Lucasian Matematik Profesörü
Lucasian Matematik Profesörü veya Lucasian Matematik Kürsüsü (/luːˈkeɪziən/), İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi'nde bir matematik profesörlüğüdür; kürsünün sahibi Lucasian Profesörü olarak bilinir. Bu görev, 1639-1640 yıllarında Cambridge Üniversitesi Parlamento Üyesi olan Henry Lucas tarafından 1663 yılında kurulmuş ve resmi olarak 18 Ocak 1664 tarihinde Kral II. Charles, sahiplerinin birçoğunun prestiji ve yaptıkları çığır açan çalışmalar nedeniyle dünyanın en ünlü profesörlüğü ve dünyanın en ünlü akademik kürsüsü olarak adlandırılmıştır.[1] The Daily Telegraph tarafından dünyanın en prestijli akademik görevlerinden biri olduğu söylenmiştir.[2] Kuruluşundan bu yana profesörlük, diğerlerinin yanı sıra Isaac Newton, Charles Babbage, George Stokes, Joseph Larmor, Paul Dirac ve Stephen Hawking tarafından yürütülmüştür.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Henry Lucas, vasiyetnamesinde 4.000 ciltlik kütüphanesini üniversiteye miras bırakmış ve bir profesörlük kurulması için yılda 100 sterlin getirecek bir arazi satın alınması talimatını vermiştir.[3]
Gresham College'daki Gresham Geometri Profesörü ve Oxford Üniversitesi'ndeki Savilian Geometri Profesörü'nden sonra Büyük Britanya'daki en eski üçüncü matematik kürsüsüdür.[4]
1800'lerde ve sonraki on yıllarda Lucasian profesörleri, “Britanya'nın önde gelen bilim devleti haline gelmesinde ve üniversitenin bir 'centilmenler kulübü'nden bir araştırma kurumuna dönüşmesinde önemli roller oynadılar.”[5]
Babbage, Turton'dan sonra 1826'da boşalan profesörlük için başvurdu, ancak Airy atandı. William Whewell (başvurmayı düşündü, ancak hem Herschel hem de Babbage'ı kendisine tercih etti) en iyi profesörün kendisi olacağını, ancak kolej başkanlarının bunu görmeyeceğini belirtti. Yine de, iki yıl sonra kürsü tekrar boşaldığında Babbage atandı.[6]
Mevcut (19.) Lucasian Profesörü, 1 Temmuz 2015 tarihinden itibaren Michael Cates'dir.[7] Bu görevin bir önceki sahibi teorik fizikçi Michael Green, Clare Hall'da öğretim üyesiydi. Ekim 2009'da,[8] kendisi de Eylül 2009'da,[9] 67. doğum gününde üniversite tarafından zorunlu kılındığı üzere emekli olan Stephen Hawking'in yerine atanmıştır. Green, Emeritus Lucasian Matematik Profesörü pozisyonuna sahiptir.
Lucasian Matematik Profesörleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| # | Atanma yılı | Portre | Ad | Uzmanlık alanı | Görev süresi (yıl) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1663 | 
|
Isaac Barrow (1630–1677) |
Klasikler ve matematik | 6 |
| 2 | 1669 | 
|
Isaac Newton (1643–1727) |
Matematik ve fizik | 33 |
| 3 | 1702 | 
|
William Whiston (1667–1752) |
Matematik | 9 |
| 4 | 1711 | 
|
Nicholas Saunderson (1682–1739) |
Matematik | 28 |
| 5 | 1739 | 
|
John Colson (1680–1760) |
Matematik | 21 |
| 6 | 1760 | 
|
Edward Waring (1736–1798) |
Matematik | 38 |
| 7 | 1798 | .png)
|
Isaac Milner (1750–1820) |
Matematik ve kimya | 22 |
| 8 | 1820 | 
|
Robert Woodhouse (1773–1827) |
Matematik | 2 |
| 9 | 1822 | 
|
Thomas Turton (1780–1864) |
Matematik | 4 |
| 10 | 1826 | 
|
George Biddell Airy (1801–1892) |
Astronomi | 2 |
| 11 | 1828 | 
|
Charles Babbage (1791–1871) |
Matematik ve bilgi işlem | 11 |
| 12 | 1839 | 
|
Joshua King (1798–1857) |
Matematik | 10 |
| 13 | 1849 | 
|
George Gabriel Stokes (1819–1903) |
Fizik ve akışkanlar mekaniği | 54 |
| 14 | 1903 | 
|
Joseph Larmor (1857–1942) |
Fizik | 29 |
| 15 | 1932 | 
|
Paul Dirac (1902–1984) |
Matematiksel & Teorik Fizik | 37 |
| 16 | 1969 | James Lighthill (1924–1998) |
Akışkanlar mekaniği | 10 | |
| 17 | 1979 | 
|
Stephen Hawking (1942–2018) |
Teorik fizik ve kozmoloji | 30 |
| 18 | 2009 |
|
Michael Green (1946 doğumlu) |
Sicim kuramı | 6 |
| 19 | 2015 | 
|
Michael Cates (1961 doğumlu) |
Yumuşak yoğun maddenin istatistiksel mekaniği | halen |
Kültürel referanslar
[değiştir | kaynağı değiştir]Bilimkurgu televizyon dizisi Star Trek: The Next Generation'ın final bölümünde, ana karakterlerden biri olan android Data, 24. yüzyılın sonlarında, alternatif bir gerçeklikte de olsa Lucasian Kürsüsünü elinde tutmaktadır.[10][11][12]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Knox, Kevin C.; Noakes, Richard (2003). From Newton to Hawking: A History of Cambridge University's Lucasian Professors of Mathematics (İngilizce). Cambridge University Press. ss. xxi, 1. ISBN 978-0-521-66310-6.
- ^ "Michael Green to become Lucasian Professor of Mathematics". The Daily Telegraph. 21 Ekim 2009. 25 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2012.
- ^ Bruen, Robert (May 1995). "A Brief History of The Lucasian Professorship of Mathematics at Cambridge University". LucasianChair.org. 23 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2017.
- ^ "The Lucasian Professors at Cambridge". Nature (İngilizce). 130 (3273): 117-119. 1932. Bibcode:1932Natur.130..117.. doi:10.1038/130117a0. ISSN 0028-0836.
- ^ Knox, Kevin C.; Noakes, Richard (2003). From Newton to Hawking: A History of Cambridge University's Lucasian Professors of Mathematics (İngilizce). Cambridge University Press. s. 35. ISBN 978-0-521-66310-6.
- ^ Isaac Todhunter (1876). William Whewell, D. D., Master of Trinity College, Cambridge: An Account of His Writings: with Selections from His Literary and Scientific Correspondence. MacMillan. ss. 71ff.
- ^ "Cambridge University Reporter No 6380". 18 Mart 2015. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2015.
- ^ "Stephen Hawking's successor as Lucasian Professor of Mathematics: Michael Green". timesonline.typepad.com. 20 Ekim 2009. 18 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2017.
- ^ "Hawking gives up academic title". BBC News. 30 Eylül 2009. 3 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2009.
- ^ Orrman-Rossiter, Kevin (18 Haziran 2015). "From Newton to Hawking and beyond: a short history of the Lucasian Chair". The Conversation. 19 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2016.
- ^ "Michael Zaslow, First "Redshirt" on Star Trek, The Original Series, Died 11 Years Ago from ALS". The ALS Association Greater New York Chapter (İngilizce). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2016.
- ^ "Video: How String Theory scaled up". phys.org. Erişim tarihi: 25 Şubat 2016.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Lucasian Chairs of Mathematics 10 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Lucasian Chair.org
Konuyla ilgili okumalar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Kevin Knox and Richard Noakes, From Newton to Hawking: A History of Cambridge University's Lucasian Professors of Mathematics 0-521-66310-5