Lüksemburg Uzlaşısı
Lüksemburg Uzlaşısı, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Bakanlar Konseyi'nde yaşanan Boş Sandalye Krizi'nin (Haziran 1975) 17-18 ile 28-29 Ocak 1966'da Lüksemburg’ta süren müzakereler neticesinde çözüme kavuşturulduğu uzlaşıdır.[1]
Kriz, Fransa Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'ün izlediği ulusçu politika neticesinde ortaya çıkmıştı. Avrupa Komisyonu'nun kendi bütçesine sahip olma isteği, Topluluk özkaynaklarının kullanımına ilişkin tartışmalar da krizi büyütmüştü. Yaşanan kriz ile Topluluk karar alma ve genişleme süreçlerinde yavaşlık yaşıyordu.
Müzakerelerde Lüksemburg Başbakanı Pierre Werner'in kilit rol oynadığı uzlaşı sonrasında üye ülkeler için "hayati ulusal çıkarlar söz konusu olduğunda" kararların oybirliği ile alınana dek müzakere sürecinin devamı, yani veto yetkisinin olması uzlaşısına varıldı.[1] Komisyon'un bütçesi de kendine özgü değil, üye devletlerin tahsis ettiği miktarda olacaktı.
Toplulukta uluslarüstü niteliği zayıflatan, hükümetlerarası yaklaşımı güçlendiren bir uzlaşı olmuştur. Böylece üye devletlerin ulusal çıkarları ile Topluluğun uluslarüstü ortak çıkarları arasında denge arayışında önemli bir dönüm noktası olmuştur.[1]
Topluluk bu usulden daha sonra Avrupa Tek Senedi ile "bireysel vetodan kolektif vetoya" geçmiştir.[1]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d Özdemir, Haluk (2021). "Lüksemburg Uzlaşısı (Luxembourg Compromise)" (PDF). Avrupa Birliği Ansiklopedisi. İKSV. s. 785-786.