Növres İman
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Aralık 2022) |
| Növres İman | |
|---|---|
| Doğum | İman Meşedi Salahoğlu 1903 Ağkilse |
| Ölüm | 1932 |
| Takma ad | Növres |
| Meslek | Halk ozanı |
| Milliyet | Azeri |
Növres İman Meşedi Salahoğlu ya da kısa adıyla Növres İman (1903-1932) Azeri âşıktır.[1]
1903'te Azerbaycan'a bağlı Göyçe ilçesinin Ağkilse köyünde doğdu. Âşık Elesger'in kardeşi Meşedi Salah'ın ikinci evliliğinden olan oğludur. Kurban adında bir ağabeyi vardır. Ağabeyi ile meclislere iştirak etmekteydi, Musa adında âşıklık yapan bir kardeşi de vardı. Nerimanlı köyünde bulunan molla mektebinde eğitim aldı. Devrinde çokça okunan; dini, edebi ve tarihi konuları ele alan kitapları okuyarak kendini geliştirdi. Daha sonra Növres köyünde yaşayan bir kızla nişanlandı. Ağabeyi Kurban genç yaşta hayatını kaybedince uzaktan akrabası da olan Gülsine ile zorla evlendirildi. Bu evlilikten bir çocuğu oldu.[2][3]
Sovyetler döneminde Kelbecer'in Seyidler köyünde kâtiplik görevi yaptı. Dini konularda eğitim gören Növres İman; Sovyetler Birliğinde Kuran'a zarar verilmesi, camilerin kapatılması ve din adamlarına kovuşturma yapılması sebebiyle Sovyetler Birliği yöneticilerine kin duymaya başladı ve görevinden istifa etti. Döneminde yöneticileri öven şiirler yazmaması ve bu tepkisi araştırmacılar tarafından Sovyetler yönetimine boyun eğmeyen aşıklar arasında sayılmasına sebep olmuştur.[4]
Şiire olan ilgisi genç yaşlarda başlayan Növres, âşıklık yapmaya 1925 senesinde başlamıştır. Sovyetler Birliği meclislerde dini konularla alakalı şiirlerin okunmasına yasak getirmiştir. Bu durum Növres'i kızdırmış, ardından sazını kırarak bütün şiirlerini yakmasına neden olmuştur. Bu olumsuz psikolojik durumun etkisiyle 1932 ya da 1933 yılında ortadan kaybolduğu düşünülmektedir. Bu tarihten sonra onun hakkında bir bilgi elde edilememiş olmakla birlikte Güney Azerbaycan'ın Meşhed şehrine ya da Türkiye'ye gittiği olasılığı dile getirilmektedir. 1970'li yıllarda da öldüğü tahmin edilmektedir. Mezarının nerede olduğu hakkında ise bilgi yoktur.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Sözlüğü, Türk Edebiyatı İsimler. "NÖVRES İMAN, Növres İman Meşedi Salahoğlu". teis.yesevi.edu.tr. 18 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2025.
- ^ Kazımoğlu, Muxtar, Səbinə İsayeva (2016). Gədəbəy Folklor Örnəkləri-I. Bakü: Elm və Təhsil.
- ^ Vahid, Təranə (2011). “Növrəs İmanın Sirli Dünyası”. Mədəniyyət Qəzeti. 16.09.2011.
- ^ Allahmanlı, Mahmud, Rza Xəlilov (2013). Ozan-Aşıq Yaradıcılığının İnkişaf Yolları. Bakü: Prezident Kitabxanası.
- ^ Namazov, Qara (2004). Aşıqlar-I. Bakü: Səda Neşriyyatı.