Sâve Muharebesi
| Sâve Muharebesi | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
| Taraflar | |||||||||
| Sencer'in kuvvetleri | II. Mahmud'un kuvvetleri | ||||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||||
|
| |||||||||
| Güçler | |||||||||
| Bilinmiyor | Bilinmiyor | ||||||||
| Kayıplar | |||||||||
| Bilinmiyor | Bilinmiyor | ||||||||
Sâve Muharebesi 10 Eylül 1119[1] tarihinde Sencer ve yeğeni II. Mahmud arasında gerçekleşmiş olan taht savaşıdır.[2][3] Savaş Sencer'in galibiyeti ile sona ermiştir.[4][5]
Muharebe öncesi durum ve muharebe
[değiştir | kaynağı değiştir]Büyük Selçuklu sultanı Muhammed Tapar'ın ölümünün ardından tahta oğlu Mahmud geçmiştir.[6] Mahmud'un saltanatını tanımayan Sencer 1118'de sultanlığını ilan etmiştir ve yeğeni Mahmud'un üzerine sefere çıkmıştır.[7] Sencer'in üzerine geldiğini haber alan Mahmud onu bu seferden vazgeçirmek istemiştir fakat başarılı olamamıştır. İki ordu Sâve yakınlarında karşılaşmıştır.[8] Savaşı Sencer kazanmıştır.[9] Bu savaştan sonra Bağdat'ta hutbe Sencer'in adına okunmaya başlanmıştır.[10]
Muharebe sonrasında yaşanan gelişmeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Sâve Muharebesi sonrasında Sencer, Mahmud'u affetmiştir ve kendine veliaht ilan etmiştir.[10] Sencer, Mahmud'a Mâzenderan, Taberistan, Kūmis, Damgan ve Rey topraklarını vermiştir.[11][12] Mahmud yönetiminde Merkezi Isfahan olmak üzere Irak Selçuklu Devleti kurulmuştur.[13] Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun başkenti bu muharebeden sonra Merv'e taşınmıştır.[14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ "MAHMÛD b. MUHAMMED TAPAR". TDV İslâm Ansiklopedisi. 20 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ "SENCER". TDV İslâm Ansiklopedisi. 9 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ Bosworth 1968, bölüm 120.
- ^ Piyadeoğlu, Cihan (24 Ağustos 2020). Büyük Selçuklular / Yeni Bir Devrin Başlangıcı. Kronik Kitap. ISBN 978-605-7635-64-8. 16 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ Öztürk, Murat (2019). Irak Selçuklu Devleti atabegleri. 1. basım. İstanbul: Bilge Kültür Sanat. ISBN 978-605-7931-37-5.
- ^ Kara, Arzu; Ayyıldız, Emrecan (21 Haziran 2023). "Sâve Savaşı". Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 8 (1): 125-141. ISSN 2602-3520.
- ^ Tan, Pınar Kaya (1 Ocak 2024). "Sâve Savaşı (513/1119)". Ortaçağ Tarihine Dair Yazılar-I. 3 Şubat 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi5 Nisan 2025.
- ^ Öngül, Ali (5 Şubat 2014). Selçuklular Tarihi (2 Cilt Takım). Çamlıca Basım Yayın. ISBN 978-605-5101-66-4. 7 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ Esir, İbnü'l (9 Haziran 2016). İslam Tarihi (el-Kamil fi’t-Tarih Tercümesi) (10 Cilt). Özaydın, Abdülkerim; Ağırakça, Ahmet; Eryarsoy, M. Beşir; Apaydın, Hacı Yunus; Tüccar, Zülfikar tarafından çevrildi. Ocak Yayıncılık. ISBN 978-605-4659-17-3. 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ a b Turan, Osman (12 Haziran 2023). Selçuklular Tarihi ve Türk-Islâm Medeniyeti. Ötüken Neşriyat. ISBN 978-975-437-470-4.
- ^ Köymen, Mehmet Altay (1 Ocak 2011). Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi 1. Cilt Kuruluş Devri. Türk Tarih Kurumu. ISBN 978-975-16-0117-9. 24 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ "SELÇUKLULAR". TDV İslâm Ansiklopedisi. 20 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ generator, metatags. "Maceraperest Hille Emîri Dübeys B. Sadaka'nın 1132-1135 Yılları Arasında Irak Selçuklu Sultanları, Abbâsî Hilâfeti ve Büyük Selçuklu Hükümdarı ile Münasebetleri görünümü". dergi.fsm.edu.tr. 30 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- ^ "NÎŞÂBUR". Türk Maarif Ansiklopedisi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2025.
- Genel
- Piyadeoğlu, Cihan (2020-08-24). Büyük Selçuklular / Yeni Bir Devrin Başlangıcı. Kronik Kitap. ISBN 978-605-7635-64-8.
- Öztürk, Murat (2019). Irak Selçuklu Devleti atabegleri. 1. basım. İstanbul: Bilge Kültür Sanat. ISBN 978-605-7931-37-5.
- Kara, Arzu; Ayyıldız, Emrecan (2023-06-21). "Sâve Savaşı". Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 8 (1): 125-141. ISSN 2602-3520
- Öngül, Ali (2014-02-05). Selçuklular Tarihi (2 Cilt Takım). Çamlıca Basım Yayın. ISBN 978-605-5101-66-4.
- Turan, Osman (2023-06-12). Selçuklular Tarihi ve Türk-Islâm Medeniyeti. Ötüken Neşriyat. ISBN 978-975-437-470-4.
- Köymen, Mehmet Altay (2011-01-01). Büyük Selçuklu İmparatorluğu Tarihi 1. Cilt Kuruluş Devri Türk Tarih Kurumu. ISBN 978-975-16-0117-9.
- İbnü'l-Esir, el-Kamil fit-târih, Türkçe tre. Abdülkerim Özaydım, İslâm Tarihi İbnü'l Esir, el-Kamil fi't-Tarih Tercümesi, Bahar Yayınları, C. X, İstanbul 1987
- Bosworth, CE (1968). "İran Dünyasının Siyasi ve Hanedan Tarihi (MS 1000-1217)". Boyle, JA (ed.)'de. Cambridge İran Tarihi: Selçuklu ve Moğol Dönemi . Cilt 5. Cambridge Üniversitesi Yayınları