-İMZATR sertifika hizmet sağlayıcılarının bazı bayilerinde sahte kimliklerle kamu görevlileri adına NES üretildiğini tespit etti.
Sahte belgeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Sahte e-imzalarla kamu sistemlerinde usulsüz işlemler yapılarak:[4]
- 57 üniversite diploması
- 108 sürücü belgesi
- 4 lise diploması düzenlendi.
Kurumsal açıklamalar ve tedbirler
[değiştir | kaynağı değiştir]Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç):
Bakan, soruşturmanın 13 Ağustos 2024’te ihbarla başladığını, gizli yürütülen süreçte 220 kişiden 199’u hakkında dava açıldığını, 37'sinin tutuklandığını ve 150'sinin adli kontrolle serbest bırakıldığını açıkladı. Belgelerin kullanımının engellendiğini ve tüm kurumların bilgilendirildiğini vurguladı.
BTK
[değiştir | kaynağı değiştir]BTK, 35 sahte e-imzanın ilk tespit, ardından 9 e-imzanın daha iptal edildiğini; dijital sahteciliğe karşı güvenlik mekanizmalarının güçlendirildiğini belirtti. NES sahiplerine SMS ile bilgilendirme yapıldı ve e-Devlet üzerinden “Nitelikli Elektronik Sertifika Sorgulama” hizmeti sunulduğu açıklandı.
Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM)
[değiştir | kaynağı değiştir]DMM, sahte diploma ve akademisyen iddialarını yalanlayarak; "400 sahte akademisyen" iddialarının gerçek olmadığını, sahte belgelerin sadece az sayıda olup mesleki kullanıma taraf olmadığını vurguladı. Ayrıca, ÖSYM sistemlerine dış müdahale olmadığı açıklandı.
İçişleri Bakanlığı
[değiştir | kaynağı değiştir]Bakanlığın açıklamasında, operasyon kapsamında çok sayıda sahte belge ele geçirildiği, soruşturmanın etkin şekilde yürütüldüğü ve suçluların hak ettikleri cezayı alacağı ifade edildi.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
[değiştir | kaynağı değiştir]1 Ağustos 2025'te üniversitelerden iddiaları araştırmaları ve usulsüz belgeler tespit edilirse iptal etmeleri istendi. DMM ile koordinasyon içinde yürütülen çalışmalar sonucunda akademisyen iddiaları çürütüldü.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)
[değiştir | kaynağı değiştir]DMM aracılığıyla ÖSYM sistemlerinde dışarıdan müdahale olmadığı, kapalı devre sistem sayesinde puan değişikliği gibi olayların gerçekleşmediği açıklandı.
Operasyonlar ve adli süreç
[değiştir | kaynağı değiştir]7 Ocak 2025 ve 23 Mayıs 2025 tarihlerinde, Ankara Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü iki büyük eş zamanlı operasyon gerçekleştirdi.
Toplam 220 şüpheli yakalandı; bunlardan 37'si tutuklandı, 150'si adli kontrolle serbest bırakıldı.
20 Mayıs 2025'te 199 kişi hakkında kamu davası açıldı.[5][6]
Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesi'nde dava açılmış ve soruşturma iddianamelerinde, TÜRKTRUST ve E-İMZATR gibi sertifika sağlayıcılarca üst düzey bürokrat, rektör, BTK başkan yardımcısı gibi kişiler adına sahte içerik üretildiği belirtilmiştir.[7]
Kurumsal önlemler
[değiştir | kaynağı değiştir]Yükseköğretim Kurulu (YÖK), 1 Ağustos 2025'te üniversitelere iddiaları araştırma ve usulsüz belgeleri iptal talimatı verdi. “400 sahte akademisyen” iddiası İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından yalanlandı.[8]
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Milli Emlak olayı hakkında işlem yapılmadan e-imzanın iptal edildiğini açıkladı.[9]
BTK, olayın ardından sertifika sağlayıcısı hakkında suç duyurusunda bulundu, e-Devlet'te “Nitelikli Elektronik Sertifika Sorgulama” hizmetini devreye aldı.Soruşturma, kamu kurumlarının kendi iç denetim mekanizmaları sayesinde tespit edilmiş, olay dışarıdan bir ihbarla ortaya çıkmamıştır. Devletin teknik ve yargısal kapasitesini kullanarak hızlı bir şekilde müdahale ettiği belirtilmiştir.[10]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Adalet Bakanı Tunç'tan Sahte Diploma Soruşturmalarına İlişkin Açıklama". BASIN VE HALKLA İLİŞKİLER MÜŞAVİRLİĞİ. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Nes(Nitelikli Elektronik Sertifika)| TÜRKTRUST". www.turktrust.com.tr. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "BASIN AÇIKLAMASI - Haberler - Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu". www.btk.tr. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Devletin hızlı refleksi: Sahte e-İmza çetesi çökertildi". TRT Haber. 7 Ağustos 2025. 16 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ "Ali Yerlikaya Tweet'i". X.com. 4 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Yılmaz Tunç Tweet'i". X.com. 5 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Sahte diploma soruşturması: Padişah torunu, avukatlar, psikologlar... Sistemi nasıl kurdular?". NTV. 3 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2025.
- ^ "Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Tweet'i". x.com. 2 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tweeti". x.com. 3 Ağustos 2025. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.
- ^ "DMM, "Sahte e-İmza Operasyonuyla İlgili İddialar ve Gerçekler" bülteni hazırladı". www.aa.com.tr. 23 Ağustos 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2025.