Mahir Dağlı (Karayılan)
| Mahir Dağlıoğlu | |
|---|---|
| Diğer adları | Mahir Dağlı |
| Unvanı | Karayılan |
| Doğum | 10 Mart 1909, Kastamonu |
| Ölüm | 3 Ekim 1964 Kastamonu |
| Tarzlar | Türk halk müziği |
| Meslekler | Davulcu |
| Etkin yıllar | 1942-1964 |
Karayılan lakabıyla tanınan Mahir Dağlıoğlu (10 Mart 1909, Kastamonu[1] - 1964, Kastamonu), Türk davulcu.
Meydan oyunu, Kınalı Keklik, çiçekdağı, çiftetelli oyunlarını büyük bir başarı ile icra eden sanatçı Kastamonu'nun bir folklor efsanesi kabul edilir.[2] Dünyanın birçok ülkesindeki festivallerde sanatını icra ederek şöhret olmuştur. Zurnacı Hasan Öztürk ile davul kültürünün geleceğe aktarılmasında rol oynamıştır.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]1909 senesinde Kastamonu'nun Aşağıyuva köyünde doğdu.[note 1] Annesi Hatice Hanım, babası çiftçi Mehmet Efendi'dir. Müziğe küçük yaşta babasının kendisine aldığı kavalı çalmakla başladı. Zamanla davula merak sardı ve kendi davulunu yaptı; düğünlerdeki davulcuları izleyerek kendini yetiştirdi.[2]
İlk defa 15 yaşında bir panayırda Tuzsuz Davulcu lakaplı davulcunun davulunu çalarak yeteneğini gösterdi. Budamışlı Davulcu İbrahim Ağa ile düğünlerde davul çalmaya başladı.[3] Kıvrak hareketleri yılana benzetildiğinden ve esmer teninden ötürü "Karayılan" lakabı ile anılır oldu.[2] Mustafa Kemal Paşa 1925'te Kastamonu'ya geldiğinde onu karşılayan davulcular arasında yer aldı.[3]
Askere gitmeden önce sevdiği kızı kaçırıp evlenen Karayılan, bu suçun cezasını15 ay hapis yatarak çekti.[4] Siirt'te askerlik hizmetini yaptıktan sonra 1930'da Kastamonu'nun Aktekke mahallesine yerleşti; burada davulculuk ve tellallık yaptı.[3] Kendine özgü bir tarz geliştirerek yöredeki diğer davulculara örnek oldu. Zurnacıları sırasıyla Sapalı Çakır İsmail (İsmail Kethüda), Mümtaz Ardıç ve Hasan Öztürk idi. Başta oğlu Yılmaz Dağlıoğlu olmak üzere dört davulcu yetiştirdi.[5]
Meydan oyunu, Kınalı keklik, çiçekdağı, çiftetelli oyunlarını büyük bir başarı ile icra eden davulcu, Halkevleri'nin 10. kuruluş yıldönümünü kutlamak için 1942 yılında Ankara'da tertiplediği gösteriye katıldı. Bu gösterideki davul performansıyla ünü bütün Türkiye'ye yayıldı ve ülkede düzenlenen birçok festivale çağrıldı, uluslararası festivallerde Türkiye'yi temsil etti.
Mahir Dağlıoğlu, ilk olarak 1949'da Muzaffer Sarısözen başkanlığında bir toplulukla Venedik'e gitti. Burada yapılan halk oyunları yarışmasında Erzurum Bar Ekibi ile birlikte birinci oldu.[6] 1949-1950'de Fransa'da Biarritz, İspanya'da Madrid kentindeki halk oyunları yarışmalarına katldı. 1954'te İtalya'da Venedik Festivali'ne, 1958- 1961 arasında her yıl Fransa'da Nice ve Cannes festivallerine, 1962'de İtalya'nın Sicilya adasında, Hollanda'nın başkenti Amsterdam'da ve Birleşik Amerika'nın New York kentinde, 1963 yılında ise Almanya'nın Bonn ve Münih şehirlerindeki festivallere, 1964'te Uluslararası Venedik Festivali'ne katıldı.
Geçirdiği kalp krizi sonucu 3 Ekim 1964'te Kastamonu'da öldü.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Kimi kaynaklarda doğum tarihi 1906 olarak belirtilir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ İğdirli, Dilek (30 Mayıs 2023). "Belediye, 'Karayılan'ın Mezarını' yeniden yapacak". Kastamonu Güncel. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- ^ a b c Kebecioğlu, Serkan (26 Ocak 2024). "Kastamonu'nun meşhur davul efsanesi : Karayılan". Kastamonu İstiklal Gazetesi. 27 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- ^ a b c Tan, Nail (13 Temmuz 2021). "Davulcu Karayılan Denilince Akla Kastamonu, Kastamonu Denilince de Karayılan Gelir". Kastamonu Gazetesi. 14 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- ^ "Davulcu Karayılan'ın 51'inci ölüm yıldönümü". Kastamonu Gündem. 4 Ekim 2015. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- ^ Bilal Kahyaoğlu. "Davuluyla dünyayı gezen babasının mirasını yaşatıyor". Anadolu Ajansı. 20 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- ^ "'Efsane'nin filmi bulundu". Kastamonu Gazetesi - Kastamonu ve Bölge Haberleri, Kastamonuspor, Şehir Gündemi ve Son Dakika Haberleri. 6 Şubat 2020. 20 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2025.
- Ek okuma
- Ata Erdoğdu, Kastamonu Davul Kültürü ve Karayılan, Kültür Ajans Yayınları:162, Ankara 2012.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1949 Venedik Festivali'nde Erzurum Bar Ekibi ve Karayılan'ın gösterisi (video)
- 1956 Almanya'da Halk Dansları Festivali'nden görüntüler
- Anadolu'nun Davul Ustası Karayılan Mahir Dağlıoğlu, Anadolu'nun Sıcak Yüzleri, TRT Avaz
- Kastamonu milletvekili Halil Uluay'ın Mahir Karayılan'ı andığı TBMM konuşması, Ekim 2024