Necdet Üruğ

Necdet Üruğ; TOP.1941-30
Doğum	19 Şubat 1921; Üsküdar, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm	18 Nisan 2021 (100 yaşında); İstanbul, Türkiye
Bağlılığı	Türkiye
Branşı	Türk Kara Kuvvetleri
Hizmet yılları	1941-1987
Rütbesi	Orgeneral
Komutası	Genelkurmay Strateji Plan Dairesi Başkanı, Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümeni, Genelkurmay Eğitim Daire Başkanı, Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanı, 15. Kolordu, 1. Ordu, Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri, Türk Kara Kuvvetleri
Ailesi
Eşi	Fatma Nejla Üruğ
Çocukları	2

Mustafa Necdet Üruğ (19 Şubat 1921 – 18 Nisan 2021) Türk asker. Türk Silahlı Kuvvetlerinin 19. Genelkurmay Başkanı.

Askerî kariyeri

1939 yılında Bursa Işıklar Askeri Lisesinden, 1941 yılında Topçu Asteğmen rütbesi ile Harp Okulundan mezun oldu. 1942 yılında Topçu Sınıf Okulunu bitirdi. Muhtelif Birliklerde Batarya Takım Komutanlığı yaptıktan sonra 1948 yılında girdiği Harp Akademisi'ni 1950 yılında bitirerek Kurmay oldu. 1966 yılına kadar çeşitli karargâh ve birliklerde görev yaptı. Aynı yıl tuğgeneral, 1969 yılında tümgeneral, 1973 yılında korgeneral ve 1977 yılında ise orgeneral rütbesine terfi etti. Tuğgeneral rütbesi ile Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreter Yardımcılığı ve Genelkurmay Strateji Plan Dairesi Başkanlığı, Tümgeneral rütbesi ile Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığı, NMR Başkanlığı ve Genelkurmay Eğitim Daire Başkanlığı, Korgeneral rütbesi ile Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanlığı, 15. Kolordu Komutanlığı ve 1. Ordu Komutan Vekilliği görevlerinde bulundu. Orgeneral rütbesinde Yüksek Askerî Şûra üyeliği yaptı. Politika gazetesi, 18 Şubat 1980 tarihinde 1. Ordu ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanı Necdet Üruğ emriyle 1402 sayılı yasanın C-maddesi C-bendi gereğince kapatılarak yayın yaşamı sonlandırıldı. 1. Ordu Komutanı iken, 27 Ağustos 1981 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcılığına atandı. Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı uhdesinde olmak üzere 27 Ağustos 1981 - 15 Kasım 1982 tarihleri arasında Devlet Başkanlığı ve Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreterliği, 15 Kasım 1982 - 1 Temmuz 1983 tarihleri arasında ise Cumhurbaşkanlığı ve Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreterliği görevini de yürüttü.

Genelkurmay Başkanlığı dönemi

12 Eylül Darbesi sonrası yapılan Yüksek Askerî Şûra sonrası 1 Temmuz 1983 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanlığına, 6 Aralık 1983 tarihinde de Genelkurmay Başkanlığına atandı. 2 Temmuz 1987 tarihinde kendi isteğiyle emekli oldu.^[1] Yerine Orgeneral Necdet Öztorun'un geçmesini istiyordu, dönemin başbakanı Turgut Özal'a kamuoyunda tartışmalara neden olan "emri vaki" mesajı da iletilmişti, ancak Turgut Özal Cumhurbaşkanı Kenan Evren'le anlaşarak buna izin vermedi.^[2] Yaşanılanlar kamuoyunda "Necdetler Operasyonu" olarak adlandırıldı.

Özel hayatı

15. TSK Genelkurmay Başkanı ve 1973 yılında 6. Cumhurbaşkanlığı'na aday olan Faruk Gürler'in yeğenidir.

Ölümü

Necdet Üruğ 23 Mart 2021'de COVID-19 nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Yoğun bakım ünitesinde bir süre gözlem altında tutulan Üruğ, tedavisinin tamamlanmasından bir süre sonra çoklu organ yetmezliği nedeniyle 18 Nisan 2021'de İstanbul'da 100 yaşında öldü.^[3] 20 Nisan 2021'de Üsküdar Büyük Selimiye Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından Ortaköy Mezarlığına defnedildi.^[4]

Kaynakça

^ "MUSTAFA NECDET ÜRUĞ". 11 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022.
^ "2 Necdet ve Özal". Takvim. 23 Aralık 2010. 24 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2016.
^ "Necdet Üruğ 100 yaşında hayatını kaybetti". Sözcü. 18 Nisan 2021. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021.
^ "Eski Genelkurmay Başkanı Mustafa Necdet Üruğ, son yolculuğuna uğurlandı". Milliyet. 20 Nisan 2021. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021.

Askerî görevi
Önce gelen: Nurettin Ersin	TSK Genelkurmay Başkanı 6 Aralık 1983 - 2 Temmuz 1987	Sonra gelen: Necip Torumtay
Önce gelen: Nurettin Ersin	Türk Kara Kuvvetleri Komutanı 1 Temmuz 1983 - 6 Aralık 1983	Sonra gelen: Haydar Saltık
Önce gelen: Haydar Saltık	Millî Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri 27 Ağustos 1981 - 1 Temmuz 1983	Sonra gelen: Necip Torumtay
Önce gelen: Nurettin Ersin	1. Ordu Komutanı 15 Mart 1978 - 25 Ağustos 1981	Sonra gelen: Haydar Saltık

[1] "MUSTAFA NECDET ÜRUĞ". 11 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2022.

[2] "2 Necdet ve Özal". Takvim. 23 Aralık 2010. 24 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2016.

[Sözcü-3] "Necdet Üruğ 100 yaşında hayatını kaybetti". Sözcü. 18 Nisan 2021. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2021.

[Milliyet-4] "Eski Genelkurmay Başkanı Mustafa Necdet Üruğ, son yolculuğuna uğurlandı". Milliyet. 20 Nisan 2021. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2021.

[1]

[2]

[3]

[4]