Opioid doz aşımı
| Opioid doz aşımı | |
|---|---|
| Diğer adlar | Narkotik doz aşımı, opioid zehirlenmesi |
 | |
| British Columbia, Canada'da dağıtılan bir nalokson kiti | |
| Uzmanlık | Acil tıp |
| Belirtiler | yetersiz nefes alma, göz bebeği küçülmesi, bilinç kaybı[1] |
| Komplikasyon | Rabdomiyoliz, akciğer ödemi, kompartman sendromu, kalıcı beyin hasarı[2][3] |
| Nedenleri | Opioidler (morfin, eroin, fentanil, tramadol, metadon)[1][4] |
| Risk faktörü | Opioid bağımlılığı, yüksek dozda opioid kullanımı, damar yoluyla opioid kullanımı, alkol, benzodiazepinler, veya kokain ile birlikte kullanım.[1][5] |
| Tanı | Belirtilere bağlıdır[3] |
| Ayırıcı tanı | Düşük kan şekeri, alkol zehirlenmesi, kafa travması, inme[6] |
| Korunma | Naloksona daha yaygın ulaşım, opioid bağımlılığı tedavisi[1] |
| Tedavi | Kişinin solunumunu desteklemek, nalokson[7] |
| Ölüm | 122.100 (2015)[8] |
Opioid doz aşımı, aşırı miktarda opioid kaynaklı toksisitedir.[3] Opioid örnekleri arasında morfin, eroin, fentanil, tramadol ve metadon bulunmaktadır. Belirtileri, yetersiz nefes alma, küçük göz bebekleri ve bilinç kaybını içermektedir.[1] Belirtilerin başlangıcı kısmen opioidlerin alındığı yola bağlıdır. En başta hayatta kalanlar arasındaki komplikasyonlar rabdomiyoliz, akciğer ödemi, kompartman sendromu ve kalıcı beyin hasarını içerebilir.[3]
Opioid doz aşımı risk faktörleri arasında opioid bağımlılığı, enjeksiyon yoluyla opioid kullanımı, yüksek dozda opioid kullanımı, mental bozukluklar ve opioidlerin alkol, benzodiazepinler veya kokainle birlikte kullanımı yer almaktadır.[1][9] Aşırı doz riski özellikle detoksifikasyon sonrası yüksektir.[1] Reçeteli opioidlere bağımlılık, bu ilaçların kronik ağrı tedavisinde kullanılmasından kaynaklanabilir. Opioid doz aşımı tanısı, semptomlar ve muayeneye dayanmaktadır.[3]
İlk tedavi, kişinin nefes almasını desteklemeyi ve oksijen sağlamayı içerir.[7] Opioid etkilerini tersine çevirmek için nefes alamayan kişilere ardından Nalokson önerilir.[3][7] Nalokson'un burundan verilmesi veya kas içine enjekte edilmesi eşit derecede etkili görünmektedir.[10] Geri dönüşün ardından hastaneye gitmeyi reddedenlerin kısa vadede kötü bir etkiyle karşılaşma risklerinin düşük olduğu görülmektedir.[10] Doz aşımından kaynaklanan ölümleri önleme çabaları arasında Nalokson'a erişimi kolaylaştırma ve opioid bağımlılığı tedavisi de yer almaktadır.
Opioid kullanım bozuklukları 2015'te dünya genelinde 122.000 ölüme yol açarak 1990'daki 18.000 ölüme göre arttı.[8][11] Amerika Birleşik Devletleri'nde 2017 yılında 49.000'den fazla ölüm opioid kaynaklıydı. Bunlardan yaklaşık 20.000'i reçeteli opioidler ve 16.000'i eroin içeriyordu. Opioid ölümleri 2017'de Amerika Birleşik Devletleri'ndeki uyuşturucu doz aşımıyla ilgili tüm ölümlerin %65'inden fazlasını temsil etti. Opioid salgınının kısmen 1990'larda ilaç endüstrisinin reçeteli opioidlerin güvenli olduğuna dair verdiği güvencelerden kaynaklandığına inanılmaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g "Information sheet on opioid overdose". WHO. November 2014. 1 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2018.
- ^ "Heroin". National Institute on Drug Abuse. July 2017. 19 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2017. 19 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b c d e f "Management of opioid analgesic overdose". The New England Journal of Medicine. 367 (2): 146-55. July 2012. doi:10.1056/NEJMra1202561. PMC 3739053
. PMID 22784117.
- ^ "Opioid Overdose Crisis". National Institute on Drug Abuse. 1 Haziran 2017. 9 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2017. 9 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Overdose Death Rates 28 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. By National Institute on Drug Abuse (NIDA).
- ^ Adams, James G. (2008). Emergency Medicine: Expert Consult -- Online. Elsevier Health Sciences. s. PT4876. ISBN 978-1437721294. 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2017. 13 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ a b c "Part 12: Pediatric Advanced Life Support: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care". Circulation. 132 (18 Suppl 2): S526–42. November 2015. doi:10.1161/cir.0000000000000266. PMC 6191296 . PMID 26473000.
- ^ a b GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459-1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903 . PMID 27733281.
- ^ "Understanding Risk Factors for Opioid Overdose in Clinical Populations to Inform Treatment and Policy". Journal of Addiction Medicine. 10 (6): 369-381. 2016. doi:10.1097/ADM.0000000000000245. PMID 27525471.
- ^ a b "Management of Suspected Opioid Overdose With Naloxone in Out-of-Hospital Settings: A Systematic Review". Annals of Internal Medicine. 167 (12): 867-875. December 2017. doi:10.7326/M17-2224. PMID 29181532.
- ^ GBD 2013 Mortality and Causes of Death Collaborators (January 2015). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117-71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604 . PMID 25530442.
