Kutsal İttifak (1538)
.jpg)
Kutsal İttifak (1538), Papa III. Paulus tarafından oluşturulan ve Venedik Cumhuriyeti, İspanyol İmparatorluğu, Papalık Devleti, Ceneviz Cumhuriyeti ve Malta Şövalyeleri'nin asker ile gemilerinin yer aldığı askeri bir koalisyondur. İttifakın temel amacı, Osmanlı İmparatorluğu'nun Akdeniz'de artan deniz hâkimiyetini durdurmak ve Venedik'in kaybettiği adaları geri almaktı. Ancak, ittifak filosu Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması karşısında Preveze Deniz Muharebesi'nde ağır bir yenilgiye uğramıştır.[1]
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]1537 yılında Osmanlı Donanması'nın komutanı, kaptan-ı derya Barbaros Hayreddin Paşa, Venedik Cumhuriyeti'nin elinde bulunan Akdeniz'deki Korfu adasını kuşatmış; ancak alamamıştı. Öte yandan Akdeniz'deki bazı adalar Osmanlı himayesine girmişti. Bunlar üzerine Papa III. Paulus, şubat 1538'de Venedik Cumhuriyeti, İspanyol İmparatorluğu, Papalık Devleti, Ceneviz Cumhuriyeti ve Malta Şövalyeleri'nin asker ve gemilerinden meydana gelen bir ittifak kurdu. İttifak filosu yaklaşık 200 gemiden oluşuyordu ve genel komuta Andrea Doria'ya verilmişti. Ancak müttefik kuvvetler arasında koordinasyon eksikliği ve çıkar çatışmaları, donanmanın etkinliğini zayıflattı.[2]
Olayların gelişimi ve Preveze deniz savaşı
[değiştir | kaynağı değiştir]7 Temmuz 1538 tarihinde Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması Akdeniz'e açıldı. Andrea Doria komutasındaki Kutsal İttifak donanması ile Osmanlı Donanması, 28 Eylül 1538 günü Preveze açıklarında karşılaştı.[3] Osmanlı Donanması'nın zaferiyle sonuçlanan muharebe sonrasında Kutsal İttifak fiilen dağıldı.[3] 1540 yılında Venedik Cumhuriyeti, Osmanlılarla ayrı bir barış antlaşması imzalamak zorunda kaldı. Bu antlaşma sonrasında Koron (Coron), Lepant, Egina Adası ve Dalmaçya kıyısındaki bazı kalelerin kontrolü Osmanlılar eline geçti.[2]
Tarihi önem
[değiştir | kaynağı değiştir]Kutsal İttifak (1538), Avrupa'nın Osmanlı deniz gücünü sınırlama çabasının başarısız bir örneği olarak kabul edilir. Preveze zaferi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'nun Akdeniz'deki deniz üstünlüğü kabul edilmiş, imparatorluk yaklaşık bir yüzyıl boyunca bölgedeki en güçlü deniz gücü olmuştur.[1][2]