Polonya Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi
| Polonya Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi | |
|---|---|
| Rada Państwa | |
.svg) | |
| Tür | Yürütme organı |
| Resmî ikamet | Varşova |
| Oluşum | 1947 |
| Son sahibi | Wojciech Jaruzelski |
| Kaldırılma | 19 Temmuz 1989 |
Polonya Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi Polonya Halk Cumhuriyeti'inde 1947 yılında hazırlanan anayasa ile kurulan yürütme işinden sorumlu devlet organıdır.[1] Devlet Konseyi, başkan olarak Polonya Cumhuriyeti Devlet Başkanı, Sejm başkanı ve başkan yardımcıları, Yüksek Denetim Ofisi Başkanı ve başka kurumlardan diğer üyelerden oluşuyordu. Devlet Konseyi, Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan kararnameleri onaylama, yerel ulusal konseyler üzerinde en yüksek denetimi uygulama, bütçe ve askeri taslaklarla ilgili yasaların yayımlanmasını onaylama, olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilan etme, mevzuat başlatma ve diğer benzer yetkilere sahipti.[2][3]
1952 Polonya Halk Cumhuriyeti Anayasası uyarınca, Polonya Devlet Başkanı makamı ortadan kaldırıldı ve Devlet Konseyi kolektif bir devlet organı haline geldi. Anayasanın 29. Maddesine göre, Devlet Konseyi 17 kişiden oluşuyordu: başkan, dört başkan yardımcısı, sekreter ve on bir diğer üyeden oluşmaktaydı. Tamamı seçimlerden sonraki parlamentonun ilk oturumunda Sejm tarafından üyeleri arasından seçiliyordu.[4] Genellikle Polonya Birleşik İşçi Partisi'ni temsil eden milletvekilleri arasından seçiliyorlardı, ancak ara sıra diğer partiler olan Birleşik Halk Partisi ve Demokratlar İttifakı'ndan milletvekilleri de seçiliyordu.[5] Temsil anlamında ise uygulamada, konsey ve Polonya devleti genellikle başkanı tarafından temsil ediliyordu. Bu kişi zaman zaman yabancı temsilciler tarafından "Polonya lideri" olarak anılabiliyordu.[6] Konsey, uluslararası anlaşmaları onaylamakta veya reddetmekteydi, Polonya'nın temsilcilerini diğer devletlere ve uluslararası örgütlere katabilir veya o örgütlerden çekebilirdi.[4][7] Sejm oturumda olmadığında Devlet Konseyi kanun gücünde kararnameler çıkarma yetkisine sahipti. Bu kararnamelerin Sejm tarafından bir sonraki oturumda onaylanması gerekiyordu.[7]
19 Temmuz 1989'da anayasa değişikliğiyle ortadan kaldırıldı. Bazı işlevleri yeniden kurulan Polonya Devlet Başkanlığı'na devredildi.
Devlet Konseyi başkanları
[değiştir | kaynağı değiştir]
| No. | İsim | Görsel | Dönem | Siyasi parti |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bolesław Bierut
(1892–1956) |
 |
20 Şubat 1947 – 20 Kasım 1952 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| 2 | Aleksander Zawadzki
(1899–1964) |
 |
20 Kasım 1952 – 7 Ağustos 1964 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| - | Boş (Başkan Yardımcıları Edward Ochab, Oskar Lange, Bolesław Podedworny ve Stanisław Kulczyński birlikte Geçici Başkan olarak görev yaptılar) | 7 Ağustos 1964 – 12 Ağustos 1964 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi (Ochab and Lange) Birleşik Halk Partisi (Podedworny) Demokratlar İttifakı (Kulczyński) | |
| 3 | Edward Ochab
(1906–1989) |
 |
12 Ağustos 1964 – 11 Nisan 1968 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| 4 | Marian Spychalski
(1906–1980) |
 |
11 Nisan 1968 – 23 Aralık 1970 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| 5 | Józef Cyrankiewicz
(1911–1989) |
 |
23 Aralık 1970 – 28 Mart 1972 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| 6 | Henryk Jabłoński
(1909–2003) |
_of_the_People%27s_Republic_of_Poland_1972-1985.jpg) |
28 Mart 1972 – 6 Kasım 1985 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
| 7 | Wojciech Jaruzelski
(1923–2014) |
_(Jaruzelski_cropped).jpg) |
6 Kasım 1985 – 19 Temmuz 1989 |
Polonya Birleşik İşçi Partisi |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Ajnenkiel, Andrzej (1982). Polskie Konstytucje (Lehçe). Varşova: Wiedza Powszechna. s. 232. ISBN 978-83-214-0256-7.
- ^ Small Constitution
- ^ Ajnenkiel 1982, ss. 361–363
- ^ a b Simons, William B., (Ed.) (1980). The Constitutions of the Communist World. Alphen ann den Rijn, the Netherlands: Sijthoff & Noordhoff. ss. 295-296. ISBN 978-90-286-0070-6.
- ^ Sakwa, George (1976). The Organisation and Work of the Polish Sejm 1952–72. Birmingham, England: Centre for Russian and East European Studies, University of Birmingham. s. 7. OCLC 4330848.
- ^ Cieplak, Tadeusz N. (1972). "Section 4. The Government: Introduction". Cieplak, Tadeusz N. (Ed.). Poland Since 1956: Readings and essays on Polish government and politics. New York: Twayne Publishers. s. 207. OCLC 282099.
- ^ a b "1952 Constitution: Chapter 3". 20 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2025.
