Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis
İngilizce olan Pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis "çoğunlukla yanardağlarda bulunan çok ince silis tozunun solunmasıyla oluşan hastalık" anlamına gelen ve aslında Everett M. Smith tarafından yalnızca en uzun İngilizce sözcük olması için yaratılan ve çoğulu da (pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconioses) aynı derecede uzun olan bir sözcük. Yaratıldıktan sonra bazı değişik kaynaklarda ilk tanımına yaklaşık anlamlarda kullanılmıştır.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]- pneumono = akciğerlerle ilgili (Latince, Yunancadan)
- ultra = ötesi (Latince, "ultraviyole"deki gibi (morötesi))
- microscopic = oldukça küçük (Latince/Eski İngilizce, Yunancadan mikron, küçük ve skopos, görünüş)
- silico = silis (Latince)
- volcano = yanardağ (Latince)
- coni = toz ile ilgili (Yunanca: konis, toz)
- osis = hastalık / durum (Yunanca)
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]İngilizce bir sözlükte yer almış en uzun kelimedir. Sözcükbilimciler tarafından "P45"[1] diye anılan bu kelime ilk olarak 1936 basımı Oxford English Dictionary 'de yer aldı. Daha sonraları da Webster's Third New International Dictionary, Random House Dictionary of the English Language, Unabridged ve Merriam-Webster's Collegiate Dictionary ile Merriam Webster Medical Dictionary'de de yer almıştır.
En uzun sözcük olmasına karşı yapılan eleştiriler bu sözcüğün teknik (yani tıbbî) bir terim olduğunu, dolayısıyla da "genel kullanımdaki en uzun kelime" olamayacağını savunmaktadır.
Bundan daha da önemlisi bu kelimenin aslında bir kandırmaca olarak ortaya çıkarılmasıdır: Word Ways: The Journal of Recreational Linguistics dergisindeki, değişik makalelerde (Mayıs 1985, s. 95-96; Kasım 1986, s. 205-206; Mayıs 1987, s. 82; Kasım 1989, s. 205[1]) araştırmacılar bu sözcüğün "National Puzzlers' League"in başkanı olan Everett M. Smith tarafından 1935'teki bir toplantı sırasında uydurulduğunu bulmuştur. Sözcük bu toplantı hakkındaki bir gazete yazısının başlığında kullanılmıştır ve buradan da bir bulmaca kitapları yazarı tarafından alınmıştır. "National Puzzlers' League" üyeleri bu sözcüğün başlıca sözlüklere girmesi için kampanya yapmış ve Oxford English Dictionary ile Webster's Third 'e girmesini sağlamışlardır. 1935 öncesi tıp literatürlerinde yapılan araştırmalar sonuçsuz kalmış ama o tarihten beri de oldukça az olsa dahi tıp alanında da kullanıldığı olmuştur.
Bu durumu tanımlayan isim, daha kısa olan "pneumoconiosis"dir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 9 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2006.