Parmak oyunu
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Mayıs 2022) |
Parmak oyunu - Azerbaycan'da en çok yaz tatili (bayram) günlerinde çocuklar ve gençler arasında yaygın olarak oynanan eski oyunlardan biridir.
Genel bilgi
[değiştir | kaynağı değiştir]Bu oyun bazı yörelerde "Sayma" (Sanama), "Parmakla sayma" (Barmaq sanadı), bazı yörelerde ise "İğne-İğne" (İynə-İynə) olarak adlandırılsa da daha çok "Parmak oyunu" (Barmaq oyunu) olarak anılır.
Oyunun kuralları
[değiştir | kaynağı değiştir]Birkaç çocuk bir araya gelir ve sayışarak bir ebe seçer.
Çocuklar ellerini açar ve üst üste koyarlar. Sonra ebe aşağıdaki tekerlemeyi söyler ve her parmağın üzerine bir hece (kelime) işaret eder.
Əl-əl-əllənə .
Sən vurginən çəpənə,
Əldən çıxdı kəpənə,
Şah, şux, şaha bacı,
Molla dedi, çək əlini.
Bazen, ellerini yere koyduktan sonra ebe yukarıdaki kelimelerin yerine şu kelimeleri (tekerleme) söyler:
Bər, bər inci,
Bər kəşinci,
Şam ağacı,
Şatır keçi.
Qoz ağacı,
Qotur keçi.
Happan,
Hoppan,
Yarıl,
Yırtıl,
Su iç,
Qurtul.
"Qurtul" hecesine (kelime) hangi parmak düşerse, o parmak elenir. Bu işlem tüm parmaklar çıkana kadar devam eder. Ebe sona parmağın sahibinin kulağını tutar ve şöyle der:
Razi ha balam razi,
Tikib donunu dərzi.
Abbası verim xərclə,
Toyun təzədən başla.
Qarğa qur,
Qarğa istəyirsən, quş?
Çocuk karga (qarğa) ya da kuştan (quş) birini seçer.
Çocuğun seçtiği gökten uçana veya etrafta görünene kadar ebe çocuğun kulağını çeker ve yerde kalan oyuncular kaybeden oyuncuyu taklit eder. Ebe, kuş ve karga yerine başka herhangi bir canlıyı da seçenek olarak sunabilir.
Böylece oyun baştan başlayarak tekrar eder.