Oya Başak
Emeritus Profesör Oya Başak | |
|---|---|
 10 Haziran 2021 Boğaziçi Üniversitesi Akademisyen Nöbeti | |
| Doğum | 1936 İstanbul, Türkiye |
| Ölüm | 25 Mayıs 2025 İstanbul, Türkiye |
| Evlilik | Affan Başak[1] |
| Akademik geçmişi | |
| Alma mater | Arnavutköy Amerikan Kız Koleji (lise) Mount Holyoke Koleji (lisans) Illinois Üniversitesi (yüksek lisans) Minnesota Üniversitesi (doktora) |
| Akademik çalışmaları | |
| Kurumları | Boğaziçi Üniversitesi (1971–2025) |
Oya Başak (1936 – 25 Mayıs 2025), Boğaziçi Üniversitesi'nin kurucu akademisyenlerinden, İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında Emeritus Profesör ve tiyatro ile Shakespeare araştırmacısıdır. Boğaziçi Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nü 22 yıl boyunca yönetmiş; öğrencileri ve meslektaşları tarafından "hocaların hocası" olarak anılmıştır.[2] Mithat Alam Film Merkezi'nin kurulmasına öncülük etmiştir.[3][4][5][6]
Hayatı
değiştirBaşak, 1955'te Arnavutköy Amerikan Kız Kolejinden mezun oldu. 1956'da lisans diplomasını Amerika'daki kız koleji Mount Holyoke Kolejinden İngiliz Edebiyatı alanında aldı. Yüksek lisans eğitimini 1958 yılında Illinois Üniversitesinde eğitimini konuşma ve drama alanında tamamladı.[2][3] 1963'te İngiliz Edebiyatı doktorası yapmak üzere Minnesota Üniversitesine gitti. Tez konusu olarak Türk Tiyatrosu ve Muhsin Ertuğrul'u seçti. 1965-67 yıllarında araştırma yapmak üzere Türkiye'ye döndü ve bu süre içerisinde Robert Kolej'de çalıştı. 1968'de Minnesota'ya dönüp doktora derecesini aldı.[3]
İzzeddin Çalışlar tarafından yazılan Oya Başak: Kahkahanın Derinliği adlı kitap, sanat ve edebiyat etkinlikleri ağırlıklı olmak üzere Başak'ın hayatını konu etmektedir.[7][8]
Akademik kariyer
değiştirBaşak, Boğaziçi Üniversitesi'nin Robert Kolej'den dönüştürülerek yeniden yapılandırıldığı 1971 yılında üniversiteye öğretim üyesi olarak katıldı ve kurucu akademisyen kadrosunda yer aldı.[2] Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü'nde 22 yıl boyunca bölüm başkanlığı yaptı.[9] Aktif görevinden emekli olduktan sonra Emeritus Profesör unvanıyla Boğaziçi öğrencilerine ders vermeyi sürdürdü.[2]
Tiyatro ve edebiyat alanlarında, özellikle Shakespeare üzerine araştırmalar yürüttü. Akademik çalışmalarının yanı sıra Bedia Muvahhit Tiyatro Ödülleri gibi sanat etkinliklerinin jürilerinde yer aldı.[10]
Boğaziçi direnişi ve kampüse giriş yasağı
değiştir2021 Boğaziçi Üniversitesi protestoları sürecinde üniversiteye kayyum rektör atanmasına karşı çıkan Başak, rektörün sırtına dönme eylemine katılarak basın açıklaması okudu. Okuduğu açıklamada, "Kurumumuzu üstün kılan en önemli özelliklerinden biri demokratik, kurullarının kararlarına saygılı ve bölümlerinin akademik alanda özerkliğini benimsemiş olmasıdır. Bu sağlam kurum kültürümüzle çelişen her bir karar ve uygulama karşısında endişelerimiz katlanarak artmaktadır" dedi.[9]
Başak, üniversite yönetiminin kampüse girişini yasakladığı ve aralarında dilbilimci Sumru Özsoy'un da bulunduğu on akademisyen arasında yer aldı. Bu yasak, kamuoyunda ve Boğaziçi mezunları arasında geniş yankı uyandırdı.[11][12]
Ölümü
değiştirBel kemiği kanseri nedeniyle son dönemde ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Başak, son iki yılında görme yetisini büyük ölçüde yitirdi. 25 Mayıs 2025'te 88 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 27 Mayıs 2025'te Bebek Camii'nden kaldırıldı.[2][13]
Vefatının ardından Cumhuriyet, Hürriyet, Diken, Medyascope, T24, NTV ve Bianet gibi çok sayıda yayın organı anma haberleri yayımladı.[11][14][15][16][17][18] Boğaziçi Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. Üstün Ergüder, Başak'ı "Boğaziçi camiasının direklerinden biri" olarak nitelendirdi.[2] T24'te yayımlanan köşe yazısında Ayşe Naz Bulamur, Başak'ın sanata ve hayata olan bağlılığını aktardı.[19] Cumhuriyet yazarı Evin İlyasoğlu, Başak'a açık mektup kaleme aldı.[20]
Ayrıca bakınız
değiştir- 2021 Boğaziçi Üniversitesi protestoları
- A. Sumru Özsoy
- Boğaziçi Üniversitesi
- Mithat Alam Film Merkezi
- Robert Kolej
Kaynakça
değiştir- ^ "BÜLENT CANKURT - 88 yaşında yasak aşk yaşamaya başladı!". Sabah. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ a b c d e f "Emeritus Profesör Oya Başak... Boğaziçi'nin efsane hocası veda etti". Hürriyet. 26 Mayıs 2025. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
- ^ a b c Çalışlar, İzzeddin (2017). Oya Başak: kahkahanın derinliği. 2. basım. Etiler, İstanbul: Remzi Kitabevi. ISBN 978-975-14-1794-7.
- ^ Merkezi, Haber (26 Mayıs 2025). "Oya Başak Kimdir? Nereli, Yaşı, Evli mi, Mesleği, Branşı, Görevi ve Biyografisi". Çorum Haber, Çorum FK, Çorum Son Dakika | Yayla Haber. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ "MAFM, Oya Başak Anması". www.instagram.com. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ Oksijen, Gazete (10 Ağustos 2021). "Eğitimin önemi". https://gazeteoksijen.com/yazarlar/cem-say/egitimin-onemi-49364. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
|çalışma=dış bağlantı (yardım) - ^ Gazetesi, Dünya (15 Eylül 2017). "Kahkahanın da derinliği vardır!". Dünya Gazetesi. Erişim tarihi: 22 Mart 2026.
- ^ "Boğaziçi Üniversitesi'nde Kitap söyleşileri başlıyor". Milliyet. 20 Ekim 2017. Erişim tarihi: 22 Mart 2026.
- ^ a b "Boğaziçi Üniversitesi'nin duayen hocası Oya Başak hayatını kaybetti". Medyascope. 26 Mayıs 2025. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
- ^ "Bedia Muvahhit Tiyatro Ödülleri sahiplerini buldu". BizimİzmirNet. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
- ^ a b Tekin, Cihan (25 Mayıs 2025). "Akademisyen Oya Başak hayatını kaybetti: 'Boğaziçi direnişinin hep yanında oldu' - Diken". Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ "Boğaziçi Üniversitesi'ne girişi engellenen emekli akademisyenlerden toplu dava". Diken. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
- ^ Gazetesi, Yeniçağ (25 Mayıs 2025). "Ünlü profesör hayatını kaybetti!". Yeniçağ Gazetesi. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ Merkezi, Haber. "Prof. Dr. Oya Başak hayatını kaybetti (Oya Başak kimdir?) | NTV Haber". NTV.com.tr. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ Merkezi, Haber (5 Haziran 2025). "Emeritus Prof. Dr. Oya Başak, Boğaziçi'nde anıldı". Cumhuriyet. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ "Prof. Dr. Oya Başak hayatını kaybetti". bianet.org. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ Bulamur, Ayşe Naz (1 Haziran 2025). "Ayşe Naz Bulamur | Prof. Dr. Oya Başak'tan miras kalan hayat ve sanat aşkı". T24. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ "Boğaziçi Üniversitesi'nin efsane hocası Emeritus Prof. Dr. Oya Başak son yolculuğuna uğurlandı". ankahaber.net. Erişim tarihi: 21 Mart 2026.
- ^ "Prof. Dr. Oya Başak'tan miras kalan hayat ve sanat aşkı". T24. 2025. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.
- ^ "Oya Başak'a mektup". Cumhuriyet. 2025. Erişim tarihi: 19 Mart 2026.