Lantanit mineraller
 Japonya, Saga Eyaleti, Karatsu Şehri, Hizen-cho, Mitsukoshi'den lantanit-(Nd). | |
| Genel | |
|---|---|
| Kategori | Karbonat mineralleri |
| Formül (tekrarlayan birim) | (REE)2(CO3)3·8(H2O) |
| IMA sembolü | Ltn[1] |
| Strunz sınıflandırması | 5.CC.25 |
| Dana sınıflandırması | (La): 15.04.02.01 (Nd): 15.04.02.02 (Ce): 15.04.02.03 |
| Kristal sistemi | Ortorombik |
| Kristal sınıfı | Dipiramidal (mmm) H-M seymbolü: (2/m 2/m 2/m) |
| Kristal ikizlenme | Pbnb |
| Kristal yapı | a = 9,476(4)–9,483(6) b = 16,940(8)–16,938(11) c = 8,942(4)–8,965(3) [Å], Z = 4 |
| Kimyasal Özellikler | |
| Renk | Soluk pembe ila mor |
| Kristal biçimi | Katmanlı/yassı |
| İkizlenme | {101}'de yaygın |
| Dilinim | Mika benzeri, {101}'de mükemmel |
| Kırık | Düzensiz |
| Özgül dayanım | Düzgün kesilebilir |
| Mohs sertliği | 2,5 |
| Luster | Camsı ila inci gibi |
| Çizgi rengi | Beyaz |
| Yoğunluk | 2,78–2,84 (ölçülen), 2,79–2,816 (hesaplanan) |
| Optik özellikler | İki eksenli (−) |
| 2V açısı | 58°–61° (ölçülen), 60°–63,5° (hesaplanan) |
| Kaynakça | [2] |
Lantanit mineralleri veya Lantanitler, bir grup izostrüktürel nadir toprak elementi (REE) karbonat mineralleridir. Bu grup, lantanit- (La),[3][4] lantanit- (Ce),[5] ve lantanit- (Nd) minerallerinden oluşur.[6] Bu mineral grubu, (REE)2(CO3)3·8(H2O) genel kimyasal formülüne sahiptir. Lantanitler, ana elementler olarak La, Ce ve Nd'yi içerir ve genellikle praseodim (Pr), samaryum (Sm), öropiyum (Eu) ve disprosiyum (Dy) dahil olmak üzere diğer REE'lerin az miktarlarını içerir.[7]
Kökeni ve oluşumu
[değiştir | kaynağı değiştir]Lantanitler, sıklıkla diğer minerallerin ayrışmasıyla oluşan ikincil mineraller olarak bulunur ve pullar veya tablo kristalleri olarak ortaya çıkar. İlk olarak İsveç'te Bastnäs'ta,[8] daha sonra Yeni Zelanda,[9] Japonya,[10] Madagaskar,[11] Galler,[12] Çin,[13] Fransa,[14] Almanya,[15] Grönland,[16] Finlandiya,[17] Kanada,[18] Avusturya,[19] Romanya,[20] Norveç,[21] Brezilya,[22] ve Amerika Birleşik Devletleri'nde tanımlanmıştır.[23]
Son zamanlarda, farklı bir lantanit oluşum mekanizması keşfedildi: Lantanitler ayrıca yüksek oranda hidratlanmış, nanopartikülat ve kötüce düzenli karbonat öncüsü yoluyla da oluşabilir.[24] Bu nadir toprak içeren öncünün ömrü ve çeşitli REE-lantanitlerin kristalleşme kinetiği, reaksiyonda yer alan spesifik üç değerlikli nadir toprak iyonuna bağlıdır. Lantanitlerin tam olarak kristalleşmesi için gereken süreler, yapılarında bulunan üç değerlikli nadir toprak iyonunun (La 3+, Ce 3+, Pr 3+, Nd 3+) iyonik potansiyeli ile doğrusal olarak artar. Bu iyon boyutları ve iyonik potansiyeldeki farklılıklar ve üç değerlikli nadir toprak iyonlarının dehidrasyon enerjisindeki farklılıklar, kötüce düzenli öncülün ömrünü ve dolayısıyla lantanitlerin kristalleşme kinetiğini de kontrol eder. Ayrıca, kristallerin yapısal özelliklerini (örneğin birim hücre boyutları ve standart şekli) etkilerler.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3): 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43
.
- ^ "Lanthanite". Mindat.org.
- ^ Haidinger W (1845) Zweite Klasse: Geogenide. II. Ordnung. Baryte. III. Cerebaryt. Lanthanit., in Handbuch der Bestimmenden Mineralogie, Bei Braumüller and Seidel (Wien) 499-506.
- ^ Nickel E H, Mandarino J A (1987) Procedures involving the IMA Commission on New Minerals and Mineral Names and guidelines on mineral nomenclature, American Mineralogist 72, 1031-1042.
- ^ Bevins R E, Rowbotham G, Stephens F S, Turgoose S, Williams P A (1985) Lanthanite-(Ce), (Ce,La,Nd)2(CO3)3·8H2O, a new mineral from Wales, U.K.. American Mineralogist 70, 411-413.
- ^ Roberts A C, Chao G Y, Cesbron F (1980) Lanthanite-(Nd), a new mineral from Curitiba, Parana, Brazil, Geological Survey of Canada Paper 80-1C, 141-142.
- ^ The Canadian Mineralogist 45 (2007) 1389-1396.
- ^ Berzelius, J. (1825). Taschenbuch für die gesamte Mineralogie mit Hinsicht auf die neuesten Entdeckungen, 19, 193-218.
- ^ Graham, I.T., Pogson, R.E.,Colchester, D.M., Hergt, J. Martin, R. & Williams, P.A. (2007): Pink Lanthanite-(Nd) from Whitianga Quarry, Coromandel Peninsula, New Zealand. Canadian Mineralogist. 45: 1389-1396
- ^ American Mineralogist: 71(7-8): 1028-1033.
- ^ Behier, J. (1960): Contribution á la mineralogie de Madagascar. Annales Géologiques de Madagascar XXIX, Tananarive, p 18
- ^ Amer.Min.(1985) 70, 411-413
- ^ Zhang Peishan, Yang Zhuming, Tao Kejie, and Yang Xueming (1996): "Mineralogy and Geology of Rare Earths in China", Science Press (Beijing), 226 pp.
- ^ Remy, P., Gatel, P., Meisser, N. (2014): Indice à terres rares de Mosset (Pyrénées-Orientales). Le Cahier des Micromonteurs, 1-2014, 3-17.
- ^ Gröbner, J., Hajek, W., Junker, R. & Nikoleizig, J. (2011): Neue Mineralschätze des Harzes. Papierflieger Verlag GmbH, Clausthal-Zellerfeld, Germany, 127 pp.
- ^ Petersen, O. V. and Secher, K. (1993): The minerals of Greenland, The Mineralogical Record, Vol. 24(2), 1-65
- ^ Sotka, P. 1984. Juuka, Panjavaara: Ce-La-Sr-mineraalien esiintyminen karbonaattijuonissa. Outokumpu OY raportti 070/4312 08A/PMS/1984.
- ^ HORVÁTH, L. & PFENNINGER-HORVÁTH, E. (2000) I minerali di Mont-Saint-Hilaire (Québec, Canada) Rivista Mineralogica Italiana, XXIV, 140-202.
- ^ G. Niedermayr, I. Praetzel: Mineralien Kärntens, 1995.
- ^ Szakáll, S. & Kristály, F., Eds. (2010): Mineralogy of Székelyland, Eastern Transylvania, Romania. Csík County Nature and Conservation Society, Miercurea-Ciuc, Romania, 321 pp.
- ^ Sæbø, P.Chr. (1961): Contribution to the mineralogy of Norway. No.11. On lanthanite in Norway. Norsk Geologisk Tidsskrift. 41: 311-317
- ^ Roberts, A.C., G.Y. Chao, and F. Cesbron (1980) Lanthanite-(Nd), a new mineral from Curitiba, Paran ́a, Brazil. Geol. Surv. Canada, Paper 80-1C, 141–142.
- ^ "Minerals of Colorado, updated & revised", p. 14, by Eckel, Edwin B., 1997.
- ^ Rodriguez-Blanco, J.D., Vallina, B., Blanco, J.A. and Benning, L.G. (2014) The role of REE3+ in the crystallization of lanthanites. Mineralogical Magazine, 78, 1373–1380. DOI: 10.1180/minmag.2014.078.6.03 18 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Konuyla ilgili yayınlar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Miyawaki R, Matsubara S, Yokoyama K, Iwano S, Hamasaki K, Yukinori I (2003) Kozoite-(La), La(CO3)(OH), a new mineral from Mitsukoshi, Hizen-cho, Saga Prefecture, Japan. Journal of Mineralogical and Petrological Sciences 98, 137-141.
- Miyawaki, R., Matsubara, S., Yokoyama, K., Takeuchi, K., Terada, Y., & Nakai, I. (2000). Kozoite-(Nd), Nd (CO3)(OH), a new mineral in an alkali olivine basalt from Hizen-cho, Saga Prefecture, Japan. American Mineralogist, 85(7-8), 1076-1081.
- SHEARD, E.R., WILLIAMS-JONES, A.E., HEILIGMANN, M., PEDERSON, C. AND TRUEMAN, D.L. (2012) Controls on the concentration of zirconium, niobium, and the rare earth elements in the Thor Lake rare metal deposit, Northwest Territories, Canada. Economic Geology, 107(1), 81-104.
- Nordrum, F. S. (2007): Nyfunn av mineraler i Norge 2006-2007. STEIN 34 (2), 14-26.
- Husdal, T. (2009): Ancylittmineraler i Norge. Norsk Bergverksmuseum Skrift 41, 33 - 42.
- Larsen, A. O. (1994): Drusemineraler fra Solumsåsen pukkverk, Holmestrand. STEIN 21 (2), 136-141.
- Minerals of Georgia: Their properties and occurrences. Robert Cook GGWRD Bull 92.
- American Mineralogist: 38: 1169-1183*New Data on Minerals (2004): 39: 50-64.
- Jensen (1978) Minerals of New York State.*Dana 6: 767; Palache, C., Berman, H., & Frondel, C. (1951), The System of Mineralogy of James Dwight Dana and Edward Salisbury Dana, Yale University 1837-1892, Volume II: 242.*Rocks & Minerals: 6: 26; Rocks & Minerals: 10: 33-36, 58.
- Handbook of Mineralogy - Anthony, Bideaux, Bladh, Nichols; Hess, F. L. 1908. Minerals of the rare-earth metals at Baringer Hill, Llano County, Texas. U.S. Geological Survey Bulletin 340. 286-294.
- Schooner, Richard. (1958): The Mineralogy of the Portland-East Hampton-Middletown-Haddam Area in Connecticut (With a few notes on Glastonbury and Marlborough).