Raziye Sultan Hanı

Raziye Sultan Hanı (Raziye Hatun Kervansarayı; Taşhan), Konya'nın Kadınhanı ilçesinin merkezindeki, bu yerleşime adını vermiş olan kervansaray.

13. yy.'da, Konya-Akşehir ticaret yolu üstünde, Konya'ya 35 km mesafede kurulmuştur. Raziye Hatun tarafından 1223 yılında kışlık bir kervansaray olarak inşa ettirilmiştir. Kitabesinde şöyle yazmaktadır:

'Allah'ım, h.620 yılında Han'ı yaptıran sahibesi olan Mahmut kızı Raziye Hatun'a rahmet eyle."

Han, vakıf tapu belgesi olan az sayıdaki Selçuklu hanlarından biridir. Orijinal belge kaybolmuş olsa da, II. Mehmet ve II. Beyazıt zamanında yeniden kopyalanmış olan belgeler mevcuttur.

Raziye Hatun'un, bu hana gelir olarak vakfettiği mülkler; Saideli (Seyrekviran), Kalamıça (Gelemiş), Meydanlı çiftlikleri ve Konya Esediye (Hatuniye) Mahallesi'ndeki bir köşktür.

Han, 1973 yılında, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. Kadınhanı Belediyesi tarafından sergi salonu olarak kullanılmaktadır.

Mimari yapısı

Yapı, biri açık avlulu ve diğeri kapalı olan iki bölümden oluşmuştur. Günümüze ulaşabilen, kapalı bölümüdür. Doğu ve batı doğrultusunda uzanmış olan, dikdörtgen planlı bir yapıdır ve üst örtüsü tonozla kapladır. Hanın, 13. yy 'da yapılan diğer hanlarınkine benzer bir mimari yapısı vardır.

Doğu cephesinde, orta eksende beden duvarlarından dışarıya doğru taşırılmış taç kapısı bulunur. Bu kapı, gösterişli geometrik ve bitkisel süslemelerle bezelidir. Kapının üzerindeki blok, madalyonlar içinde dört yapraklı yonca, sekiz ve on altı yapraklı rozet motifleri ile bezenmiştir. Yapının batı cephesinde sonradan açılmış olan ikinci bir kapı yer almaktadır.

Kervansarayın kuzey ve güney cephelerinde aynı hizada yapılmış bulunan çörtenler bulunur. Yapının kemer ve ayakları kesme taş; dış cepheler kesme taş ve devşirme malzeme kullanılarak yapılmıştır. Yapıdaki Bizans dönemi devşirme malzemeler büyük olasılıkla Denizli’den (Laodikya) getirilmiştir. Yapının duvarlarında antik döneme ait steller ve kitabeler vardır. Hanın cephesinde ayakta duran iki kadın kabartması dikkat çekmektedir. Günümüzde dış cephelerde görülen kırmızı kesme taşlar restorasyon sırasında yapılmıştır.

Rivayetler

Kervansarayla ilgili birçok sayıda rivayet bulunur. En yaygın olanı, yapının içerisinde kaçış tünellerinin bulunduğudur.