Robert M. La Follette
Robert Marion " Dövüşen Bob " La Follette Sr. (14 Haziran 1855 – 18 Haziran 1925), Amerikalı avukat ve politikacı. Wisconsin'i Kongre'nin her iki kanadında da temsil etmiş ve 1901'den 1906'ya kadar Wisconsin valisi olarak görev yapmıştır. Hayatının büyük bölümünde Cumhuriyetçi olan La Follette, 1924 başkanlık seçimlerinde İlerici Parti'nin adayı olarak Amerika Birleşik Devletleri başkanlığına adaylığını koymuştur. Tarihçi John D. Buenker, La Follette'i "Wisconsin tarihinin en ünlü ismi" olarak tanımlamaktadır.[1][2]
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Wisconsin'de doğup büyüyen La Follette, 1880 yılında Dane County Bölge Savcısı olarak seçildi. Dört yıl sonra Temsilciler Meclisi'ne seçildi ve burada William McKinley gibi parti liderleriyle dostluk kurdu. La Follette 1890 seçimlerinde koltuğunu kaybettikten sonra yeniden toplandı. Bir halk adamı olarak ilericiliği benimsedi ve memnuniyetsiz Cumhuriyetçilerden oluşan bir ittifak kurdu. 1900'deki valilik seçimlerini kazanmadan önce 1896 ve 1898'de vali olarak seçilmek istedi. Wisconsin valisi olarak La Follette, ön seçimler ve vergi reformu uygulayarak yenilikçi bir sicil oluşturdu.
La Follette 1902 ve 1904'te yeniden seçimleri kazandı, ancak 1905'te yasama organı onu Amerika Birleşik Devletleri Senatosuna seçti. Senatoda ulusal düzeyde ilerici bir lider olarak ortaya çıkıp Nelson Aldrich gibi muhafazakarlarla sık sık çatışmaya girdiğinde tabanındaki popülist taban harekete geçti. Başlangıçta Başkan William Howard Taft'ı destekledi, ancak Taft'ın gümrük tarifelerinde indirime gitmemesi üzerine onunla yollarını ayırdı. Taft'a 1912 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi başkan adaylığı için meydan okudu, ancak adaylığı eski Başkan Theodore Roosevelt'in adaylığının gölgesinde kaldı. La Follette'in Roosevelt'i desteklemeyi reddetmesi birçok ilericinin tepkisini çekti ve La Follette Senatoda görev almaya devam etse de, o meclisteki ilerici Cumhuriyetçilerin lideri olma özelliğini kaybetti. La Follette, Başkan Woodrow Wilson'ın bazı politikalarını destekledi, ancak dış politika konusunda Başkan'dan ayrıldı. Birinci Dünya Savaşı esnasında La Follette, yönetimin iç ve dış politikalarının en açık sözlü muhaliflerinden biriydi ve savaşa karşıydı.
1924 başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi ve Demokrat Partilerin her birinin muhafazakar adaylar göstermesiyle, sol gruplar La Follette'in üçüncü parti adaylığının arkasında birleşti. Sosyalist Parti, çiftçi grupları, işçi sendikaları ve diğerlerinin desteğiyle La Follette kısa bir süre Cumhuriyetçi Başkan Calvin Coolidge'i yerinden etmek için ciddi bir tehlike olarak göründü. Başlıca amacının "özel tekel sisteminin Amerikan halkının siyasi ve ekonomik yaşamı üzerindeki gücünü" yıkmak olduğunu belirten La Follette,[3] demiryolları ve elektrik hizmetlerinin devlet mülkiyetine geçmesini, çiftçilere ucuz kredi verilmesini, çocuk işçiliğinin yasaklanmasını, işçi sendikalarına yardımcı olacak daha güçlü yasalar çıkarılmasını, sivil özgürlüklerin korunmasını ve federal yargı mensuplarının 10 yıl süreyle görev yapmasını talep ediyordu. Bu karmaşık ittifakı idare etmek zordu ve Cumhuriyetçiler 1924 seçimlerini kazanmak için bir araya geldi. La Follette, ABD tarihindeki en iyi üçüncü parti performanslarından biri olan halk oylarının %16,6'sını kazandı. Başkanlık seçimlerinden kısa bir süre sonra öldü, ancak oğulları Robert M. La Follette Jr. ve Philip La Follette, Wisconsin'de ilerici liderler olarak yerini aldı.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]
- Wisconsin-Madison Üniversitesinde öğrenim görenler
- Amerika Birleşik Devletleri'nde ilerlemecilik
- Amerika Birleşik Devletleri'nde liberalizm
- Wisconsin'de defnedilenler
- Fransız asıllı Amerikalılar
- 20. yüzyıl Amerikalı siyasetçileri
- 19. yüzyılda Amerikalı avukatlar
- 1925'te ölenler
- 1855 doğumlular
- Wisconsin'in ABD Temsilciler Meclisi üyeleri
- Wisconsin'in ABD senatörleri
- Müdahale karşıtlığı (Dış siyaset)