Pitane (Aeolis)
Pitane | |
| Konum |  İzmir, Dikili |
|---|---|
| Bölge | Aiolis |
| Tür | Yerleşim |
| Tarihçe | |
| Kurucu | Luviler |
| Kuruluş | MÖ 3 bin, MÖ.6.yüzyıl |
| Devir(ler) | İlk Çağ, Orta Çağ |
| Kültür(ler) | Helen, Arkaik Yunanistan |
| İlgili kişi(ler) | Cenevizliler |
| Olay(lar) | . |
| Sit ayrıntıları | |
| Buluntu(lar) | Arkaik erkek heykeli, vazolar, kadehler, mezarlar, ölü külü kapları |
| Kazı tarihleri | 1910-1911, 1959-1965 |
| Arkeologlar | Osman Hamdi Bey, Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal |
| Durum | Restore |
| Kamusal erişim | Açık |
Pitane Antik Kenti, İzmir ili Dikili ilçesi Çandarlı Mahallesi içinde kalan Antik çağ'da Aiolis bölgesi antik kent yerleşimlerinden biridir. İzmir şehir merkezine 95 km uzaklıkta, Dikili ilçesi sınırları içinde yer alan Pitane antik kenti, Aiolis kentlerinin kuzeyinde kalan Hemeros'un kitaplarında bahsettiği 12 Aiol antik kentinden birisi olarak tarih sayfalarında yerini almıştır.
Söylencelere göre Pitane Antik Kenti Amazonlar tarafından kurulmuştur. Pitane adı ise kraliçe kenti, tanrıça kenti anlamına gelmektedir.[1]
Antik kent Pitane tarihi hakkındaki ilk araştırmalar 1910-1911 yılları arasında Bergama kazılarında görevli arkeologlar tarafından yapılmış, yapılan yüzey araştırmaları ve arkeolojik kazılarda Arkaik Dönem başta olmak olmak üzere çeşitli dönemlere ait eserlere rastlanılmıştır.
Pitane Antik Kenti'nde ilk arkeolojik kazılar Baltacı Bey ile Osman Hamdi Bey tarafından yapılmıştır.[2] Bu kazılar sonucunda Miken Dönemi'ne ait vazo başta olmak üzere çokca monokrom keramik ve yortan kap bulunmuştur. 1958'te köylüler tarafından bulunan Kuros heykeli sebebiyle bölgeye giden Prof. Dr. Ekrem Akurgal öncülüğünde Çandarlı'da 1959 ile 1965 yılları arasında kazı çalışmaları yapılmıştır. Prof. Dr. Ekrem Akurgal çalıştığı Pitane Nekropolünün her gün birkaç düzine vazo ve küçük buluntu verdiğini kendi kitabında yazarak Pitane'yi o zamana kadar bulunan en zengin Anadolu Eskiçağ Mezarlığı olarak tanımlamıştır.[3] Ayrıca kentte 1997'de bir kurtarma kazısı yapılmış olup yedi adet mezar açığa çıkarılmıştır.[4] Günümüzde Pitane buluntuları İstanbul Arkeoloji Müzeleri, İzmir Arkeoloji Müzesi ve Bergama Müzesi'nde sergilenmektedir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ "DİKİLİ". www.ktb.gov.tr. 6 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2025.
- ^ Perrot, Georges; Chipiez, Charles (1894). Histoire de l'art dans l'antiquité : Egypte, Assyrie, Phénicie, Judée, Asie mineure, Perse, Grèce. Tome 6 (Fransızca). s. 923.
- ^ Akurgal, Ekrem (1993). Eski Çağ'da Ege ve İzmir. Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı.
- ^ Soyaker, Sevgi; Nalbantoğlu, Candan (27-28 Nisan 1998). "IX. Müze Kurtarma Kazıları Semineri" (PDF). Antalya. ss. 1-10. 13 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)9 Ağustos 2025.