Report on the Affairs of British North America
.jpg)
Report on the Affairs of British North America ("Britanya Kuzey Amerikası'ndaki Ahval Hakkında Rapor"[1]), yaygın kullanılan adıyla Durham Report ("Durham Raporu") Québec, Ontario, Kanada ve Britanya İmparatorluğu tarihlerinde rol oynayan 1839 tarihli bir belgedir.
1837-38 yıllarında Aşağı Kanada ve Yukarı Kanada'da gerçekleşen ayaklanmaların ardından Whig partisine mensup Britanyalı politikacı Durham Kontu John Lambton diktatörlük yetkileriyle donatılarak Kanada genel valisi olarak atandı. Lambton'dan ayaklanmaların nedenini araştırması istendi. Bu dönemde Kanada'daki idare halka sorumlu değildi.[2]
Lambton, raporundaki genel tezi ilk sayfasında "Mevcut ahvalin devamına izin verildikçe bu vilayetlerin halkının can ve mal güvenliği, mal varlıklarından yararlanmaları, azimle çalışmaları sağlanamayacaktır" diyerek özetledi.[3] Kanada'daki ayaklanmanın nedenlerini, seçilmiş bir meclisin varlığıyla yürütmenin seçilmeyen, halka sorumlu olmayan bir yapı olmasının yarattığı gerginlik ve Fransızca konuşan nüfusla İngilizce konuşan nüfus arasındaki çatışma ekseninde değerlendirdi. Bu doğrultuda üç ana tavsiyesi oldu: Yukarı Kanada ve Aşağı Kanada'nın tek koloni olacak şekilde birleştirilmesi, Fransızca konuşan Kanadalıların kültürel asimilasyonu ve halka sorumlu hükûmet.[4]
Durham özellikle Aşağı Kanada'daki sorunların etnik kökene dayandığını düşünmekteydi, bulgularını "tek kucakta savaşan iki millet" şeklinde tasvir etti. The Canadian Encyclopedia'nın "şövenist" olarak tanımladığı bir yaklaşım sergiledi; Fransızca konuşan Kanadalıların "edebiyat ve tarih yoksunu" geri kalmış bir millet olduklarını ifade etti. Aşağı Kanada nüfusu Yukarı Kanada'dan yüksek olsa da iki bölgenin temsilinin yeni kurulacak birleşik eyalette eşit olması gerektiğini savundu. Yukarı Kanada'daki sorunlarınsa Muhafazakâr bir elit çevrenin gücü tekeline almasından kaynaklandığını tespit etti.[5]
Raporun tavsiyeleri tartışma yarattı. Halka sorumlu hükûmet kavramı Britanya İmparatorluğu otoriteleri için o dönem fazlaydı; kolonilerde kontrolün sıkı tutulmamasının Britanya'ya sadakatsizliğe yol açacağına inanılmaktaydı. Bu tür bir otonomi 1847'ye dek yürürlüğe konulmadı; ancak Kanada demokrasisinin temeli bu raporla atılmış oldu. Yukarı ve Aşağı Kanada'nın birleştirilmesi tavsiyesinin gereği yapıldı; 1840 Birlik Yasası'yla Kanada Eyaleti kuruldu.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ İnönü ansiklopedisi, 20. cilt. Maarif Matbaası. 1956. s. 179. 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2017.
- ^ "Kanada". Büyük Larousse. 12. Milliyet Gazetesi Yayınları. s. 6280-1.
- ^ "Durham, 1839: "Report on the Affairs of British North America", bound with several appendices that do not appear on this particular link". 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2017.
- ^ "The Durham Report and Its Solutions" (İngilizce). Ottawa Üniversitesi. 24 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2017.
- ^ a b "Durham Report" (İngilizce). The Canadian Encyclopedia. 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2017.