Maldivler

Maldivler Cumhuriyeti ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ (Maldivce) (Dhivehi Raajjeyge Jumhooriyyaa)
Bayrak Arma
Millî marş Gaumee Salaam "Ulusal Birlik İçinde Milletimizi Selamlıyoruz"
Başkent ve en büyük şehir	Malé 4°10′K 73°30′D
Resmî dil(ler)	Maldivce, İngilizce
Hükûmet	Üniter cumhurbaşkanlığı sistemli anayasal cumhuriyet
• Başkan Muhammed Muizzu • Meclis Başkanı Hüseyin Muhammed Latif • Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmed Mutasım Adnan
Tarihçe
• Birleşik Krallık'tan bağımsızlık 26 Temmuz 1965
Nüfus
• 2024 tahminî	601,269
• 2022 sayımı	515,132 (167.)
• Yoğunluk	1,728.63/km2 (7.)
GSYİH (SAGP)	2024 tahminî
• Toplam	$13.867 milyar (157.)
• Kişi başına	$34,322 (54.)
GSYİH (nominal)	2024 tahminî
• Toplam	$6.984 milyar (161.)
• Kişi başına	$17,287 (58.)
Gini (2024)	▼ 31.3 orta
İGE (2023)	0.766 yüksek · 93.
Para birimi	Rufiyaa (MVR)
Zaman dilimi	UTC+5
Telefon kodu	960
İnternet alan adı	.mv
1 Rank based on UN estimate for 2005.

Maldivler (Maldivce: ދިވެހިރާއްޖެ, Dhivehi Raajje) ya da resmî adıyla Maldivler Cumhuriyeti, Güney Asya'da, doğu Umman Denizi'nde ve kuzey Hint Okyanusu'nda yer alan bir takımada ülkesidir. Sri Lanka ve Hindistan'ın güneybatısında, Asya kıtasının anakarasından yaklaşık 750 kilometre (470 mil; 400 deniz mili) uzaklıktadır. Maldivler'in 26 atolden oluşan zinciri, kuzeydeki Ihavandhippolhu Atolü'nden güneydeki Addu Atolü'ne kadar ekvator boyunca uzanır.

Maldivler, Asya'nın en küçük ve son derece ücra ülkesidir. Kara alanı sadece 298 kilometrekare (115 mil kare) olmasına rağmen, bu alan yaklaşık 90.000 kilometrekare (35.000 mil kare) deniz alanına yayılmıştır ve bu da onu dünyanın en geniş alana yayılmış egemen devletlerinden biri yapmaktadır. 2022 nüfus sayımına göre 515.132 nüfusuyla Asya'nın en az nüfuslu ikinci ülkesi ve yüzölçümü bakımından dokuzuncu en küçük ülkesi olmakla birlikte, aynı zamanda en yoğun nüfuslu ülkelerden biridir. Maldivler'in ortalama deniz seviyesinden yüksekliği yaklaşık 1,5 metre (4 ft 11 in) olup, en yüksek doğal noktası sadece 2,4 metre (7 ft 10 in)'dir ve bu da onu dünyanın en alçak ülkesi yapmaktadır. Bazı kaynaklar en yüksek nokta olan Villingili Dağı'nın 5,1 metre veya 17 fit olduğunu belirtmektedir.

Malé, başkent ve en kalabalık şehirdir ve geleneksel olarak "Kral Adası" olarak adlandırılır; eski kraliyet hanedanları merkezi konumundan burada hüküm sürmüştür. Maldivler 2500 yıldan fazla süredir yerleşim yeri olmuştur. Dış dünya ile belgelenmiş temas, Arap gezginlerin adaları ziyaret etmeye başlamasıyla MS 947 civarında başlamıştır. 12. yüzyılda, kısmen Arapların ve Perslerin Hint Okyanusu'ndaki tüccarlar olarak öneminden dolayı, İslam Maldivler Takımadalarına ulaştı. Maldivler kısa sürede bir sultanlık olarak birleşti ve Asya ve Afrika ile güçlü ticari ve kültürel bağlar geliştirdi. 16. yüzyılın ortalarından itibaren bölge, Avrupa sömürge güçlerinin artan etkisi altına girdi ve Maldivler 1887'de İngiliz himayesi altına girdi. Birleşik Krallık'tan bağımsızlık 1965'te geldi ve 1968'de seçilmiş bir Halk Meclisi ile başkanlık cumhuriyeti kuruldu. Sonraki on yıllarda siyasi istikrarsızlık, demokratik reform çabaları ve iklim değişikliği ve yükselen deniz seviyelerinin yarattığı çevresel zorluklar görüldü. Maldivler, Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı'nın (SAARC) kurucu üyesi oldu.

Balıkçılık tarihsel olarak baskın ekonomik faaliyet olmuştur ve hızla büyüyen turizm endüstrisinin ardından ikinci en büyük sektör olmaya devam etmektedir. Maldivler, İnsan Kalkınma Endeksi'nde "yüksek" puan almaktadır ve kişi başına düşen geliri diğer SAARC ülkelerinden önemli ölçüde daha yüksektir. Dünya Bankası, Maldivler'i üst orta gelirli bir ekonomi olarak sınıflandırmaktadır.

Maldivler, Birleşmiş Milletler, İngiliz Milletler Topluluğu, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Bağlantısızlar Hareketi üyesidir ve Şanghay İşbirliği Örgütü'nün Diyalog Ortağıdır. İnsan hakları ihlalleri ve demokratik gerileme nedeniyle örgütten ihraç edilme tehdidiyle karşı karşıya kaldıktan sonra Ekim 2016'da geçici olarak İngiliz Milletler Topluluğu'ndan çekildi. Reform ve işleyen demokratik süreçlere dair kanıtlar gösterdikten sonra 1 Şubat 2020'de İngiliz Milletler Topluluğu'na yeniden kabul edildi.

Coğrafya

Maldivler'in başkenti Male'nin bir görüntüsü.

Maldivler, Güney Asya'da, Hint Okyanusu'nda yer alan bir atol grubudur ve Hindistan'ın güneyinde yer alır. Coğrafi açıdan 3 15 Kuzey enlemi, 73 00 Doğu boylamında konumlanmıştır. Yüzölçümü 300 km² olup, toplamda 644 km'lik bir sahil şeridine sahiptir. Ülke, diğer ülkelerlerle bir sınır paylaşmamaktadır.

Maldivler'de tropikal iklim baskındır. Arazi yapısı açısından beyaz kumsallar ve düzlüklerden oluşur. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 2,4 metredir, en alçak noktası Hint Okyanusu 0 m, en yüksek noktası Addu Atolu 2.4 m'dir.

2005 verilerine göre tarıma uygun topraklar ülkenin %13,33'ünü kaplar. Daimi ekinler %30, diğer araziler %56,67 oranlarına sahiptir.

Demografi

Nüfusun neredeyse tamamını Maldivliler de denen Divehiler oluşturur. Bu halk Hint-Aryan kökenli olmaktadır. Divehiler tarafından konuşulan bir Hint-Aryan dili olan Maldivcenin yanında İngilizce de resmî statüye sahiptir. Nüfusun %97'si İslam inancını benimsemiştir.

Yönetim

Mahkeme başkent Male'dedir. İslamî ve İngiliz yasalarından oluşan bir anayasa uygulanmaktadır.

Ekonomi

Turizm ve balıkçılık, Maldiv ekonomisinin iki temel bileşenidir. Gemicilik, bankacılık ve taşımacılık da hatırı sayılır bir hızla büyümektedir. Maldiv para birimi rufiyaadır.

Dünyanın tüm büyük kara parçalarına uzak bu adalar ülkesinde hemen her şey ithalat yoluyla sağlandığından, yerel halk büyük bir sıkıntı çekmektedir.

Turizm

Turizmin gelişmesi, ülkenin ekonomisinin de büyümesini sağlamıştır. Doğrudan ve dolaylı olarak istihdam ve gelir artışı sağlamıştır. Günümüzde turizm ülkenin en büyük döviz kaynağı haline gelmiştir ve ülke ekonomisinin %20'sini oluşturmaktadır. 84 turistik tesisi ile 2000 yılında 467.154 turisti ağırlamıştır. Maldiv Adaları 2008 yılında 683.012 turisti ağırlamıştır. En fazla turistin geldiği ülkeler: İngiltere, İtalya, Almanya, Rusya ve Fransa'dır.

Maldivler'de resortlar adalar üzerine kurulmuştur ve her resort genelde adanın adıyla anılmaktadır. Resortlardan en ünlüleri: One and Only Reethi Rah Resort, Huvafen Fushi Resort, Naladhu Resort, W Retreat Resort, Banyan Tree Resort, The Beach House at Manafaru Resort, Ayada Resort ve Sheraton Resort'tur. Resortlarda iki ayrı oda kategorisi bulunmaktadır: Beach Bungalow (Sahil Villa) ve Water Bungalow (Suüstü Villa). Water Bungalowlar, denizin üstüne çakılan kazıklar üzerine inşa edilmiştir. Birçok resortta "no news-no shoes" (haber okumak ve ayakkabı giymek yok) uygulaması vardır. Tesislerin çoğunda "butler" (bir çeşit uşak, sadece kişiye özel hizmet eden görevli) bulunur. Ayrıca, birçok resorta 12 yaş altı çocuk kabul edilmemektedir. Water Bungalowlar 12 yaş altı çocuklar için güvenlik gerekçesiyle yine yasaktır.

Balıkçılık

Maldiv adaları

Maldiv ekonomisi yüzyıllardır bütünüyle balıkçılık ve diğer deniz ürünleri üzerine kuruludur. Balıkçılık ülke halkının ana mesleğidir ve balıkçılık sektörünün gelişmesine yönelik çalışmalar hükûmetin özellikle öncelik verdiği bir iştir.

1974 yılında geleneksel balıkçılığı makineleştiren "Dhoni" isimli balıkçı botu, balıkçılığın ve daha genel anlamda ülke ekonomisinin gelişmesinde önemli bir kilometretaşı olmuştur. 1977 yılında Felivaru adasında bir Japon firmasının iş birliği ile balık konserve fabrikası kurulmuştur.

Ev endüstrisi

Turizm sektörünün gelişmesi, ülkede geleneksel hasır dokuma, ahşap işleri, el işleri, halat yapımı gibi ev endüstri ürünlerinin gelişmesine de hız kazandırmıştır. Matbaacılık, PVC boru yapımı, tuğla yapımı, deniz motoru tamiri, giyim eşyası üretimi ve içme suyu şişeleme gibi sektörler de son zamanlarda gelişmektedir.

Kültür

Maldivlerin kültürü komşu olan yakın Sri Lanka ve Hindistan kültürleri benzer. Bunun nedeni zamanında adalara göç eden insanların Sri Lanka'dan gelmesidir. Dünyanın tüm büyük kara parçalarına uzak bu ülkenin gelişimi çok dinamik değildir. Bu nedenle son 1980'lere kadar fazla değişikler olmamıştır.

Dış bağlantılar

• Maldivler Hakkında Her Şey5 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.