Macaristan Kurtuluş Günü
,_%C3%A1prilis_4-i_katonai_d%C3%ADszszemle,_1964_Budapest_-_Fortepan_104577.jpg)
Macaristan Kurtuluş Günü (Macarca: Felszabadítási Nap) Macaristan Halk Cumhuriyeti'nde 4 Nisan 1945'te Nazi Almanyası'na ait son ordu birliklerinin Macaristan'dan çıkışının yıldönümü olan 4 Nisan gününü anmak amacıyla oluşturulan resmî bayram. Nazilerin Macaristan'ı terk etmesi Budapeşte Muharebesi ve Budapeşte Kuşatması ile olmuştur.[1][2]
4 Nisan 1950'de, Macaristan Halk Cumhuriyeti Başkanlık Konseyi, Kurtuluş Günü'nü cumhuriyetin ana ulusal bayramı ilan etti. 1945'te Macaristan'da galip gelen güç Kızıl Ordu olduğundan etkinlikte Sovyet güçlerinin anılması bir gelenek halini aldı ve bu Sovyet yanlısı Macaristan hükûmetinin yönetim ideolojisine uygundu. Bayram kutlamaları, özellikle Macaristan'daki Kızıl Ordu mezarlıklarının çevresinde, Sovyetlerin Macaristan'a girişi sırasında hayatını kaybeden Sovyet askerî personeline adanmış şekilde düzenlendi. Anma etkinlikleri arasında törenler ve Kahramanlar Anıt Taşı'na (Hősök emlékköve) çelenk koyma törenleri yapıldı. Her 5 yılda bir, Macaristan Halk Ordusu'nun askerî geçit töreni, bu bayramın şerefine Kent Parkı içindeki Kahramanlar Meydanı'nda düzenlenirdi. Sonuncusu 1985 yılında Macar Sosyalist İşçi Partisi Genel Sekreter János Kádár, Savunma Bakanı István Oláh ve Vasili Kuznetsov başkanlığındaki bir Sovyet heyetinin huzurunda gerçekleştirilmişti.[3][4][5][6][7]
Etkinlik alanında 1956'ya kadar Stalin Anıtı vardı, ancak bu anıt 1956 Macaristan Ayaklanması sırasında yıkıldı.
Macaristan'da rejim değişikliği sırasında Macaristan Halk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu, 1989'da bu bayramı resmi tatiller listesinden çıkardı ve 1991'de kaldırıldı. Kimi kaynaklara göre 1945 ile 1989 yılları arasında, özellikle de 1956 Macaristan Ayaklanması'nın bastırılması sırasında, Sovyet yanlısı yönetimin uyguladığı baskılar, yıldönümünü gerçek bir "Kurtuluş Günü" olarak sürdürmek için çok ağır görülmekteydi. 1991'den sonra da resmi tatil olmasa da, Macaristan'daki özel kişilerden oluşan gruplar, özellikle de Özgürlük Meydanı gibi Sovyet anıtlarının yakınında, Macaristan'da anma etkinlikleri düzenlemeye devam etti.[8][9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Cavendish, Marshall (2005), s. 114.
- ^ "Socialist Congressman". 1966.
- ^ Edvard Beneš úton Kassa felé 1945. április 4-én a vonaton 4 Nisan 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., televizio.sk
- ^ Endre Horváth (13 Ocak 2015), 1985 április 414 Temmuz 2019
- ^ hunhunnia (27 Ekim 2010), Hungary 04.04.85. - Last Military Parade / 1985.04.04. - Magyarország - Az utolsó díszszemle, 11 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi14 Temmuz 2019
- ^ "33 éve volt az utolsó nagy díszszemle". 4 Nisan 2018. 28 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2025.
- ^ "Appearances of Soviet Leaders". 1986.
- ^ "1991. évi VIII. törvény a Magyar Köztársaság állami ünnepéről". mkogy.jogtar.hu. 15 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2016.
- ^ Elter Tamás (4 Nisan 2015). "Április negyedike; a félig sem igaz felszabadulás". Origo. 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019.