Leyla Gencer Şan Yarışması
| Leyla Gencer Şan Yarışması | |
|---|---|
| Sponsor | İstanbul Kültür Sanat Vakfı, La Scala |
| Tarih | 1995 |
| Yer | İstanbul |
| Ülke | Türkiye |
| Resmî sitesi | https://www.leylagencer.org/ |
Leyla Gencer Şan Yarışması, soprano Leyla Gencer anısına İstanbul’da 1995 yılından beri farklı aralıklarla düzenlenen uluslararası bir şan yarışmasıdır.
Türkiye’de düzenlenen ilk uluslararası şan yarışmasıdır. 18-32 yaş arasındaki şancılar katılır. Aydın Gün'ün girişimi ve çabalarıyla başlatılmıştır. 2006 yılındaki dördüncü yarışmadan itibaren İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve La Scala Tiyatro ve Sahne Sanatları Akademisi işbirliği ile düzenlenmektedir. Borusan Filarmoni Orkestrası, yarışmanın yerleşik orkestrasıdır. Yarışmanın ön elemeleri İstanbul'un yanı sıra Barcelona, Berlin ve Milano gibi Avrupa şehirlerinde, finali İstanbul'da yapılır.
Birinci, ikinci ve üçüncülük ödüllerinin verildiği yarışmada, ertesi yıl düzenlenecek İstanbul Müzik Festivali'ndeki bir konserde yer alma hakkı tanıyan Leyla Gencer Halk Ödülü de verilmektedir. Yarışmada ayrıca La Scala Tiyatrosu Akademisi, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası, Alman Operası Berlin, Polonya Ulusal Operası ile Londra Kraliyet Operası Jette Parker Genç Sanatçılar Programı tarafından özel ödüller verilir.
Geçmişi
[değiştir | kaynağı değiştir]Yarışma, “Dünyanın dört bir yanındaki genç yetenekleri saygın bir yarışma çerçevesinde uluslararası opera sahnelerine kazandırmak ve kariyerleri için olumlu ve anlamlı bir başlangıç sağlamak" amacıyla 1995 yılından beri düzenlenmektedir. [1] . Fikir babası ve kurucusu, Gencer'in gençliğinden beri arkadaşı olan Aydın Gün 'dür.[2] Yarışma, Yapı ve Kredi Bankası tarafından başlatıldı. İlk yarışmanın koordinatörlüğünü Roma ve Treviso Operası sanat yönetmeni ve Leyla Gencer'in yakın dostu olan Vincenzo de Vivo ile Aydın Gün üstlendi.[3] Yarışmaya değişik ülkelerden 94 şancı katıldı.
İlk üç yarışma, "Yapı Kredi Uluslararası Leyla Gencer Şan Yarışması" adıyla gerçekleşti. Leyla Gencer, 1997 yılında düzenlenen ikinci yarışmadan itibaren 2008'e kadar yarışmalarda jüri üyesi olarak yer aldı. İki yıllık aralıklarla yapılması planlanan yarışmanın ikincisi 1997'de düzenledi. 1999 yılında yapılması gereken üçüncü yarışma, Marmara depremi nedeniyle bir sonraki yıla ertelendi. 2000 yılındaki üçüncü yarışmadan sonra Yapı Kredi Bankası'nın el değiştirme süreci nedeniyle yarışmaya ara verildi.[4]
İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın yarışmanın sorumluluğunu üstlenmesi üzerine yarışmanın dördüncüsü altı yıl aradan sonra gerçekleşti.[4][5] Yarışma, bu tarihten itibaren La Scala Tiyatro ve Sahne Sanatları Akademisi işbirliği ile düzenlendi ve Borusan Filarmoni Orkestrası, yarışmanın yerleşik orkestrası oldu.[6]
Daha önceki yarışmalarda ses kayıtları üzerinden yapılan elemeler, 2006 yılından itibaren İstanbul, Barselona, Milano ve Berlin gibi şehirlerdeki opera evlerinde jüri önünde yapıldı.[7] Monte Carlo Operası, Valencia Operası, Teatro Communale, Pomeriggi Musicali di Milano'nun yönetmenleri ile Leyla Gencer, Gürer Aykal, Yekta Kara'nın katıldığı, La Scala Operası Genel Müdürü başkanlığında oluşan bir jüri finale kalan adayları belirledi. Yedi finalist Borusan Filarmoni Orkestrası eşliğinde Aya İrini'de sahne aldı.[4]
2012 yılının eylül ayında yapılan yedinci yarışmada, La Scala Tiyatro ve Sahne Sanatları Akademisi'nde üç aylık eğitim bursu sağlayan özel ödül ilk defa verildi. Bu yıldan itibaren yarışma, üç yılda bir düzenlenmeye başladı. 2015 yılının eylül ayında gerçekleşen sekizinci yarışmaya yapılan başvurular Paris, Londra, Berlin, Milano, Varşova ve İstanbul'da değerlendirildi.[8] 9. yarışmada 15 ülkeden 42 yarışmacı arasından seçilen dokuz sanatçı finalde yer aldı.[9]
2018'deki 9. Leyla Gencer Şan Yarışması, İstanbul Kültür Sanat Vakfı ve La Scala Tiyatrosu Akademisi ve Borusan Sanat'ın yanı sıra Kadıköy Belediyesi Süreyya Operası ile İtalyan Kültür Merkezi işbirliği ile düzenlendi. Bu yarışmada iki özel ödül açıklandı: Deutsche Oper Berlin Özel Ödülü ve İngiliz Kraliyet Operası Jette Parker Genç Sanatçılar Programı Özel Ödülü.[10]
COVID-19 pandemisi nedeniyle ara verilen yarışmanın onuncusu 2024 yılında gerçekleştirildi.[11]
Ödül sahipleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| Yıl | Birincilik | İkincilik | Üçüncülük |
|---|---|---|---|
| 2024[11] | HuanHong Lİ (Çin, bas) | Nazlıcan Karakaş (Türkiye, sopranı) | Maria Knihnytska (Ukrayna, soprano) |
| 2018 | Ezgi Karakaya (Türkiye, mezzo soprano) | Anna Doris CAPITELLI (Almanya, mezzo soprano) | Piotr BUSZEWSKI (Polonya, tenor) |
| 2015 | Marigona QERKEZİ (Arnavutluk, soprano) | Jonathan WINELL (Amerika, tenor) | Hubert ZAPIOR (Polonya, bariton), Dierdre Judith ANGENENT (Hollanda, soprano) |
| 2012 | Fatma SAİD (Mısır, soprano) | Ludmilla BAUERFELDT (Brezilya, soprano) | Jessica Rose CAMBIO (İtayla-ABD, soprano) |
| 2010 | Pretty YENDE (Güney Afrika, soprano) | Kartal KARAGEDİK (Türkiye, bariton) | Anna LAPKOVSKAJA (Almanya, mezzo soprano), Pervin ÇAKAR (Türkiye, soprano) |
| 2008 | Nazlı Deniz BORAN (Türkiye, soprano) | Kishani JAYASINGHE (Sri Lanka, soprano), Eung KWANG Lee (Kore, bariton) | Anita RACHVELISHVILI (Gürcistan, mezzo soprano) |
| 2006 | Nino MACHAIDZE(Gürcistan, soprano) | Eleonore MARGUERRE (Almanya, soprano), Francesca RUOSPO (İtalya, soprano) | Burcu Uyar (Türkiye, soprano) |
| 2000 | Elena SALÒ (Beyaz Rusya, mezzo-soprano) | Otilia Maria AYDIN (Romanya/Türkiye, soprano) | Perihan Diana NAYIR (Türkiye, soprano) |
| 1997 | Hege Gustava TJØNN (Norveç, soprano) | Paola CIGNA (İtalya, soprano) | Nikola MIJAILOVIC (Yugoslavya, bariton), Lasha NIKABADZE (Gürcistan, tenor) |
| 1995 | Enkelejda SHKOSA (Arnabutluk, mezzo-soprano) | Marcello ÁLVAREZ (Arjantin, tenor) | Birgül SU (Türkiye, soprano) |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Başvuru Bilgileri". 15 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2010.
- ^ Evren, Gül Fahriye; Gök, Özgül (30 Eylül 2023). "A Systematical Evaluation on the Leyla Gencer Voice Competition". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi (İngilizce).
- ^ İlyasoğlu, Evin (2 Ekim 2024). "10. Leyla Gencer Şan Yarışması". Cumhuriyet. 3 Ekim 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ a b c Uras, Günör (3 Eylül 2006). "Leyla Gencer Şan Yarışması". Milliyet. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ "Leyla Gencer Şan Yarışması yeniden". Hüriyet gazetesi 19 Nisan 2006. 10 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2016.
- ^ Erenli, Ahmet (8 Ekim 2018). "Opera Sanatında Bir Diva: Leyla Gencer". Borusan Turuncu. 2 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ Onat, Aslı (26 Ağustos 2006). "Gençler Şan Yarışmasında". Milliyet gazetesi.
- ^ "Leyla Gencer Şan Yarışması". Haberler.com 31 Ağustos 2015. 10 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2016.
- ^ Sanat, Borusan. "9. Leyla Gencer Şan Yarışması Sona Erdi". Borusan Sanat. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ "XI. Leyla Gencer Yarışması'nda 2 özel ödül daha: Deutsche Oper Berlin ve İngiliz Kraliyet Operası da ödül veriyor!". İKSV. 11 Nisan 2018. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
- ^ a b "10. Leyla Gencer Şan Yarışması'nın kazananları belli oldu". Artı Gerçek. 30 Eylül 2024. 30 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2024.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Yarışma resmi web sitesi 7 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- La Scala Tiyatro ve Sahne Sanatları Akademisi 26 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.