Lazeti Bağımsız Gürcistan Komitesi

Lazeti Bağımsız Gürcistan Komitesi, Ocak 1915'te Lazistan Sancağı'nın Viçe (Fındıklı) nahiyesindeki Abunoğa köyünde kurulmuş, Lazistan'ın Gürcistan'a katılmasını hedefleyen bir komitedir. Komite, 1918 yılına kadar varlığını sürdürdü.

Komitenin başkanı, 1905-1907 devrimine aktif olarak katılan Beso Çhonia (Lazlar Usta Beso diyordu) adlı bir Megrel'di. Çhonia, 1908'de Rus güçlerinden kaçıp Lazistan sancağına sığınmıştı. Komutan yardımcıları ise Viçeli Mesud Pehlivanoğlu, Hopalı Şefik Ağa Klarjioğlu, Arhavili Memet Tibukoğlu, Atinalı Mustava Juvetsoğlu ve Rasim Kostoğlu'ydu.

Rusların 1917'deki Ekim Devrimi ile birlikte Lazistan Sancağı'ndan çekilmesinden sonra, komite üyeleri polisle güçlerini birleştirmeye çalıştıysa da, kısa süre sonra Lazistan Sancağı'nı neredeyse tamamen geri alacak olan Osmanlı ordusunun düzenli birlikleriyle karşı karşıya geldi. 10 Mart 1918'de komite üyeleri Osmanlı ordusu ile çatıştı. Çatışmada Beso Çhonia, Mustafa Tibukoğlu ve Hafız Bibinoğlu öldü. Şefik Ağa Klarjioğlu ve Celal Gürcioğlu saklanmayı başardılar ve Mesud Pehlivanoğlu, Osmanlılar tarafından canlı yakalanıp başı kesilerek öldürüldü. Aralık 1918'de Şefik Ağa Klarjioğlu, intikam almak amacıyla 10-11 Mart 1918'de Osmanlı iktidarını yeniden sağlayan generali İstanbul'da öldürdü.

Şubat-Mart 1921'de Lazistan tamamen Türkiye Cumhuriyeti'nin kontrolü altına girdi. Gürcistan'a katılmak isteyen Lazların büyük bir kısmı çatışmalarda öldürüldü, küçük bir kısmı ise Gürcistan SSC'sine kaçtı.

Ayrıca bakınız

* Çaneti ve Lazistan Bağımsızlık Komitesi

Kaynakça

• ფუტკარაძე, ტ.; თანდილავა, ი.; ლაბაძე, მ. ლაზეთის მკვიდ ქართველთა (ლაზთა) ენობრივ-ეთნიკური იდენტობის საკითხები (PDF).