Korkusuz Korkak

Korkusuz Korkak

Orijinal sinema afişi
Yönetmen	Natuk Baytan
Yapımcı	Yahya Kılıç
Senarist	Erdoğan Tünaş
Oyuncular	Kemal Sunal Turgut Özatay Ayşin Atav Nejat Gürçen Zafer Önen Hikmet Taşdemir Rıza Pekkutsal Belkıs Dilligil Hakkı Kıvanç Renan Fosforoğlu
Müzik	Osman İşmen Okay Temiz Zafer Dilek
Görüntü yönetmeni	Mehmet Gün Rafet Şiriner
Stüdyo	Cumhur Film
Türü	Komedi, Macera
Yapım yılı	Ekim-Kasım 1979
Çıkış tarih(ler)i	11 Ocak 1980
Süre	77 dakika
Ülke	Türkiye
Dil	Türkçe

Korkusuz Korkak, Natuk Baytan tarafından yönetilen, senaristliğini Erdoğan Tünaş'ın yapımcılığını ise Yahya Kılıç'ın üstlendiği 1979 yapımı bir komedi, macera filmidir. Filmde Kemal Sunal, hayatı başarısızlıklarla dolu olan ve daha sonradan büyük ikramiyeyi kazanıp ardından korkusuzluğuyla bambaşka bir insan olan Mülayim Sert rolünde oynuyor. Filmin oyuncu kadrosunda Turgut Özatay, Ayşin Atav, Nejat Gürçen, Zafer Önen, Hikmet Taşdemir, Rıza Pekkutsal, Belkıs Dilligil, Hakkı Kıvanç ve Renan Fosforoğlu yer almaktadır.

1970'li yılların ilk yarısında oynadığı filmlerle, özellikle de İnek Şaban karakteriyle büyük başarı sağlayan Kemal Sunal, 1976 yılında Natuk Baytan ile çalışmaya başladı. Sahte Kabadayı (1976), Sakar Şakir (1977) ve Avanak Apdi (1978) gibi filmlerle büyük başarı sağladı. 1979 yılında İstanbul'da çekilen filmde Ayı Abbas, Gaddar Kerim, Amorti Kazım, Çaycı Bedo, Gerzek Hamdi ve Sansar Selim gibi yan karakterlerle Türk sinemasında ilk kez görülen bir absürt komedi örneği sundu. Filmle birlikte Kemal Sunal, 70'li yıllarda üzerine kazınan Şaban karakterinden sıyrılarak farklı karakterlerle de ön plana çıkmaya başladı. Filmin hikâyesindeki aşırı toplumsal çürüme bu dönemin çarpık düzenini yansıtmaktadır.

Korkusuz Korkak, 11 Ocak 1980 tarihinde vizyona girdi. 1980'ler, 1990'larda VHS kasetler, 2000'li yıllarda da VCD ve DVD aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmıştır. VHS dönemi, filmin sinemaya gitme imkanı bulamayan veya daha küçük kasabalarda yaşayan izleyicilere ulaşmasını sağlayarak, başlık olarak kültürel temelini sağlamlaştırmıştır. 2010'lu yıllarda HD olarak yayınlanan film replikleri ve karakterleriyle popüler kültürde birçok şarkı, filme konu olmuştur.

Konu

Mülayim Sert (Kemal Sunal), ezilen, fakir bir memurdur. Hayatı, hastaneden aldığı yanlış bir teşhisle altüst olur: Doktor, Mülayim'in sadece altı ay ömrü kaldığını söyler. Bu ölümcül haberi alan Mülayim, nasılsa öleceği düşüncesiyle, daha önce hayal bile edemeyeceği bir korkusuzluğa bürünür. Ölüm korkusunun ortadan kalkması, Mülayim'in psikolojik bir sıfırlanma yaşamasına neden olur. Artık kaybedecek hiçbir şeyi kalmadığına inanan Mülayim, pasif karakterini terk ederek, zaman ayarlı bir bomba taşımak ve mafyaya kafa tutmak gibi neredeyse intihar düzeyinde riskli eylemlere girişir. Bu süreç, "Mülayim Sert" karakterinin "Bombacı Mülayim" kimliğine evrilmesini sağlar ve başta kendisini sömüren patronu olmak üzere, şehrin yeraltı dünyasını yöneten Ayı Abbas ve adamlarını hedef almasına yol açar. Mülayim'in eski hayatı zaten bir tür ölümdür; ölüm korkusu ortadan kalktığında, gerçek anlamda yaşamaya başlar ve toplumsal adaletsizliği hedef alır.

Mülayim'in aslında ölmeyeceğini, hatta kırk yıl daha yaşayacağını öğrenmesi oluşturur—yanlış bir sonuç verilmiştir. Bu, hikâyenin merkezindeki büyük ironiyi yaratır. Mülayim, ölümüne yol açan hastalığı yendiğini değil, hiç hasta olmadığını öğrenmiştir. Asıl dramatik mesele, Mülayim'in artık geri dönüşü olmayan karakter değişimidir. Sahte bir ölüm tehdidi, gerçek bir cesaret ve benlik duygusu yaratmıştır.

Oyuncular

Baş karakterler

• Kemal Sunal – Mülayim Sert/Bombacı Mülayim: Pasif memurdan, ölüm kararı sonrası korkusuz bir anti-kahramana dönüşür.
• Turgut Özatay – Ayı Abbas: Filmin birincil antagonisti, şehrin güçlü ve acımasız mafya lideridir.
• Ayşin Atav - Hemşire Sevil: Filmin kadın başrolü, Mülayim’in ahlaki destekçisi ve Pinokyo’daki "Peri Anne" figürüyle benzeşen karakterdir.
• Nejat Gürçen – Patron: Mülayim'i sömüren ve pasifliğinin nedenlerinden biri olan kapitalist figürü temsil eder.
• Hikmet Taşdemir – Gaddar Kerim: Ayı Abbas'ın sağ kolu, fiziksel şiddeti uygulayan, korkutucu bir tetikçidir.
• Renan Fosforoğlu – Doktor Celal: Mülayim'e yanlış teşhisi koyan doktordur.

Yan karakterler

• Hakkı Kıvanç - Hakkı
• Aynur Akkum - Esin Hanım
• Renan Fosforoğlu - Doktor Celal
• Muhteşem Durukan - Sansar Selim
• Zeki Alpan - Nuri Amca
• Muzaffer Nebioğlu - Mehtap
• Yavuz Şeker - Amorti Kazım
• Kamer Sadık - Mülayim Ters
• Remziye Fırtına - Bedia Hanım
• Yadigar Ejder - Tetikçi
• Yaşar Şener - Gazeteci
• Yılmaz Meydaneri - Gazeteci
• Ajlan Altuğ - Topal Hüsnü
• Orhan Çoban - Kör Hamza
• Süheyl Eğriboz - Mahalleli
• Yusuf Çağatay - Mahalleli
• Celal Yonat - Arap
• Zeki Tüney - Ayı Abbas'ın adamı
• Erdoğan Seren - Ayı Abbas'ın adamı
• Kadir Kök - Gerzek Hamdi
• Ekrem Gökkaya - Ayı Abbas'ın adamı
• Bedri Uğur - Çayçı Bedo
• Niyazi Gökdere - Ayı Abbas'ın adamı
• Giray Alpan - Ayı Abbas'ın adamı
• Çetin Başaran - Ayı Abbas'ın adamı
• İhsan Özenç - Ayı Abbas'ın adamı
• Yılmaz Kurt - Ayı Abbas'ın adamı
• Dündar Aydınlı - Ayı Abbas'ın adamı
• Bahri Ateş - Mahalleli
• Ayten Koçak - Hemşire

Prodüksiyon

Yönetmen Natuk Baytan, 1976 yılında Sahte Kabadayı ile başlayarak Kemal Sunal ile birlikte Türk sinemasına kendine özgü bir "absürd komedi tadını" getirmiştir. Baytan'ın hızlı kurgu, abartılı fiziksel şakalar ve aksiyon sahnelerini komediyle harmanlama konusundaki ustalığı, Korkusuz Korkak'ın temelini oluşturur. Yönetmen, Mülayim'in içine düştüğü gerçeküstü kaosu yöneterek, sosyal gerçeklikten absürt bir fanteziye geçişi gerçekleştirmiştir. Filmin yapımcılığını Yahya Kılıç üstlenmiştir. 1970'lerin sonları, Yeşilçam için ekonomik zorlukların ve toplumsal gerilimin yaşandığı bir dönemdi. Bu koşullar altında, Kemal Sunal gibi gişe garantisi olan bir yıldızın ve Tünaş/Baytan ikilisinin verimliliğinin avantajları kullanılarak, düşük bütçeli, hızlı çekim teknikleriyle filmin tamamlanması sağlanmıştır.

Korkusuz Korkak'ın senaryosu, Yeşilçam'ın en üretken isimlerinden biri olan Erdoğan Tünaş tarafından kaleme alınmıştır. Tünaş, klasik komedi şablonlarını (Korkak Adam, Yanlış Kimlik) kullanmış, ancak Baytan'ın absürt tarzıyla birleştirerek Rus Ruleti oynamak veya bombayı patronun ofisine bırakmak gibi aşırı riskli durumlarla zenginleştirmiştir.

Senaryonun temel gücü, ölümün kesinliği gibi ağır bir temayı, Mülayim'in bombayı taşıma konusundaki rahatlığı ve düşmanlarına karşı takındığı kibar, ancak ölümcül tavırla birleştiren kara mizahındadır. Tünaş'ın senaryosu, Mülayim'i sömüren Patron ve yeraltı dünyasını temsil eden Ayı Abbas gibi figürler aracılığıyla dönemin çarpık düzenini eleştirir. Mülayim'in kişisel özgürleşmesi ile ekonomik adalet arasında doğrudan bir bağlantı kurulmuştur. Mülayim Sert'in evreninde, özgürleşmeden sonra "para bile dik gelecektir". Bu, senaryonun finansal adaletsizliğe karşı bir fantezi sunduğunu gösterir. Korkusuz Korkak'ın tematik derinliği incelendiğinde, Mülayim Sert karakterinin, aslında modern bir Pinokyo hikâyesini yansıttığı ileri sürülmüştür. Başlangıçtaki edilgen Mülayim, kolayca manipüle edilebilen 'odunsu' karakteri temsil ederken, yanlış teşhisle 'gerçek insan' yani korkusuz Mülayim olur. Patron, Pinokyo'nun her şeyinden faydalanan sömürücü figür olarak; Hemşire Sevil (Ayşin Atav) ise Mülayim'i kurtarmak için çabalayan Peri Anne figürü olarak görülebilir.

Oyuncu seçimleri

Mülayim Sert rolü, Kemal Sunal'ın mizahi yeteneği ile dramatik dönüşüm kabiliyetini birleştiren bir rol olarak biçilmiş kaftandı. Sunal'ın ezilen halk çocuğu’ imajı, izleyicinin Mülayim'le hemen empati kurmasını sağlamıştır. Natuk Baytan, filmin antagonistlerini seçerken komedi dinamiğini güçlendiren bir strateji izlemiştir. Kemal Sunal'ın fiziksel olarak daha küçük ve zararsız karakterinin karşısına, Turgut Özatay (Ayı Abbas) ve Hikmet Taşdemir (Gaddar Kerim) gibi Yeşilçam'ın en ikonik, fiziken heybetli ve acımasız kötü adamlarını yerleştirmesi, gerilimi ve komik kontrastı en üst düzeye çıkarmıştır. Bu kasting tercihi, filmin anlatmak istediği "küçük adamın büyük sisteme karşı zaferi" temasını görsel ve arketipsel olarak pekiştirmiştir.

Film Çekimi

1970'lerin sonlarında Yeşilçam, maliyet ve zaman kısıtlamaları nedeniyle stüdyo dışı, gerçek mekanlarda çekim tekniklerine ağırlık vermiştir. Natuk Baytan'ın aksiyon odaklı stili, genellikle minimal özel efektlerle ve yüksek enerjiyle çekilen hızlı sahnelere dayanıyordu.

Film, İstanbul’un farklı sosyo-ekonomik katmanlarını yansıtan mekanları kullanmıştır. Beykoz, Anadolu Hisarı, Kemerburgaz ve Yeşilköy gibi yerlerde çekildi. Mülayim'in sıkışık, fakir mahalleleri ve sömürüldüğü küçük ofisler, onun ait olduğu ezilen sınıfı temsil ederken; Ayı Abbas'ın lüks ve tehditkar mekanları, şehrin yeraltı dünyasının gücünü gözler önüne serer. Bu mekan kullanımı, filmin temelindeki toplumsal eleştiriyi ve zengin ile fakir, sömüren ile sömürülen arasındaki keskin ayrımı görsel olarak desteklemiştir. İstanbul Boğazı'nda 15 Kasım 1979 yılında gerçekleşen Independenta tanker kazası film çekimleri devam ederken kadraja girmiştir. 27 gün boyunca söndürülemeyen bu büyük yangının nadir görüntülerinden biriside Korkusuz Korkak filminin içerisinde yer almaktadır.

Müzikler

Korkusuz Korkak'ın özgün müziği açıkça belirtilmemiş olsa da, Natuk Baytan filmlerinde yaygın olarak kullanılan dönemin Yeşilçam film müzikleri kütüphanesinden ve popüler Türk müziği motiflerinden yararlanıldığı bilinmektedir. Müzik, komedi anlarını abartılı duygusal ipuçları vererek desteklemiş; dramatik ve tempolu melodiler, Mülayim'in absürt cesaret anlarını vurgulayarak yönetmenliğin temposunu pekiştirmiştir.

Absürt komedinin olmazsa olmazı olan abartılı ses efektleri, filmin atmosferinde merkezi bir rol oynamıştır. Tokat, düşme gibi fiziksel komedi anlarındaki karikatürize sesler ve ani müzik girişleri, Mülayim'in tehlikeli eylemlerinin duygusal etkisini anlık olarak yükseltmiştir. Filmde Osman İşmen'in Diskomatik Kâtibim (1978) ve Disco Madımak (1979), Okay Temiz'in Drummer of Two Worlds (1975) ve Zafer Dilek'in Zafer Dilek (1973) albümlerinde yer alan parçalar kullanıldı. Esin Engin'in "Bana Ellerini Ver / Gözlerin Deniz" (1972) ve Özdemir Erdoğan'ın "Haydi Bastır / Uzun İnce Bir Yoldayım" (1973) adlı teklilerindeki parçalar yer aldı. Filmde ayrıca Werner Müller'in Percussion in the Sky (1961) albümünde yer alan "Blue Moon", Stanley Black And His Orchestra'nın Exotic Percussion (1962) albümünde yer alan "22.Caravan", John Barry'nin James Bond Soundtrack: From Russia With Love (1963) albümünde yer alan "007 Takes the Lektor" ve The Bomb (1965) albümünde yer alan "Search For Vulcan" gibi bazı yabancı filmlerin müziklerine de yer verildi. Filmin bir sahnesinde ise Ferdi Tayfur'un Huzurum Kalmadı (1976) albümünde yer alan "Huzurum Kalmadı" adlı parça çalmaktadır.

Gişe başarısı

1980 yılı, Türk sinemasında hem sanatsal hem de ticari açıdan önemli yapımların rekabet ettiği bir dönemdi. Korkusuz Korkak, Kemal Sunal'ın zirveye oynadığı, Natuk Baytan imzalı bir yapım olması nedeniyle, o yılın en çok izlenen ve en çok hasılat yapan filmlerinden biri olduğu varsayılmaktadır.

Dönemin Yeşilçam filmlerine ait kesin bilet satış rakamları genellikle mevcut olmamakla birlikte, Sunal'ın yıldız gücü, filmin geniş oyuncu kadrosu ve tematik olarak dönemin ruhunu yakalaması, ilk vizyon döneminde büyük bir ticari başarı elde ettiğini kanıtlamaktadır. Film, karmaşık toplumsal sorunları basit, katartik bir mizah aracılığıyla ele alarak, toplumsal bir fenomen haline gelmiştir.

Yayınlanmalar

1979 yılında çekilen film, 11 Ocak 1980 tarihinde vizyona girdi. Sinemada gösteriminin ardından 1980'li yılların ortasında Zirve Video-Film tarafından VHS olarak yayınlandı. 1980'li ve 1990'lı yıllarda VHS kasetleri aracılığıyla geniş kitlelere ulaşmıştır. Teknolojik ilerlemeyle birlikte, 2000'li yılların başında VCD ve ardından 2000'li yılların sonunda DVD formatlarında tekrar tekrar yayınlanması, filmin ticari değerinin sürdürülebilir olduğunu ve fikri mülkiyetine atfedilen ekonomik değerin devam ettiğini göstermektedir. Film, 1990'lı yıllarla birlikte televizyonlarda gösterilmeye başlandı. İlk olarak 6 Ağustos 1992 tarihinde Show TV'de gösterildi. Daha sonra yıllar içinde birçok televizyon kanalında gösterildi.

Popüler kültürde

Mülayim Sert'in ani ve radikal değişimi, Türk popüler kültüründe kalıcı bir metafor yaratmıştır. "Bombacı Mülayim" ifadesi, genellikle uysal, pısırık veya pasif görünen bir kişinin beklenmedik bir anda sinir krizine girerek veya aşırı tehlikeli bir cesaret sergileyerek radikal ve pervasız davranışlar sergilemesini tanımlayan bir dil koduna dönüşmüştür.

Filmin, özellikle Mülayim'in mafya üyeleriyle Rus Ruleti oynadığı sahnelerdeki diyalogları, kültürel mirasının önemli bir parçasıdır. Bu sahnede, ölümcül bir oyun oynanırken bile karakterlerin aşırı kibar ve nazik kalması, Baytan'ın absürt mizahının en keskin örneklerindendir. Replikler, aşırı tehlike ile derinlemesine kök salmış Türk nezaketi arasındaki çelişkiyi mizahi bir şekilde yansıtmakta ve günümüzde hala alıntılanmaktadır. Korkusuz Korkak, Natuk Baytan ve Kemal Sunal işbirliğinin kanonik bir örneği olarak kabul edilir. Filmin kalıcı etkisi, sert toplumsal eleştiriyi anarşik, yüksek enerjili ve absürd komediyle başarılı bir şekilde harmanlamasından kaynaklanmaktadır. Rap şarkıcısı Kayra, 2013 yılında yayımladığı "Mesela Yani" teklisinde filmi anlatmıştır. Ayrıca filmin repliklerine de yer vermiştir.

Dış bağlantılar

• Beyazperde.com'da Korkusuz Korkak
• IMDb'de Korkusuz Korkak
• Sinemalar.com'da Korkusuz Korkak
• SinemaTürk'te Korkusuz Korkak 15 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• TSA'da Korkusuz Korkak