Phlomis russeliana
| Phlomis russeliana | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| İkili adlandırma | |||||||||||||||
| Phlomis russeliana (Sims) Lag. ex Benth., Labiat. Gen. Spec.: 629 (1834). | |||||||||||||||
Phlomis russeliana (Akbaşlı çalba),[1] Türkiye'ye özgü, Lamiaceae familyasından çiçekli bitki türüdür. Genellikle P. samia[2] ve Phlomis viscosa ile karıştırılır.[3] 1 metreye kadar uzayabilen, çok yıllık, dik gövdeli ve tüylü bir bitkidir. Gri-yeşil renkli yapraklar ok şeklindedir ve aşağıya bakar.[4] Phlomis russeliana, güneş alan nemli toprakta süs çiçeği olarak yetiştirilir. - 20 santigrat derecedeki sıcaklıklara kadar hayatta kalabilir.[5] İngiltere Kraliyet Bahçıvanlık Cemiyeti'nin Bahçe Ödülünü kazanmıştır.[4][6]
Esas olarak kuzeyde, İstanbul'dan, doğu Karadeniz kıyısı boyunca Rize'ye ve güneyden Kütahya'ya kadar olan Türkiye ile sınırlıdır. Deniz seviyesinden 1.700 m yüksekte bulunmuştur. Phlomis russeliana, yaklaşık 90 cm boyunda büyüyen, yerin üstünde ve altında yayılan, yumuşak buruşuk, oval yapraklı, üst yüzü gri-yeşil, alt tarafı beyazımsı ve yoğun tüylü, çok yıllık otsu bir bitkidir. Kukuletalı, sarı çiçekler Mayıs'tan Eylül'e kadar ortaya çıkar ve aralıklı olarak çiçekli gövdeye kadar halkalar halinde taşınır. Çiçekler yaklaşık 3 cm uzunluğundadır ve arı tozlaşmasına sahiptir. Meyve bir fındıkçıktır.[7]
Phlomis russeliana süs bitkisi olarak yetiştirilir. Yabancı otları bastıran iyi bir toprak örtüsü türüdür. Gıda endüstrisinde kullanım potansiyeli gösteren uçucu yağlarının antibakteriyel aktivitesini araştırmak için yakın zamanda laboratuvar araştırmaları yapılmıştır.[7]
Phlomis russeliana, her türlü iyi, iyi drene edilmiş toprakta, güneşte veya kısmi gölgede yetiştirilebilen dayanıklı bir Phlomis türüdür. İlkbaharın sonundan sonbaharın başlarına kadar uzanan uzun bir çiçeklenme dönemine sahiptir. İngiliz bahçelerinde güneşli sınırlarda başarılıdır ve kurulduğunda kuraklığa toleranslıdır. Çoğaltma, kümelerin bölünmesiyle gerçekleştirilebilir.[7]
Fotoğraflar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Ersin Demirel (2014). "Anadolu'nun Çiçek Bahçesi Rize" (PDF). visitrize.com. 13 Ekim 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020.
- ^ Brickell, Christopher, (Ed.) (2008). The Royal Horticultural Society A-Z Encyclopedia of Garden Plants. United Kingdom: Dorling Kindersley. s. 803. ISBN 9781405332965.
- ^ "Phlomis russeliana (Sims) Lag. ex Benth". Kew Science - Plants of the World Online. 22 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018.
- ^ a b "RHS Plantfinder - Phlomis russeliana". 26 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018.
- ^ "Propagating Phlomis russeliana". The Hardy Plant Society. 25 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018.
- ^ "RHS Plantfinder - Campanula betulifolia". 26 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2018.
- ^ a b c Govaerts, R. & al. (2021). "Phlomis russeliana". Plants of the World Online (İngilizce). 22 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Vikitür'de Phlomis russeliana ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
Wikimedia Commons'ta Akbaşlı çalba ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
