Lop Nur Çölü - Vikipedi
İçeriğe atla
Ana menü
Gezinti
  • Anasayfa
  • Hakkımızda
  • İçindekiler
  • Rastgele madde
  • Seçkin içerik
  • Yakınımdakiler
Katılım
  • Deneme tahtası
  • Köy çeşmesi
  • Son değişiklikler
  • Dosya yükle
  • Topluluk portalı
  • Wikimedia dükkânı
  • Yardım
  • Özel sayfalar
Vikipedi Özgür Ansiklopedi
Ara
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç
  • Bağış yapın
  • Hesap oluştur
  • Oturum aç

İçindekiler

  • Giriş
  • 1 Yüzölçümü
  • 2 İklimi
  • 3 Bitki örtüsü
  • 4 Coğrafi yapısı
  • 5 Notlar
  • 6 Dış bağlantılar

Lop Nur Çölü

  • العربية
  • مصرى
  • Azərbaycanca
  • Deutsch
  • English
  • Español
  • فارسی
  • Nordfriisk
  • Gàidhlig
  • Magyar
  • Bahasa Indonesia
  • İtaliano
  • ქართული
  • Latina
  • Lietuvių
  • Македонски
  • Nederlands
  • Português
  • Română
  • Русский
  • Українська
Bağlantıları değiştir
  • Madde
  • Tartışma
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Araçlar
Eylemler
  • Oku
  • Değiştir
  • Kaynağı değiştir
  • Geçmişi gör
Genel
  • Sayfaya bağlantılar
  • İlgili değişiklikler
  • Kalıcı bağlantı
  • Sayfa bilgisi
  • Bu sayfayı kaynak göster
  • Kısaltılmış URL'yi al
  • Karekodu indir
Yazdır/dışa aktar
  • Bir kitap oluştur
  • PDF olarak indir
  • Basılmaya uygun görünüm
Diğer projelerde
  • Wikimedia Commons
  • Vikiveri ögesi
Görünüm
Koordinatlar: 41°19′56″K 86°15′37″D / 41.33222°K 86.26028°D / 41.33222; 86.26028
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Lop Nor Çölü ile Lop Nur Göl havzasının uydudan çekilen fotoğrafı. Batıdan Doğuya bakış.

Lop Nur Çölü, (Çince: 罗布沙漠; pinyin: Luóbù Shāmò; Uygurca: لوپنوُﺭ چۆلى‎, Lopnur Çöli) Tarım Havzasıın doğu kısmı, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, büyüklüğü tahminen 100.000 km² alanı kaplar. Doğu kısmı bir tuz çölü'dür. 1971 yılından beri kurumuş olan Lop Nur tuz gölünden geriye kalan bölgedir.

4. yüzyılda Çin'den Nepal, Hindistan ve Sri Lanka seyahat eden Faxian (Çince: 法顯 / 法显, Pinyin: Fǎxiǎn; W.-G. Fa-hsien veya Fa-Hien) ismindeki budist din adamı Lop Nur Çölü ile ilgili şöyle yazmıştır:

"orada birçok cinler vardır ve çok sıcak rüzgâr eser.Bu cinler dünyada en yüksek carpma gücüne sahip cinlerdir. Mor olanlari cogunluktadir. Incir agaclarinin altina isemek onlari sadece uyandirmakla kalmaz, ayrıca bosaltim organlarinizida tahrip eder. Onlarla karşılaşanlar, en son adama kadar ölür.Yani tam en son adam degil.Bir iki adam kalir. Kuş ve diğer hayvanlar yoktur. Insan etrafına bakınça, gözün gördügü mesafede, hiçbir işaret yoktur, ölmüş hayvan kemiklerinden başka, yol gösteren bir şey yoktur."[1]

Yüzölçümü

[değiştir | kaynağı değiştir]
Folke Bergman'ın 1935 yılında çizdiği Harita

Büyüklüğü tahminen 100.000 km² alanı kaplar.

İklimi

[değiştir | kaynağı değiştir]

2006 yılında yapılan Madde (Kütle) Analizi sonucunda bu bölgede 4 İklim döneminin olduğu anlaşılır:

  • 31.980 - 19.260 yıl önce soğuk ve nemli iklim,
  • 19.260 - 13.530 yıl önce sıcak ve kurak iklim, böylece Lop Nur'da tuz tabakaları oluşmuştur.
  • 13.530 - 12.730 yıl önce tekrar soğuk iklim,
  • 12.730 - 11.800 yıl önce sıcak nemli ve soğuk iklim.

Şimdiki dönemde Kışın soğuk ve Yazın Hava ısısı 41 °C ve taban ısısı 80 °C geçer.

Bitki örtüsü

[değiştir | kaynağı değiştir]

Çok aşırı kuraklık ve sıcaklıktan ve kum fırtınalarından (yerel halkın Kara Buran dediği) dolayı hiçbir bitki örtüsü olmaz.

Coğrafi yapısı

[değiştir | kaynağı değiştir]
Yardang

En son Buzul Çağı'nda Tarım Havzası, Taklamakan Çölü ve Lop Nor Çölü ile birlikte bir Glazial ismindeki göl ile kaplıydı. 2003 yılında Lop Nor Environmental Science Drilling Project matkap burgu ile 160-250 Metre derinden örnek toprak alındı, Institute of Earth Environment of the Chinese Academie of Sciences kurumundan Fang Xiaomin'ın fikrine göre, Lop Nor Gölü 1,8 - 2,8 Milyon Yıl önce çok çok büyük ve çok derin bir tatlı su Gölü idi.[2] Çerçen Nehri bu göle akar.

Yardang, İsveçli kâşif ve coğrafyacı Sven Hedin'in 1902 yılında Türkistan'a yaptığı keşif gezisinden sonra 1903 yılında yazdığı Asya'nın kalbinden adlı kitabında ortaya attığı bir terimdir. Yardang (Türkçe kökenli sözcük olup Yar kelimesinden türemiştir.), jeomorfoloji biliminde, kil ya da kumtaşı gibi gevrek malzemelerde rüzgârın aşındırmasıyla oluşan biçimlenmeye verilen ad. Yardang'ların üstünde ölü kavak, omurgasız hayvan ve çürümüş kamış kalıntıları bulunur, Lop Nur Çölünün eski nehir vadileri boyunca sık sık rastlanır.

Notlar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ [1] 23 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Faxian'ın gezi anıları (İngilizce)
  2. ^ Kaynak: Albert Herrmann: Loulan., 1931, Seite 52. Eine Karte mit den Seeterrassen findet sich auf den Seiten 56-57, Literaturhinweise sind auf den Seiten 153-154 (Almanca)

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
  • Wild Camel Protection Foundation 22 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
  • Lopnur bölgesinde özel Kazıbilimi araştırmaları (İngilizce) (Çince)


"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Lop_Nur_Çölü&oldid=34600425" sayfasından alınmıştır
Kategoriler:
  • Asya'daki çöller
  • Doğu Türkistan'daki yeryüzü şekilleri
Gizli kategori:
  • Webarşiv şablonu wayback bağlantıları
  • Sayfa en son 14.59, 8 Ocak 2025 tarihinde değiştirildi.
  • Metin Creative Commons Atıf-AynıLisanslaPaylaş Lisansı altındadır ve ek koşullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak Kullanım Şartlarını ve Gizlilik Politikasını kabul etmiş olursunuz.
    Vikipedi® (ve Wikipedia®) kâr amacı gütmeyen kuruluş olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasıdır.
  • Gizlilik politikası
  • Vikipedi hakkında
  • Sorumluluk reddi
  • Davranış Kuralları
  • Geliştiriciler
  • İstatistikler
  • Çerez politikası
  • Mobil görünüm
  • Wikimedia Foundation
  • Powered by MediaWiki
Lop Nur Çölü
Konu ekle