Okçuçay
| Okçuçay | |
|---|---|
| Genel bilgiler | |
| Kaynak | Kapıcı Dağı (Kaputjugh Dağı) |
| Ağız | Araz Nehri |
| Uzunluk | 82 km |
Okçuçay, Araz Nehri'nin sol kollarından biri olan ve Azerbaycan ile Ermenistan topraklarından geçen bir akarsudur. Çay, Güney Kafkasya'nın önemli su kaynaklarından biri olup özellikle bölgesel ekoloji ve tarım açısından önem taşır.[1]
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Okçuçay'ın kaynağı, Zengezur Sıradağları'nda yer alan Kapıcı Dağı çevresindedir. Akarsu, dağlık alanlardan doğarak vadiler boyunca ilerler ve sonunda Araz Nehri'ne karışır. Çayın toplam uzunluğu yaklaşık 85 kilometre, havza alanı ise yaklaşık 1.140 km²'dir.
Hidroloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Okçuçay'ın su rejimi büyük ölçüde kar erimeleri, yeraltı suları ve yağışlara bağlıdır. Yıl içerisindeki en yüksek debi genellikle ilkbahar ve yaz aylarında görülür. Kış aylarında ise akış miktarı belirgin şekilde azalır.[2]
Kullanım
[değiştir | kaynağı değiştir]Çay suları, geçtiği bölgelerde özellikle tarımsal sulama amacıyla kullanılmaktadır. Okçuçay, çevresindeki yerleşimlerin tarımsal faaliyetleri için tarihsel olarak önemli bir su kaynağı olmuştur.
Çevresel durum
[değiştir | kaynağı değiştir]Okçuçay, özellikle yukarı havza kesimlerinde endüstriyel ve madencilik faaliyetleri nedeniyle çevresel baskı altındadır. Bazı bölümlerde ağır metal kirliliği ve evsel atıkların suya karışması nedeniyle su kalitesinin düştüğü belirtilmektedir. Bu durum, hem akarsu ekosistemi hem de aşağı havzadaki tarım alanları açısından risk oluşturmaktadır.[3]
Önemi
[değiştir | kaynağı değiştir]Okçuçay, Araz Nehri havzasının önemli yan kollarından biri olarak Güney Kafkasya'daki hidrolojik denge, biyoçeşitlilik ve sosyo-ekonomik faaliyetler açısından stratejik bir konuma sahiptir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Oxçuçay – Virtual Qərbi Azərbaycan". qerbiazerbaycan.com (Azerice). Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.
- ^ "Official: Okhchuchay River close to ecological disaster". Azernews.Az (İngilizce). 13 Aralık 2022. Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.
- ^ Merkezi, Haber (15 Eylül 2021). "Ermenistan tarafından Okçuçay Nehrinin Kirlenmesi". Yeşil Iğdır Gazetesi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.