Noravank Manastırı
 Noravank Manastırı | |
 | |
| Temel bilgiler | |
|---|---|
| Konum | Amaghu Nehri, Vayots Dzor Ermenistan |
| Koordinatlar | 39°41′06″K 45°13′58″D / 39.68500°K 45.23278°D |
| İnanç | Ermeni Apostolik Kilisesi |
| Mimari | |
| Mimar(lar) | Momik |
| Mimari biçim | Ermeni mimarisi |
| Tamamlanma | 13. yüzyıl |
Noravank Manastırı (Ermenice: Նորավանք, Noravank), 13. yüzyılda Ermenistan'ın Vayots Dzor bölgesinde, Amaghu Nehri vadisinde kayalık bir plato üzerinde inşa edilmiş Ermeni Apostolik manastır kompleksidir.[1] Kompleks, Orta Çağ Ermeni mimarisinin en seçkin örneklerinden biri kabul edilir ve 13. yüzyılda mimar Momik tarafından tasarlanmıştır.[2]
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Manastırın ana yapısı olan Surp Astvatsatsin (Kutsal Meryem Ana) Kilisesi, 1339 yılında inşa edilmiştir.[3] Noravank, 13. ve 14. yüzyıllarda Orbelian Prensliği'nin dini ve kültürel merkezi olarak hizmet vermiştir.[4] Bölge, Moğol istilaları döneminde kısmen tahrip olsa da, 17. yüzyılda kısmi restorasyon geçirmiştir.
Manastır, Tatev Manastırı ile yakın entelektüel ilişkilere sahip olmuş, Ermeni minyatür sanatının gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.[5]
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Noravank kompleksi üç ana kiliseden oluşur: Surp Astvatsatsin, Surp Karapet (Aziz Vaftizci Yahya) ve küçük şapel Surp Grigor.[6] Surp Astvatsatsin, iki katlı yapısıyla Ermeni mimarisinde nadir bir örnektir ve dar taş merdivenlerle üst kata çıkılır. Kırmızımsı taş malzeme kullanımı ve süslemelerdeki yüksek kabartmalar, Ermeni taş oymacılığının en özgün örneklerini sergiler. Yapının mimarı olan Momik’in hem tasarım hem de süsleme işlerinde bizzat çalıştığı bilinmektedir.
Günümüz
[değiştir | kaynağı değiştir]Günümüzde Noravank Manastırı, Ermenistan'ın en çok ziyaret edilen kültürel miras alanlarından biridir. 1996 yılında başlatılan restorasyon çalışmaları Ermenistan Kültür Bakanlığı tarafından yürütülmüş, UNESCO'nun 1995 tarihli Geçici Dünya Mirası Listesi'ne dâhil edilmiştir.[6] Manastır, hem dini hac merkezi hem de turistik cazibe noktası olarak önemini korumaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Noravank Monastery". Encyclopaedia Britannica. Erişim tarihi: 1 Kasım 2025.
- ^ Thierry, Jean-Michel. Les arts arméniens. Paris: Mazenod, 1987, s. 224–226.
- ^ "Noravank Monastery". Armenia Travel. Erişim tarihi: 1 Kasım 2025.
- ^ Der Nersessian, Sirarp. The Armenians. London: Thames and Hudson, 1969, s. 203.
- ^ Redgate, Anne Elizabeth. The Armenians. Blackwell Publishers, 2000, s. 160.
- ^ a b "Noravank Monastery Complex". UNESCO. Erişim tarihi: 1 Kasım 2025.
 | Dinî yapılar ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |