Muhlis Akarsu (albüm, 1977)
| Muhlis Akarsu | ||||
|---|---|---|---|---|
| Muhlis Akarsu stüdyo albümü | ||||
| Yayımlanma | 5 Kasım 1977 | |||
| Kaydedilme | Ağustos - Eylül 1977 | |||
| Tarz | Türk halk müziği | |||
| Süre | 48:42 | |||
| Dil | Türkçe | |||
| Şirket | Türküola | |||
| Yapımcı | Yılmaz Asöcal | |||
| Muhlis Akarsu kronolojisi | ||||
| ||||
Muhlis Akarsu, Türk halk müziği sanatçısı Muhlis Akarsu'nun 5 Kasım 1977 tarihinde çıkardığı ilk albümüdür. Albüm Türküola müzik etiketiyle yayımlanmıştır.
Muhlis Akarsu, 1960'lı yılların sonundan itibaren birçok 45'lik yayımladı. 1970'li yılların başında ise bu 45'lik plaklarda yer alan parçaların yer aldığı parçalardan oluşan derleme albümlerde yayımlandı. Bu albümler o dönemde sadece MC olarak yayımlandı. 1970'li yıllarda eserleri Selda Bağcan, Cem Karaca, Barış Manço, Nilüfer, Edip Akbayram ve Gülden Karaböcek gibi birçok farklı tarzda müzik yapan sanatçı tarafından yeniden yorumlandı. 1970'li yıllarda eserleriyle birlikte geniş kitleler tarafından tanınmaya başlayan Akarsu, 1977 yılının yazında ilk albümünün kayıtlarına başladı. İstanbul ve Münih'de kaydedilen albümde on iki parça yer aldı. Albümde önceki teklilerinde yer alan parçalarda yer verildi.
Albüm, 12 Eylül 1980 Darbesi öncesi son birkaç yılda üretilen politik içerikli halk müziği eserlerinden olması yönüyle de tarihsel bir öneme sahiptir. Özellikle Alevi-Bektaşi ozan geleneğinin izlerini taşır; Akarsu, eserlerini icra ederken bağlı olduğu geleneğin formlarını korumuş, "Kula Kulluk Yakışır Mı" ve "Dertliden Dert Sorulur Mu" adlı parçalar albümün ön plana çıkan eserleri oldu. Albümde yer alan tüm parçaların söz ve müziği Muhlis Akarsu'ya aittir.
Arka plan ve gelişim
[değiştir | kaynağı değiştir]Muhlis Akarsu'nun bu lp albümü, temelde Türk halk müziği tarzındadır. Özellikle Alevi-Bektaşi ozan geleneğinin izlerini taşır; Akarsu, eserlerini icra ederken bağlı olduğu geleneğin formlarını korumuştur.[1] Albümün genel atmosferi içten ve samimi bir halk müziği havasındadır. Parçalar arasında hem hüzünlü, melankolik havaya sahip ağıt tarzı türküler, hem de daha canlı ritimli deyişler bulunmaktadır. Müzikal olarak, Akarsu'nun güçlü ve yanık vokali ön plandadır; bağlama ise hem melodi hem ritim görevini üstlenerek sanatçının sesine eşlik eder. Albüm boyunca geleneksel makam ve usullere sadık kalınmış, herhangi bir popüler müzik unsuru eklenmemiştir. Bu yönüyle eserler, dinleyiciye otantik bir Anadolu folk deneyimi sunar. Akarsu'nun müziğinde, toplumsal olaylara karşı Pir Sultan Abdal'ın isyankar ruhu ile insan ve doğa sevgisi açısından Karacaoğlan'ın lirizmi iç içe geçer.[2][3] "Ben Milletim İçin Yaşayacağım" parçasında toplumcu bir mesaj vurgulanırken, "Yırtık Çarık" ve "Yokluk" gibi eserlerde fakirlik teması ve insanın çilesi liriktir. Albümün tamamına yayılmış olan bu duygu atmosferi, dinleyiciyi kimi zaman derin bir düşünceye sevk ederken kimi zaman da harekete geçmeye, bilinçlenmeye teşvik eder. Ayrıca albümde semah geleneğinin izleri de hissedilir. "İzin İze Benzemiyor" gibi eserler, Alevi-Bektaşi kültüründeki semah müziklerinin tınılarını yansıtır; ritmik yapıları ve söz içerikleriyle dinleyeni adeta bir cem havasına sokar.
Genel olarak dinsel tasavvufi temalar ile toplumsal eleştiri temaları bir arada bulunur. Bu nedenle albüm, bir yandan manevi bir derinlik sunarken diğer yandan 1970'lerin toplumsal gerçekliğine göndermeler yapar. 1977 yılı, Türkiye'de politik ve toplumsal çalkantıların yaşandığı bir dönemdir.[4] Muhlis Akarsu'nun bu albümü, tam da bu zemin üzerinde, halkın duygu ve düşüncelerine tercüman olan bir çalışma olarak ortaya çıkmıştır. 1970'li yıllar boyunca Anadolu rock akımı yükselişteydi ve pek çok rock sanatçısı halk türkülerini repertuvarına katıyordu. Akarsu'nun önceki eserlerinden "Karnı Büyük Koca Dünya" gibi türküler, o dönemde Cem Karaca gibi rock müzisyenleri tarafından da yorumlanmıştır. Bu albümdeki eserler de benzer şekilde Anadolu pop/rock çevrelerinde ilgi görmüş, bazı melodiler farklı aranjmanlarla geniş kitlelere ulaşmıştır. Dönemin müzik sahnesinde, bir yanda arabesk ve popüler fantezi müzik yükselirken diğer yanda halk müziği ve protest müzik güçlü bir damar oluşturuyordu. Akarsu'nun 1977 albümü, bu ikinci damarın önemli bir temsilcisi olarak değerlendirilebilir.
Albümün tarihsel bağlamda bir diğer önemi, Alevi kültürünün müzikal mirasını geniş kitlelere taşımasıdır. 1970'lere dek daha çok dar bir çevrede bilinen Alevi deyiş ve semahlar, Akarsu gibi ozanların plak ve konser çalışmaları sayesinde Türkiye genelinde ve Avrupa'daki gurbetçi topluluklar arasında yaygınlaşmıştır.[5] Bu albüm, özellikle Avrupa'daki Türk işçi diaspora için de anlam taşır; çünkü Türküola firması aracılığıyla Almanya başta olmak üzere çeşitli ülkelerde yaşayan Türklere ulaştırılmış, memleket hasreti çeken kesimlere kendi kültürlerinin ezgilerini sunmuştur. Bu sayede Akarsu, dönemin toplumsal dayanışma ve kimlik mücadelesine de müziğiyle katkı sağlamıştır.[6]
Kayıt süreci
[değiştir | kaynağı değiştir]Muhlis Akarsu albümü, dönemin şartlarına uygun şekilde analog tekniklerle İstanbul'da bir stüdyoda kaydedilmiştir. Albümün yapımcısı Türküola Müzik şirketidir ve plak, Türküola'nın Türkiye ve Almanya basımlarıyla yayınlanmıştır.[7] Kayıt esnasında ve düzenlemelerde albüme bağlama enstrümanı hakimdir. Muhlis Akarsu, eserlerini kendi sazıyla ve sesiyle icra etmiştir. Enstrümantasyon büyük ölçüde akustik bağlamalar ve vurucu ritimleri için tef gibi hafif vurmalılardan oluşur. Albümde birden çok bağlama partisyonu duyulmakta; sanatçıya bazı eserlerde eşlik eden yardımcı sazlar kullanılmaktadır. Bununla birlikte, aranjmanlar genel olarak minimal ve halk müziği geleneğine uygun bir sadeliktedir – elektronik enstrüman ya da batı müziği ögelerine yer verilmemiştir.[8]
Eşlik eden müzisyenler hakkında plak üzerinde sınırlı bilgi bulunsa da, dönemin yaygın pratiği olarak stüdyo kayıtlarında bağlama ustaları veya ritim saz sanatçıları Akarsu'ya destek vermiş olabilir. Türküola plaklarının çoğunda Münih ve İstanbul bağlantılı stüdyolar kullanıldığı bilinmektedir. Bu bağlamda, albümün hem Türkiye'de hem de Avrupa'daki dinleyiciler için yüksek kalitede hazırlanmasına özen gösterilmiştir.
Şarkı listesi
[değiştir | kaynağı değiştir]| No. | Başlık | Şarkı yazar(lar)ı | Müzik | Süre |
|---|---|---|---|---|
| 1. | "Sorsunlar Beni" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 4:08 |
| 2. | "Yırtık Çarık" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 3:51 |
| 3. | "Yokluk" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 4:43 |
| 4. | "Şaban Emmi" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 4:37 |
| 5. | "Olmuyor" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 6:36 |
| 6. | "Zamanı Geldi" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 3:09 |
| 7. | "Kula Kulluk Yakışır Mı" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 5:11 |
| 8. | "Etme Utan" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 2:42 |
| 9. | "İzin İze Benzemiyor" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 3:35 |
| 10. | "Bizim Köy" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 4:13 |
| 11. | "Dertliden Dert Sorulur Mu" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 5:06 |
| 12. | "Ben Milletim İçin Yaşayacağım" | Muhlis Akarsu | Muhlis Akarsu | 2:51 |
Yayımlanma tarihleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| Ülke | Tarih | Format | Şirket |
|---|---|---|---|
| Türkiye[9] | 5 Kasım 1977 | LP | Türküola Müzik |
| Almanya | 9 Aralık 1977 |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "farklılık içinde birlik: alevi-bektaşi kültürü". dergipark.org.tr. Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025.
- ^ "Pîr Sultan Abdal". teis.yesevi.edu.tr. 5 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2025.
- ^ "Karacaoğlan Kimdir?". Sabah. 15 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2025.
- ^ "1970'li Yıllar Türkiyesi'nde Kültürel Ortam ve Toplumsal Yaşam". stratejikortak.com. 9 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2025.
- ^ "Türk Halk Müziği nedir?". musiconline.co. 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2025.
- ^ "Gurbet soslu müzikli tarih: Almanya'da Türk Müziği". dergy.com. 26 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2025.
- ^ "Hey olayların içinde". Haber. Milliyet. 27 Mart 1978 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2025.
- ^ Muhlis Akarsu (albüm kitapçığı). Muhlis Akarsu. Türküola Müzik. 1977. 309.
- ^ "Muhlis Akarsu, LP". Discogs. 28 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2025.