Kunu-ri Muharebesi
| Kunu-ri Muharebesi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kore Savaşı | |||||||
 Kunu-ri Muharebesi'ndeki harekât yönleri | |||||||
| |||||||
| Taraflar | |||||||
 Çin | |||||||
| Komutanlar ve liderler | |||||||
 Tahsin Yazıcı Lütfi Bilgin (ölü)[1] |
Zhai Zhongyu | ||||||
| Güçler | |||||||
Türk Tugayı 2. Piyade Tümeni |
114. Tümen | ||||||
| Kayıplar | |||||||
|
218 ölü 455 yaralı 94 kayıp[a][3] başka kaynaklarda 237 ölü 387 yaralı 201 kayıp[4][5] | tahminen 3000'den fazla ölü ve yaralı[6] | ||||||
Kunu-ri Muharebesi (Korece: 와원 전투, Hanja: 瓦院戰鬪, Wawon jeontu, Wawon chŏnt'u veya 군우리 전투, Hanja: 軍隅里戰鬪, gunu-ri jeontu, McCune-Reischauer: kunu-ri chŏnt'u), Kore Savaşı'nda Türk Tugayı'nın Çin Halk Kurtuluş Ordusu birliklerine karşı direndiği muharebedir.
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun İkinci Seferi
[değiştir | kaynağı değiştir]
![[icon]](/wiki/Dosya:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Güney Kore 2. Kolordusu'nun bozgunu
[değiştir | kaynağı değiştir] | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Muharebeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Türk Tugayı'nın Tokchon'a doğru ileri hareketi
[değiştir | kaynağı değiştir]26 Kasım 1950 saat 18.00'de Teğmen Hasan komutasındaki 3. Bölük silah takımı ile takviye edilmiş Üsteğmen Kamil Doğan komutasındaki keşif takımı Tokchon'a doğru hareket etti. 5 dakika sonra tugay birlikleri de yola çıktılar. 27 Kasım 1950 saat 03.00'e kadar birlikler Choyang-myon'a vardılar.[7]
27 Kasım 1950 saat 14.30 civarında ABD Kara Kuvvetleri 9. Kolordusu'ndan Türk Tugayı komutanlığına Tokchon'a gitmemesi ve önceki gece kamyonlardan indiği yerin 10.000 yarda doğusunda kalarak yolu kapatması için emir geldi. Ayrıca Chongsang-ni'de bir alay büyüklüğünde Çin birliğinin göründüğü bildirildi. Ancak ne 9. Kolordunun amacı ne ABD 2. Piyade Tümeni'nin durumu ne de Güney Kore 2. Kolordusu'nun bozgununa ait bilgi verildi.[8]
Chong-myon'a geri çekiliş
[değiştir | kaynağı değiştir] | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Wawon Muharebesi
[değiştir | kaynağı değiştir]27 Kasım gecesi Türk Tugayı'nın takviyeli keşif takımı, Wawon'un doğusundaki savunma pozisyonunu devraldı.[9] İlk olarak Çin Halk Gönüllü Ordusu 114. Tümeni'ne bağlı 342. Alay ile karşılaştı.[10] Daha sonra 342. Alay ile Türk Tugayı'nın ileri karakolu arasında 28 Kasım'ın tüm gün boyunca devam eden mücadelenin sonucu 400 Türk asker öldü ya da yaralandı.[11][12] 28 akşam alacakaranlık saatinde Türk Tugayı daha sağlam savunma hattı tesis etmek için batıya Sinnim-ni'ye doğru 5 km (3,1 mi) geri çekilmeyi denedi. Fakat Çin Halk Kurtuluş Ordusu 342. Alay, Türk Tugayı'nın gerisinden taarruz ederek tamamen kuşattı.[11][13] Türk Tugayı keşif takımının karargâhı ile arasındaki irtibatı kesildi.[11]
Sinnim-ni Muharebesi
[değiştir | kaynağı değiştir]28 Kasım 1950 akşamı Türk Tugayı'nın 1. ve 2. Taburu Choyang-myon'dan çekilmeden önce Sinnim-ni'nin güneydoğu ve kuzeybatı sırtlarında savunma mevzii işgal etti.
29 Kasım 1950 tarihinde 2. Tabur Sinnim-ni'de Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile savaştı ve yarı kuşatıldı. 1. Tabur 1. ve 3. Bölükleri gece Kaechon'a ulaşabilirdiler. Fakat Sinnim-ni'de savunma mevziinde kalan 2. Bölük Çin birlikleri tarafından kuşatıldı.
29 Kasım 1950 saat 10:00'da ABD Kara Kuvvetleri 2. Tümeni'ne bağlı 38. Piyade Alayı Komutanı'nın emrinde bir piyade taburu ve bir tank bölüğü Kaechon'a yardıma geldi.
Kunu-ri'ye geri çekiliş
[değiştir | kaynağı değiştir]
| Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Sunchon Boğazına taarruz
[değiştir | kaynağı değiştir] | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. |
Türk birliğinin direnişi sayesinde Birleşmiş Milletler Kuvvetleri'nin çevrilmesi ve cephenin çökmesini engellenmiştir. Yan ve gerilerini koruma görevi verilen Türk Tugayı, görevini yerine getirmiş ve müttefik kuvvetlere geri çekilmek için gereken 3 günü kazandırmış, kendisi de zayiat vermesine rağmen kuşatmayı yararak imhadan kurtulmuştur. Bu muharebede tugayın toplam zayiatı 767 subay, astsubay ve erdir. (218 ölü, 455 yaralı ve 94 kayıp)[14]
Sonuçlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Türk Tugayı'nın bu mücadeleleri esnasında kazandırdığı zaman, kuşatılmaktan kurtularak geri çekilmesini düzenli bir şekilde sağlanan 8.Ordu'ya yaradı ve Türk Tugayı daha sonra bu orduya katılmıştır. Türk Tugayı'nın Çin kuvvetleri karşısında gösterdiği direniş, Aralık başından itibaren tüm dünyada yankı uyandırmışır. Muharebe tarihe “Kunuri Muharebesi” ve tugayın muharebelerde gösterdiği başarı “Kunuri Zaferi” diye geçmiştir.[4][15]
Hakkındaki filmler
[değiştir | kaynağı değiştir]Notlar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir] | Bu madde önerilmeyen biçimde kaynaklandırılmıştır. (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
- ^ "Korean War: 1st Turkish Brigade's Baptism of Fire". History.net. 14 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
- ^ Erkilet, H. Emir (1975). Kore Harbinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin Muharebeleri. Ankara: Genel Kurmay Harp Tarihi Başkanlığı. s. 138.
- ^ (Türkçe) "Kore Savaşı". Turkish War Veterans Association.[ölü/kırık bağlantı]
- ^ a b HAYTOĞLU, Ercan (2002). "Kore Savaşı ve Denizli Kore Şehitleri ile Gazileri" (PDF). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Y. 1 (11). ss. 76-115. 27 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)27 Kasım 2021.
- ^ YAZICI, Tahsin (1963). Kore Birinci Türk Tugayında Hatıralarım (PDF). İstanbul: Ülkü Basımevi. s. 199. 17 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Kasım 2021.
- ^ https://ttu-ir.tdl.org/bitstream/handle/2346/60890/31295007673865.pdf?sequence=1 25 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
- ^ Tahsin Yazıcı, Kore Birinci Türk Tugayında Hatıralarım, Ülkü Basımevi, 1963, s. 156.
- ^ Yazıcı, a.g.e., s. 159.
- ^ Chae, Chung & Yang 2001, s. 251
- ^ 中國人民解放軍軍事科學院 2000, s. 102
- ^ a b c Chae, Chung & Yang 2001, s. 252
- ^ Appleman 1989, s. 90
- ^ 中國人民解放軍軍事科學院 2000, s. 104
- ^ "Muharip Gaziler Derneği İnternet Sitesi". 4 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2006.
- ^ Toker, Metin (1991). Demokrasimizin İsmet Paşa’lı Yılları 1944-1973. Ankara: Bilgi Yayınevi. s. 100.
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Chae, Han Kook; Suk Kyun Chung & Yong Cho Yang, Yang, Hee Wan; Won Hyok Lim & Thomas Lee Sims et al., eds., The Korean War, vol. Volume II, Lincoln, NE: University of Nebraska Press, 2001, ISBN 978-0-8032-7795-3
- 中国人民解放军军事科学院军事历史硏究部, 抗美援朝战争史, 第二卷, 北京: 军事科学出版社 (Çin Halk Kurtuluş Ordusu Askerî Bilim Akademisi Askerî Tarih Araştırma Bölümü, Amerika'ya Karşı Kore'ye Destek Savaşı Tarihi, 2. Cilt, Askerî Bilim Yayınevi), 2000, ISBN 0-7864-1980-6
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Kunu-ri Muharebesi haritası 17 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Kore Savaşında Türkler (İngilizce)
- 抗美援朝战争第二次战役 (Çin Halk Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı resmî web sitesinde "Amerikaya Karşı Koreye Destek Savaşı İkinci Seferi") 25 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
